INDÝSTRIIаLYQ KARTAǴA ENGEN JOBALAR

Memleket basshysynyń tala­byna sáıkes Qyzylorda oblysy boıyn­sha ekonomıkany damytý­dyń basym baǵyttary boıynsha iriktelgen, quny 300 mlrd. teńgege jýyqtaıtyn 92 joba ındýs­trııa­landyrý kartasyna usynylǵan. Agroónerkásip kesheni boıynsha quny 16,4 mlrd. teńge quraıtyn 41 joba, óndiris jáne qurylys ındýstrııasy boıynsha quny 69,7 mlrd.teńge quraıtyn 30 joba, mu­naı-gaz sektoryn damytý boıynsha quny 19,3 mlrd.teńge quraıtyn 6 joba júzege aspaq. Sondaı-aq, hımııa ónerkásibinde quny 32,5 mlrd. teńge bolatyn 1 joba, taý-ken óndirý salasynda 57,5 mlrd. teń­gege baǵalanǵan 2 joba, energe­tıka jáne ınfra­qu­rylym sala­syn­da 90,3 mlrd. teńgeniń 9 joba­sy naq­tylanǵan. Týrızm salasynda 4,4 mlrd.teńge qu­raıtyn 2 joba, kólik ınfraqurylymynda jalpy somasy 5,4 mlrd. teńge quraıtyn 1 joba bar. Ústimizdegi jylǵa belgilengen 12 jobanyń ishindegi 7-eýi 1 shil­dege deıin júzege asyrylaty­nyn eskersek, qazirgi tańda “Tasbulaq” JShS-niń qıyrshyqtas óndirisi iske qosylǵan. Joba quny 250 mln. teńgeni qurap, jańadan 50 jumys orny ashylǵan. Sonymen qatar, “ÝAD” JShS-niń “Bıtým shyǵarý zaýytynyń qurylysy” jobasy tolyǵymen daıyn. Tıisti mınıs­trlikten ónimge lısenzııa alynǵan. Munan ózge 4 joba óz deńgeıin­de júzege asyrylýda. “Qazgermu­naı” BK” AQ-tyń gazdy tıimdi paıdalaný kesheniniń 2-shi kezegi qurylysynyń montajdaý jumys­ta­ry aıaqtaldy. Jobanyń jalpy quny 10275 mln. teńgege baǵalan­ǵan. Keshende jylyna 300 mln. tekshe metr gaz óńdeledi. “Petro­QazaqstanQumkólResorsız” AQ-tyń Qumkól gaz-týrbınaly stansa­synda qýattylyǵy 25 mVt.-tyq 2 qosymsha gaz-týrbınaly qon­dyr­ǵy­synyń qurylysy belgilengen kestege sáıkes júrgizilýde. Qural-jabdyq­tary arnaıy tapsyryspen Dýbaı qalasynda jasaldy. Olardy tasymaldaýǵa 1 aı ýaqyt ketedi. Búgingi kúni gazotýrbınalyq qondyrǵynyń ornalasatyn orny ázir. “ÝAD” JShS jylyna 100-120 myń tekshe metr qıyrshyqtas shyǵaratyn zaýyt qurylysyn qolǵa alǵan bolatyn. Búginde zaýytty belgilengen kesteden bu­ryn, ıaǵnı naýryz aıynyń sońyna deıin iske qosý múmkindikteri qaras­tyrylýda. “Shapaǵat sút” JShS nan zaýytyna arnalǵan qural-jabdyqtardy Chehııa jáne Túrkııa elderinen reseılik “Makız Ýral” kompanııasy arqyly satyp alý jumystaryn júrgizýde. О́kinishke qaraı, “Shalqııa Nerýd” JShS joǵary sapaly qıyrshyqtas óndirý úshin qural-jabdyqtardy satyp alýǵa qarjy tappaı otyr. Kásiporyn jumysty ári qaraı jalǵastyrý úshin qural-jabdyqtardy jalǵa alýda. Jyl sońyna deıin júzege asyrylatyn 4 joba boıynsha “BIS” JShS-niń “Munaı qaldyqtaryn jáne kómirsýtekti shıkizatty qaıta óńdeý”, “ÝAD” JShS-niń “As­falt shyǵarý zaýyty” jobalary belgilengen kesteden buryn júzege asyrylady. “RZA” JShS-niń “Taýarly-sút fermasyn uıymdas­tyrý” jobasy