Aýrý aıtyp kelmeıtin apat. Aǵza dep atalatyn tylsym «apparattyń» bir tini men tetigi kenetten burys belgi berse, aǵzanyń ıesi – adamdy qalpaqtaı ushyryp túsiretini anyq. Jan alqymǵa kelgen mundaı qıyn kezde «Alladan» soń aýyzǵa iligeri – «Jedel járdem». «Jedel járdem» qyzmetin jańǵyrtý-jetildirý úshin Densaýlyq saqtaý mınıstrligi 2018 jyly «Jedel járdem» qyzmeti erejesine birneshe ózgeris engizdi.
Jedel dárigerlik qyzmettiń sapasyn arttyrý maqsatyndaǵy ózgerister kún tártibinde turǵan bolatyn. О́ıtkeni elimizde «Jedel járdem» qyzmetiniń sapasy men onyń saldarynan oryn alǵan birqatar keleńsiz jaǵdaı atalǵan salaǵa jańa reńk berý qajettigin uqtyrdy. Málimetterge súıensek, Qazaqstanda «Jedel járdem» qyzmetine qońyraý shalýshylar sany bir táýlikte 2 jarym myńǵa jýyqtasa, jyl saıyn shaqyrtý kólemi artyp keledi. Mysaly, 2017 jyly 7 mıllıon 800 shaqyrtý túsken. Alaıda elimizde zamanaýı jabdyqtalǵan jedel járdem kólikteri jetispeıdi.
Mańǵystaýda «Jedel járdem» jaıy qalaı?
Halqynyń sany arta túsken Mańǵystaý oblysynda dárigerlik qyzmet, densaýlyq saqtaý qyzmeti sapasyn jan-jaqty jetildirý – ózekti taqyryp.
«Jedel járdem» qyzmetine qatysty san alýan pikirler men ókpe-renishter de aıtylmaı qalmaıdy. Sala qyzmetindegi ahýal týraly «О́ńirlik kommýnıkasııalar qyzmeti» alańynda ótken brıfıngte Mańǵystaý oblystyq jedel járdem stansasy dırektory Raqymjan Eltaevtan bildik.
Onyń aıtýynsha, 2019 jyldyń 10 aıynda Mańǵystaý oblysy boıynsha jedel medısınalyq járdem qyzmeti 233 460 shaqyrym jol júrdi. 2019 jyldyń 10 aıynyń qorytyndysy boıynsha shuǵyl medısınalyq kómek kórsetýdiń eki deńgeıli modelin engizý nátıjesinde pasıentke jetý ýaqyty aıtarlyqtaı qysqarǵan, mysaly 2018 jylmen salystyrǵanda 2019 jyldyń shilde aıynda naýqasqa kelý ýaqyty 25-ten 18 mınýtqa deıin qysqarǵan eken.
– Shuǵyl medısınalyq kómek kórsetýdiń halyqaralyq standarttaryn engizý jalǵasty. Osylaısha 2018 jylmen salystyrǵanda medısınalyq kómek kórsetý sapasyn arttyrý parametri 2019 jyldyń 10 aıynda sátti reanımasııa kórsetkishi 20,9%-ǵa artty, 2018 jyly bul 15%-dy qurady. 2017 jylmen salystyrǵanda 2019 jyldyń 10 aıynda 245 ólimge tómendedi, – dedi R.Eltaev.
Júrgizilgen jańǵyrtýdyń taǵy bir nátıjesi – sozylmaly aýrýlary bar pasıentterge emhanalar qyzmetiniń jaqsarýy. Bul týraly sozylmaly aýrýlardyń asqynýy sebebinen jedel járdemdi shaqyrý jaǵdaılary sanynyń tómendeýi kýálandyrady. Jyl basymen salystyrǵanda jeltoqsan aıynyń sońynda osyndaı shaqyrýlar sany 55410 oqıǵaǵa qysqarǵan.
– «103» qyzmetiniń materıaldyq-tehnıkalyq bazasy kúsheıtildi. 2018 jylmen salystyrǵanda 2019 jyldyń qorytyndysy boıynsha medısınalyq jabdyqtarmen jabdyqtaý 20%-ǵa artyp, 70%-dy qurady. 2017-2018 jyldarmen salystyrǵanda GPS-navıgasııamen jabdyqtaý jaǵdaıy jaqsardy. Kórsetkish 2018 jylmen salystyrǵanda 21,2%-ǵa artty jáne 2019 jyldyń 10 aıynyń qorytyndysy boıynsha 73,2%-dy qurady. Sondaı-aq sanıtarlyq kólikpen qamtamasyz etý artty: 2019 jyldyń 10 aıynyń qorytyndysy boıynsha bul 75%-dy qurady, – deıdi Mańǵystaý oblystyq jedel járdem stansasynyń dırektory R.Eltaev. Sondaı-aq qanatqaqty joba sheńberinde stasıonarlardyń qabyldaý bólimshelerinde mamandardy oqytý, standarttardy engizý, redızaın jáne qaıta qurý, materıaldyq-tehnıkalyq jaraqtandyrýdy jaqsartý syndy jańa formatty jumys bastaldy.
«Jedel járdemniń» joly nege bógeledi?
Mekeme basshysy keltirgen málimetter salada jasalyp jatqan jumystardan habardar etedi. Árıne, «bitken iske» qýana bilgen jaqsy. Alaıda turǵyndar arasynda jedel medısınalyq qyzmettiń sapasyna syn aıtatyndar joq emes. Ýáj sol baıaǵy – keshigý...
Mekeme basshysy R.Eltaevtyń aıtýynsha, jaryq joq jáne kóshe ataýlary, úı nómirleri, páterlerde domofondardyń jumys istemeýi «Jedel járdem» qyzmetine qolaısyzdyq týdyrsa, joldardaǵy júrgizýshi mádenıetiniń saqtalmaýy jedel medısınalyq járdemniń qatysýymen bolǵan jol-kólik oqıǵasyna ákelip soǵady eken. Sondaı-aq eldi mekenderdegi joldardyń sapasyzdyǵy, túngi ýaqytta kóshelerdi jaryqtandyrýdyń jetkiliksizdigi – alys aýdandardaǵy ǵalamtor, uıaly baılanys qyzmetiniń jetkiliksizdigi jedel medısınalyq qyzmet brıgadasynyń kelý ýaqytyn tómendetedi.
«Jedel járdem» qyzmeti qalada, aýdan ortalyqtarynda belsendi bolǵanmen, Mańǵystaýdyń alys aýyldarynda alańdatarlyq jaǵdaı kóp. Jaz mezgilinde Beıneý aýdanynyń alys aýylyna qydyryp baryp aıaq astynan qatty syrqattanǵan adamǵa «Jedel járdem» taba almaı daǵdarǵanymyz este. Aýyldyq ákimshilik qurylymyna saı qımyldaıtyn kórshi aýyldar bir-birine siltep ýaqyt sozǵany – naýqasqa janashyrlyqtyń emes, qatyp qalǵan «tártiptiń» mańyzdyraq ekenin uǵyndyrǵan. Demek, aýyldyq jerlerdegi atalǵan sala qyzmetin arttyrý qajettigi ańǵarylady.
Mańǵystaý oblysy