Arman Kóshkinbaev: Múmkindigi shekteýli jandarǵa kómektesý – izgi qoǵamnyń paryzy

– Biz kommersııalyq emes uıym­byz. Naqty aıtar bolsaq, áleýmettik kásipkerlikpen aınalysamyz. 1996 jyly Ádilet organdarynda Má­de­nıet jáne bilim berý qoǵamy qo­ǵamdyq birlestigi «Sálem» ataýy­men resmı tirkeldi. Eń alǵash 10 shaq­­ty adamnan quralǵan toptyń bas­tamasymen kommersııalyq emes uıym retinde aǵylshyn tili kýrsyn ash­ty, kómekke muqtaj jandarmen, múmkindigi shekteýli azamattarmen jumys isteı bastady. Múgedekter arbasyn taratýmen, basqa da túrli jobalarmen aınalysty. Atalǵan uıym jumysyna 2006 jyly aralasa bastadym. Al alǵashqy onjyldyqta uıym ózdiginen damyǵan. Bastapqy músheleri jumys babymen basqa qalalarǵa qonys aýdardy. 2013 jyly baǵytymyzdy aıqyndaýdy kózdep, «Sálem» áleýmettik qalashyǵy re­tinde rebrendıng jasadyq. Iаǵnı jumys baǵyttaryn aıqyndadyq. Nátıjesinde aǵylshyn tili ortalyǵy,  ekspedısııa trenıng ortalyǵy, mú­gedek jandarmen jumys isteý jáne kofehana qoǵamdyq keńistigi jobalaryn júzege asyra bastadyq.

– Búgingi tańda «Sálem» bren­dimen bes iri joba júzege asyrylady eken. Osy týraly tolyǵyraq aı­typ berseńiz?

– Eń alǵashqy jobalarymyzdyń biri – aǵylshyn tili kýrsy. Jylyna 2 myńǵa jýyq azamatty oqytamyz. Onyń 75-ke jýyǵy jyl saıyn tegin nemese jeńildikpen oqýǵa múmkindik aldy. Áleýmettik álsiz toptar, ıaǵnı kóp balaly otbasydan shyqqan azamattar, múgedekter men basqa da muq­taj jandarǵa shet tilin oqytýǵa jyl saıyn jalpy 1 mln teńge kóleminde qarjy bólinedi. Basqa stýdentterdi aqyly oqytyp, túsken tabysty túr­li jobalardy júzege asyrýǵa jumsaımyz.

О́ńirimizde 2006 jyly oryn alǵan oqıǵadan keıin VICh/SPID juq­tyrǵan jandardy qoǵamnan oqshaýlaý beleń aldy. Sol sebepti ekspedısııa atty ınnovasııalyq jobany qolǵa aldyq. Biz Shymkent qalalyq SPID ortalyǵymen memorandýmǵa otyryp, birlesip jumys istep kelemiz. Nátı­jesinde 5-6 jyldyń ishinde bul joba 5 myńnan astam adamdy qamtydy.

Maqtanyshpen aıtatyn úshinshi jobamyz – múgedek jandarǵa arnalǵan áleýmettik klýb jumysy. Qazirgi tań­da qalada bizden basqa mundaı klýb joq. Biz elimizdiń ár aýdan, aıma­ǵyn­da óziniń osyndaı múgedek jan­darǵa arnalǵan áleýmettik klýbtary bolǵanyn qalar edik.

Arbaǵa tańylǵan, aýytqýshylyǵy bar múgedek jandardyń eki aptada bir márte jınalýyna jaǵdaı jasap, bir-birimen erkin qarym-qatynas ja­saýyna yńǵaıly alań usynamyz. Aıyna eki ret úılerinen shyǵyp, dalada serýendeýdiń ózi olarǵa úlken qýanysh syılaıdy. Máselen, álemniń damyǵan memleketterinde dál osyndaı qoǵamdyq klýbtar múmkindigi shekteýli jandardy qoldaýǵa úlken mán beredi.

Bastapqyda uıymdastyrý jumys­taryna, konserttik baǵdarlamalar júrgizýge, túrli taqyryptardy tal­qylaýǵa, qoǵamda qarym-qatynas ornatýǵa bizdiń qyzmetkerler kóp kómek kórsetti. Birtindep ózderi kon­tent jasaýdy qolǵa alsa degen maqsatymyz bolǵan. Bes jylǵy eń­bektenýdiń nátıjesinde alǵa qoıǵan maqsatymyz oryndala bastady. Olar óz kontentterin qolǵa alyp, kez­desýdi ózderi uıymdastyryp, óz múmkindikterin kórsetip, aralarynan kóshbasshylar shyǵa bastady. Qazirgi tańda klýbtyń jumysyn óz kúshterimen júrgizýde.

