Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa múshe Qazaqstan men Belarýs memleketteri ekonomıkalyq áriptestikti nyǵaıtý maqsatynda quny 75 mln AQSh dollaryn quraıtyn 15 kelisimge qol qoıdy. Keshe elordada ótken Qazaqstan – Belarýs ekonomıkalyq forýmy Belarýs prezıdenti Aleksandr Lýkashenkonyń elimizge resmı sapary aıasynda uıymdastyryldy.
Belarýs elshiligi jańa ǵımaratqa kóshti
Eki el arasyndaǵy bıznes forým bastalmas buryn Nur-Sultanda Belarýs Respýblıkasy elshiligi jańa ǵımaratynyń resmı ashylýy ótti. Ashylý rásimine Qazaqstan Respýblıkasy Premer-mınıstriniń orynbasary Roman Sklıar, Belarýs Respýblıkasy Premer-mınıstriniń birinshi orynbasary Aleksandr Týrchın, sondaı-aq eki eldiń iskerlik jáne dıplomatııalyq ortalarynyń ókilderi qatysty. Jańa elshilik kópqyrly qazaqstan-belarýs dıalogynyń damý tarıhyndaǵy mańyzdy sátterdiń biri. Sebebi bul eki eldiń yntymaqtastyǵy men áriptestigin odan ári damytýǵa múmkindik bermek.
Eki memlekettiń baılanysyn nyǵaıtýǵa arnalǵan bıznes forýmǵa 200-ge jýyq adam qatysty. Olardyń ishinde Úkimet pen ulttyq kompanııalardyń ókilderi, kásipkerler bar.
Qarym-qatynas oń sıpatqa ıe
Jıynda sóz alǵan Premer-Mınıstrdiń orynbasary Roman Sklıar eki el arasyndaǵy qarym-qatynas sońǵy jyldary barlyq baǵyttar boıynsha turaqty damyǵanyn, keıbir salalar oń dınamıkaǵa ıe ekenin atap ótti.
− Belarýs ekonomıkasy Shyǵys Eýropadaǵy qarqynmen damyp kele jatqan memleketterdiń biri. Ekijaqty saýda-ınvestısııalyq baılanys joǵary deńgeıde. Nur-Sultan, Almaty, Qaraǵandy, Pavlodar qalalarynan Mınsk qalasyna áýe reısteri turaqty qatynaıdy. Eki el arasyndaǵy ekonomıkanyń negizgi tiregi mashına jasaý salasy bolyp otyr. Qazirdiń ózinde bul salada ilkimdi jobalar iske asýda. Bul turǵyda Qazaqstan úshin Belarýstiń óńdeý ónerkásibin damytý tájirıbesi úlgi ekenin aıta ketý kerek. Byltyrǵy tikeleı sheteldik ınvestısııalardyń jalpy aǵyny 15,8%-ǵa ósip, 24,3 mlrd AQSh dollaryn qurady, − dedi R.Sklıar. Onyń aıtýynsha, qazirgi ýaqytta Qazaqstanda óńdeý ónerkásibin qurýǵa baǵyttalǵan jańa ındýstrııalyq saıasat kezeń boıynsha júzege asýda. Premer-Mınıstrdiń orynbasary sóz sońynda Belarýs pen Qazaqstan arasynda 2026 jylǵa deıingi áleýmettik-ekonomıkalyq yntymaqtastyq týraly kelisimniń ornaǵanyn, memlekettik organdar men ınstıtýttar arasynda áriptestiktiń artqanyn, saıası jáne ekonomıkalyq yntymaqtastyq damyp keletinin jetkizdi.
Berik baılanys – syndarly saıasat jemisi
Forýmda sóz alǵan Belarýs Respýblıkasy Premer-mınıstriniń birinshi orynbasary Aleksandr Týrchın eki el arasyndaǵy ejelden qalyptasqan berik qarym-qatynas Memleket basshylary tarapynan júrgizilgen syndarly saıasattyń jemisi ekenin atap ótti.
