Qyzyljar óńirinde esimi el aýzynda jıi atalsa da, eren erligi eskerýsiz qalyp kele jatqan tulǵalardyń biri – Andyǵoja Álmámbetuly. Ol týraly quıma qulaq qarııalar men shejireli qarttardyń bileri az emes.
Bul oraıda altynshy urpaǵy Moldahmet Suraǵanulynyń babasy jaıly kóz maıyn taýysyp, biraz málimetter jınaǵanyn bóle-jara aıtqan jón. Onyń jazbalaryna súıensek, Andyǵoja batyr Aqqaıyń aýdany Aralaǵash aýylynan 10 shaqyrymdaı jerde ornalasqan Úshqyzyl qonysynda týyp-ósken. Atamekeni «Qarshyǵa ustaǵan» dep atalǵan. Osy jerde qalyń shubar baýraıynda 1672 jyly dúnıege kelgen. Jastaıynan shymyrlyǵymen, birbetkeıligimen, tabandylyǵymen kózge túsken ol jaý jaǵadan alǵan qıyn-qystaý sátterde Qoıly Atyǵaı jasaǵyn bastap, Abylaıdyń janynan tabylǵan. Han oǵan úlken senim artyp, sheshýshi shaıqastarǵa jumsap otyrǵan. «Bulanty-Aıagóz», «Ańyraqaı» sekildi keskilesken urystarda jaýjúrek batyr dushpandaryna qyrǵıdaı tıip, úreıin ushyrǵan.
Keıbir derekter boıynsha Andyǵoja atamyzdyń eki qaıynjurty bolsa kerek. Bul týraly kókshetaýlyq belgili jýrnalıst-jazýshy Tortaı Sádýaqasovtyń «El men jer» atty tarıhı jınaǵynda naqty mysaldar keltirilgen. Ańyraqaı shaıqasynan keıin oǵan Kókshe jerinde «Han bulaǵy», «Qyzylaǵash» qonystary syıǵa tartylǵan. Býrabaılyq urpaqtary eki aýylǵa Andyǵoja men Ańǵal batyrlardyń esimin berip, ıgilikti ister atqarsa, týǵan jerinde ondaı qurmettiń kórsetilmeýi ókinishti, dep jazady Moldahmet aqsaqal.
Bahadúrdyń kez kelgen tyǵyryqtan jol taýyp shyǵatyn parasatty aqyl-aılasymen qatar zor qara kúshtiń ıesi bolǵanyn aıǵaqtaıtyn derekter de az ushyraspaıdy. El aýzyndaǵy áńgimege súıensek, birde Ańǵal, Aǵybaı, Andyǵoja úsheýi Aqshoqy degen jerde kúsh synasyp, úlken qara tasty aıbaltamen shapqan desedi. Sonda sońǵysynyń aıbaltasy uńǵysyna deıin qara tasqa kirip ketken kórinedi. Keıin sol óńir «Andyǵojanyń Aqshoqysy» atalyp ketipti.
Qazaq jeriniń tutastyǵyn saqtap qalýǵa orasan qyzmet etip, aty ańyzǵa aınalǵan atasy jaıly tirnektep maǵlumattar jınastyryp júrgen urpaqtarynyń biri Sálimbek Meıramov óz esteliginde mingen aty – Taýshubar, búrkiti – Aqbalaq, qarshyǵasy – Kóksúńgi atalǵanyn aıtady. Týǵan jerinde eskerýsiz qalmasyn desek, jergilikti muraǵat, mádenıet qyzmetkerleri de eldi mekenge, kóshelerge esimi berilýine belsene atsalysqandary jón, deıdi ol.
О́le-ólgenshe Qanjyǵaly Bógenbaı, Shaqshaquly Jánibek, Andyǵoja Álmámbetuly úsheýi qalaı syılasyp ótse, Qoja Ahmet Iаsaýı kesenesinde de qatar jerlenip, máńgilik tynystap jatyr.
Soltústik Qazaqstan oblysy