SALA SALMAQTY QOLDAÝDY QAJET ETEDI

N.Á.Nazarbaevtyń bıylǵy Qazaqstan halqyna Joldaýynda alǵa qoıylǵan mindetterdi iske asyrýda, ásirese, bilim salasynda júrgizilgen reformalar boıynsha qalyptasqan birtutas ustanym bolýǵa tıis. Jahandaný jaǵdaıynda bilim berý salasyna jańa tehnolo­gııa­lardyń eńgizilýin taldaý arqyly túıindi máselelerdiń sheshimin tabýǵa qarymdy qadamdar jasala­tynyna senim mol. О́zderińizge belgili, búgingi tańda Qazaqstan qoǵamdy jetildirýge jáne ekonomıkalyq qajettilikte­rine sáıkes qazirgi zamanǵy bilim júıesin qurýdy qajet etedi. О́z kezeginde depýtattyq korpýs otan­dyq bilim berý sapasyn arttyrý jónindegi memlekettik sharalardy quqyqtyq qamtamasyz etýge, salı­­qa­ly jáne sapaly zańnamalyq ju­mysty júrgizýge baǵyt aldy. Osy turǵydan kelgende 2007 jyldyń maýsymynda Parlament Senaty tarapynan “Bilim týraly” jańa Zańnyń qabyldanýy da sondyqtan. Sońǵy kezde ekonomıkadaǵy aıtarlyqtaı ózgeristerge saı bilim berý salasyndaǵy qoǵamdyq qarym-qatynastardy zańnamalyq retteý, Qazaqstan Respýblıkasynyń bilim berý júıesin halyqaralyq bilim be­rý keńistigimen ıntegrasııalaý jáne básekege qabiletti bilim berý júıesin qalyptastyrý ári qaraı jetildirýdi talap etedi. Oryn alǵan jaǵdaıdy saralaý barysy ınjener-pedagog kadrlarynyń; qyzmet kórsetý men tehnıkalyq kadrlardy daıarlaýda jumys berýshilerdiń qatysýyn yntalandyrý, tetikterdiń jetispeýshiligin, ásirese, aýyldyq aımaqtardaǵy arnaıy mektepter jelisiniń damytylmaýyn; jergilikti jáne respýblıkalyq bıýdjetterden qamtylatyn orta kásibı bilim berý júıesi arqyly kadrlar daıyndaý úshin memlekettik tapsyrys orna­las­tyrý men qarjylandyrýdyń kólemi, sonyń ishinde bastapqy já­ne orta kásibı bilim berý júıe­sinde qarjylandyrýdyń jetkilikti bol­maýy tehnıkalyq jáne kásibı bilim berý júıesin damytý fakto­ryna keri áser etýde ekenin kórsetti. 2005 jyly jarııa etilgen О́ske­men, Shymkent, Pavlodar jáne Atyraýdaǵy ekonomıkanyń jeke­legen salalaryna qyzmet kórsetý men tehnıkalyq kadrlardy qaıta daıarlaý jáne daıyndaý ortalyqta­ry áli kúnge jumys istemeýde. Osy profıldegi oqytý mekemelerinde tehnologııalar boıynsha jańa óndiristerdi qurýdaǵy zamanaýı oqytý úderisterine salynǵan qazirgi zamanǵy materıaldyq-tehnıkalyq baza joq (qazirgi zamanǵy oqytý-óndiristik laboratorııalar men sheberhanalardan, oqytý kabınet­terinen turady). Bizdiń paıymdaýy­myzsha, osy saladaǵy menedjment­tiń tómendigi men qyzmet kórsetý sapasyn baqylaý júıesiniń jetildi­ril­megenin bólek másele etip kóterý kerek. Qalyptasqan jaǵdaıda, bizdiń paıymdaýymyzsha, jaqyn bolashaqta ár túrli halyq sharýa­shylyq salasyndaǵy mamandarǵa qajettilik jóninde turǵyndardy aqparattandyrý jáne óńirlik, son­daı-aq respýblıkalyq deńgeılerde ekonomıkadaǵy mamandardyń qajettigi aýanyn anyqtaý tásilin jetil­dirý men orta býyn mamandar­dy, ekonomıka qajetsinip otyrǵan joǵary kásibı jumysshy kadrlar­men qamtamasyz etý máselelerin sheshýdiń qyrlaryn qarastyrýymyz qajet. Joǵaryda atalǵan problema­lardy tıisti deńgeıde sheshý jańa tehnologııalar jónindegi jańa óndiristerge mamandardy daıarlaýdy bastaýǵa, ekonomıkany bilim berýmen baılanystyrýǵa múmkindik týǵyzady. Memleket basshysy ınfraqu­ry­lymdar men energetıka, farma­sev­tıka men hımııa, metallýrgııa, servıstik qyzmet pen munaı óńdeý, qurylys ındýstrııasy, agroónerká­siptik keshendi jedeldetip damytý Qazaqstannyń 2010 jyldan bastal­ǵan údemeli ınnovasııalyq damýy­nyń basym baǵyttarynyń jospary bolyp tabylatynyn erekshe atap kórsetti. Osyǵan sáıkes kolledj­derde jáne kásibı mektepterde eń­bekke qyzmet kórsetý men tehnıka­lyq kadrlardy daıyndaý qurylys materıaldary men metallýrgııa, kólik-logıstıkalyq qyzmet kórse­tý, tamaq pen toqyma óndirisi, agro­ónerkásiptik keshen, máshıne jasaý, munaı-gaz sektoryn damytý­ǵa baǵyttalǵan bolýy tıis. Qoryta aıtqanda, óńirlerde tıisti mamandyqtar men mamandar­ǵa memlekettik bilim berý tapsy­rys­tary qarastyrylǵany jón. Maq­satty transfertter men jergi­likti bıýdjetter esebinen aýyl sha­rýashylyǵy, qyzmet kórsetý baǵy­ty jáne qurylys salasy úshin ba­za­lyq kásibı mektepter ashý qajet. Aqan BIJANOV, Senattyń Áleýmettik-mádenı damý komıtetiniń tóraǵasy.