Bıyl Volonterlar jyly dep jarııalandy. Bizdiń tórtinshi jobamyz osy baǵytpen úndesedi. Jastar arasynda volonterlik mádenıetti damytý maqsatynda «Salem youth» jobasyn qolǵa aldyq. «Youth» – aǵylshyn tilinen aýdarǵanda jas­tar degen maǵynany bildiredi. Bul klýbtyń maqsaty – jastardy bos ýaqytynda ózara dostyq qarym-qatynas ornatýǵa, dostar tabýǵa, qoǵamda elge eńbek etetin tulǵalardy tárbıeleýge, jastar arasynda túrli is-sharalar uıymdastyrýǵa baýlý.

Biz júıeli jolǵa qoıǵan besinshi joba «Salem Hub» dep atalady. Bul aqyly túrde is-sharalar ótetin qoǵam­dyq keńistik usyný. Iаǵnı zamanaýı turǵyda bezendirilgen kofehanalarymyzda túrli sharalar, konferensııalar, trenıngter ótkizilip turady.

– Búginde Shymkentte til úı­retý kýrstary kóbeıip keledi. Bul sizderdiń jumystaryńyzǵa sura­nysty tómendetpeı me?

– Meniń oıymsha, kez kelgen usy­nylatyn jumys sapaly bolsa, árdaıym suranysqa ıe bolady. Qalada 220-dan astam aǵylshyn tili kýrsy bar. Úzdiksiz izdenis arqyly eń úzdik úsh­tikke endik. Biz kabınetterimizdiń to­lyqtaı jabdyqtalýyn jiti qada­ǵalap, oqý materıaldarynyń sapasyna kóńil bólemiz. Sol sebepti bizdiń jobamyzǵa suranys jyl sanap artýda.

Atalǵan uıymnyń negizi qalan­ǵannan beri aǵylshyn tilin oqytý ortalyǵy jumys istep keledi. Bul kýrs – uıymnyń negizgi tabys kózi. Ári «Sálemniń» qarjylaı táýelsiz bolýyna septigin tıgizedi. Demeýshisiz, granttarsyz osy kýrstan túsken qarjyny óz-ózimizdi qamtamasyz etýge jumsap, áleýmettik jobalardy júzege asyrýǵa múmkindik alamyz.

– Naryqtyq qoǵamda qaıyrym­dylyq jobalarmen aınalysý qanshalyqty tıimdi?

– Qazir biz qaıyrymdylyq uǵy­mynyń ornyna áleýmettik ınno­vasııalyq jobalar degen ataýdy qoldanǵandy jón kórdik. Biz úshin áleýmettik jobalar bıznes kózi emes. Sebebi negizgi maqsatymyz uıymǵa túsken qarjyny áleýmettik jobalardy júzege asyrýǵa jumsaý. Negizgi ustanymymyz – qoǵamǵa qyzmet etý koǵamda týyndaǵan máselelerdi sheshýge úles qosý.

– О́zińiz qolǵa alǵan (kóshbas­shylyq, shyǵarmashylyq, kómek, áleýmettik kásipkerlik) trenerlik baǵyt týraly ne aıtasyz?

– Jobamyz ómirsheń bolýy úshin biz trenerlik baǵytty da qosa alyp júrýdi jón sanadyq. Jylyna eki ret muǵalimderge jáne jastarǵa arnalǵan aýqymdy konferensııa ótkizemiz. Onda ózime yńǵaıly kóshbasshylyq, áleýmettik salalar boıynsha dáris oqımyz. Jastardyń adal kásippen aınalysýyna, múmkindigi shekteýli jandardyń ómirge degen qulshynysyn arttyrýdy kózdeımiz. Dástúrli túrde 90-ǵa jýyq muǵalimge jaz aıynda semınar ótkizip, biliktiligin arttyrýǵa kómektesip kelemiz. Sonymen qa­tar apta saıyn bıznes tańǵy asy beriledi. Degenmen trenerlik baǵytty qosymsha ala júrip, bes iri baǵytty jetildirýdi kózdeımiz.

– «Sálem» brendin damytý oıy­ńyzda bar ma?

– Franshıza jasaý ázirge jospa­rymyzda joq. Birinshi kezekte «Sá­lem» brendiniń jumysyn odan ári jaq­sartýǵa barynsha kúsh sal­saq degen oıdamyz. «Sálemniń» jumys aýqymy onsyz da keń. Osy joba­nyń ishinen jańa baǵyttar ashyp, júrgizýdi qolǵa alýdy josparlap otyrmyz. Aıtalyq, úshinshi megapolıs qonaqtary úshin yńǵaıly zamanaýı hostel ashý. Múmkindigi shekteýli jandar úshin ustalar sheberhanasy men tigin sheberhanasyn ashyp, sporttyq saýyqtyrý baǵytyndaǵy taǵy 4 jańa jobany iske qossaq degen nıetimiz bar. Sondaı-aq «Sálem» sııaqty áleýmettik kásipkerlikpen aınalysamyn degen azamattarǵa keńes berip, modýlimizben qýana bólisýge ázirmiz. Qoǵamdy jaqsartýǵa úles qosam degen izgi nıettiler bolsa, qýa­na keńes beremiz.

Áńgimelesken

Nurshat TО́KEN,

«Egemen Qazaqstan»

ShYMKENT