boıynsha búgingi tańda qurylys-montaj  jumysta­ry atqaryldy. Qural-jabdyq­tardy, 660 bas asyl tuqymdy múıizdi iri qara malyn satyp alýǵa tólem jasaldy. “Tatý Agro” JShS-niń “Tomat ónimderin shyǵarý óndirisi” jobasy boıynsha qujattar “KazAgroqarjy” AQ-qa usynylyp, qarjylandyrý múm­kindikteri saraptalýda. Sondaı-aq,  jalpy quny 22,7 mlrd. teńge quraıtyn 24 qosymsha joba bar. Onyń ishinde 9 joba kedergisiz júzege asyrylyp jatyr. Máselen, “Qorǵan tas” JShS-niń “Qıyrshyqtas shyǵarý zaýyty” jobasy boıynsha qural-jabdyq­tary jetkizildi. Qazirgi ýaqytta jer qoınaýyn paıdalaný quqyǵyn alý úshin jumystar júrgizilýde. Sondaı-aq, atalǵan kásiporynnyń kirpish shyǵarý zaýytynyń ınje­nerlik kommýnıkasııasy daıyn tur. “PetroQazaqstan­Qumkól­Resorsız” AQ-tyń “Qyzylorda -Qumkól avtokólik jolynyń 130-190 shaqyrymynyń qurylysy” jobasy eshqandaı kedergisiz júzege asyrylýda. “MBE-Ontústik” JShS mamyr-maýsym aılarynda alǵashqy ónimin shyǵara bastaıdy. “Darhan-2006” JShS-niń qıyr­shyqtas shyǵarýǵa arnalǵan qural-jabdyqtary jaqyn arada jet­kiziledi. “Sarıev” JK-niń kir­pish zaýyty iske qosylýǵa daıyn. Ázirge jer qoınaýyn paıdalaný quqyǵy resimdelýde. Jaqynda  oblys ákimi Bolat­bek Qýan­dyqovtyń tóraǵalyq etýimen oblysty údemeli ındýs­trııalyq damytý jónindegi úıles­tirý keńesiniń májilisi ótti. Oblys basshysy habarlamashy men jobalar bastamashylaryn, ınves­torlarlardy jeke-jeke tyńdaı kele, jobalardy júzege asyrý barysynda kezigip otyrǵan keder­giler týraly surady. Máselen, Jańaqorǵan aýdanyndaǵy “Tatý Agro” JShS-niń tomat óndirý zaýytyna, taǵy birneshe óndiris oshaqtaryna elektr energııasyn jetkizýde problema týyndap otyr. Oblys basshysy ındýstrııalyq kartaǵa engen jobalardyń qata­rynda naqtylanbaǵan shıki jobalardyń bolmaýyn tapsyrdy. Negizinen ındýstrııalyq jobalar 3 topqa bólinedi. Alǵashqy topqa eshqandaı kedergisiz júzege asyrylyp jatqan jobalar kiredi. Ekinshi topqa júzege asyrýynda qıyndyqtary bar, qarjy máselesi tolyq sheshilmegen jáne kásip­oryn­nyń jeke kedergileri bar jobalar jatady. Úshinshi topqa daıyndyq ústindegi, ıaǵnı, teh­nıkalyq-ekonomıkalyq negizde­mesi nemese jobalyq-smetalyq qujattary daıyndalyp jatqan jobalar enedi. Jobany qolǵa alǵanda eń aldymen qarjylyq múmkindikter jiti saralanýy tıis. Oblys ákiminiń aıryqsha atap ótkenindeı, jergilikti atqarýshy bılik qarjy jetispeýshiliginen orta jolda qalyp qoıatyn, bola­shaǵy bulyńǵyr jobaǵa ınjener­lik ınfraqurylymdardy, joldy jetkizip bermeıdi. Shyǵarylǵan ónimniń suranysqa jaýap berýi, básekege qabilettiligi basty na­zarda bolýy kerek. Mundaı joba­lardy burynǵydaı 17 paıyzdyq emes, 12 paıyzdyq ústememen nesıelendirý, Elbasy tapsyr­masymen nesıelerdi sýbsıdııalaý máselesi qolǵa alynyp jatyr. Erkin ÁBIL, Qyzylorda.