− Belarýs eliniń saýda-ekonomıkalyq jáne óndiristik-kooperasııalyq salalary boıynsha senimdi 10 shaqty seriktesiniń ishinde Qazaqstandy erekshe atap ótýge bolady. Sońǵy 2 jylda eki el arasyndaǵy ózara taýar aınalymy eki esege artyp, byltyr bul kórsetkish 900 mln AQSh dollaryn qurady, − dedi Belarýs Premer-mınıstriniń birinshi orynbasary. Dese de, A.Týrchın bir kezderi ózara taýar aınalymyn 1 mlrd dollarǵa jetkizý týraly maqsatty meje oryndalmaı otyrǵanyn tilge tıek etti.
− Barlyq salalardaǵy kórsetkishtiń turaqty bolǵanyna qaramastan óndiristik, ǵylymı-tehnıkalyq, ınnovasııalyq baǵyttardaǵy áleýetti tolyq paıdalana almaı otyrmyz. Búginde Qazaqstanda 7-ge jýyq belarýs tehnıkasy men jabdyqtarynyń birlesken óndirisi jumys isteıdi. Onyń ishinde naryqqa kombaındar, traktorlar, aýyl sharýashylyǵy tehnıkasy, júk avtomobılderi shyǵarylýda. Sonymen qatar «Mogılevlıftmash» AAQ-tyń lıftiler men lıft jabdyqtaryn qurastyrý boıynsha birlesken kásiporyn qurý jóninde kelissózderi júrgizilýde. Belarýs tarapy Qazaqstandaǵy ınfraqurylymdyq jobalarǵa jáne kommýnaldyq tehnıka parkin jańartý baǵdarlamasyn iske asyrýǵa qatysýǵa múddeli. О́nerkásip kesheni salasynda aýyl sharýashylyǵy ónimderin qaıta óńdeý óndirisiniń ozyq tehnologııalaryn engizý boıynsha birlesken jobalar iske asady dep josparlanýda, − dedi A.Týrchın. Onyń aıtýynsha, álemdegi ekonomıkalyq ózgeristerdiń urymtal tusyn paıdalanyp, jańa salalardy, tyń bastamalardy qolǵa alý arqyly álemdik naryqqa shyǵý úshin kúsh salý kerek.
Belarýs prezıdenti Aleksandr Lýkashenkonyń Qazaqstanǵa resmı sapary aıasynda qandaı bastamalardyń júzege asatynyn «Kazakh Invest» ulttyq kompanııasynyń menedjeri Baqytbek Qabjanov bylaı túsindiredi:
− Belarýs Respýblıkasynyń iri kásiporyndarymen kelissózder júrgizilý nátıjesinde mashına jasaý, jeńil ónerkásip, tamaq ónerkásibi jáne farmasevtıka salalary boıynsha kelisimder jasaldy. Bul joly mashına jasaý jáne jeńil ónerkásip salasyna negizgi basymdyq berilgen. Sebebi Belarýs Respýblıkasynyń bizdiń elge ınvestısııa quıýǵa qyzyǵýshylyǵy joǵary. Biz buǵan deıin de kezdesýler ótkizip, birneshe kelisimge qol jetkizgen edik, − dedi B.Qabjanov. Kelisilgen 15 qujattyń mazmunynan Belarýs eli Qazaqstandaǵy agroónerkásiptik keshenge erekshe yqylas tanytyp otyrǵanyn ańǵarýǵa bolady.
− Bıylǵy jospar boıynsha eki eldiń birlesken BelAz, samosval jáne traktordy birigip jasaý syndy jobalary iske aspaq. Qazirdiń ózinde Qazaqstan – Belarýs kapıtalynyń qatysýymen 350-den astam kásiporyn jumys isteýde, − dedi «Kazakh Invest» ulttyq kompanııasynyń menedjeri.
Forým aıasynda 15 qujatqa qol qoıyldy
Bıznes-forýmda jalpy somasy 75 mıllıon dollar bolatyn 11 kommersııalyq qujatqa jáne tórt kommersııalyq emes qujatqa qol qoıyldy. Onyń ishinde Belarýs saýda-ónerkásip palatasy men «Kazakh Invest» UK AQ arasyndaǵy yntymaqtastyq týraly kommersııalyq emes qujatqa, sonymen qatar lızıng shartymen Qazaqstanǵa Belarýs taýarlaryn jetkizý týraly jáne eki el aýyl sharýashylyǵy mınıstrlikteriniń yntymaqtastyqty nyǵaıtý týraly kelisimine qol qoıyldy.