О́zen shaıandary – jer sharynyń barlyq óńirlerinde úlken suranyspen paıdalanylatyn omyrtqasyz baǵaly jándik túrine jatady. Olar taza sýlarda, ásirese, shaǵyn ózender men aǵyndy sýlarda kóbirek kezdesedi. Balyq sekildi jelbezegimen demalady.
О́zen shaıandaryn ósirý, saýdalaý óte paıdaly tabys kózi. Sebebi, bul shaıandardan joǵary sapaly dıetalyq ári dámdi et alynady.
О́zen shaıandary – jer sharynyń barlyq óńirlerinde úlken suranyspen paıdalanylatyn omyrtqasyz baǵaly jándik túrine jatady. Olar taza sýlarda, ásirese, shaǵyn ózender men aǵyndy sýlarda kóbirek kezdesedi. Balyq sekildi jelbezegimen demalady.
О́zen shaıandaryn ósirý, saýdalaý óte paıdaly tabys kózi. Sebebi, bul shaıandardan joǵary sapaly dıetalyq ári dámdi et alynady.Et quramynyń 16 paıyzy aqýyzdardan, 0,5 paıyzy maılardan turady. Shaıandardy negizinen alǵanda sorpalar, salattar jáne as mázirlerine qospalar úshin paıdalanady. Qaınatylǵan shaıandy balyqtan jasalǵan taǵamdarǵa tuzdyq esebinde usynady. Osy qasıeti arqyly ol syra ishken kezde aýyzdyń dámin keltiretin baǵaly tiskebasar esebinde de qoldanylady.
Shaıan túrleri. Bizdiń Qazaqstanda ózen shaıandarynyń eki túri kóbirek kezdesedi. Olar eýropalyq jáne qıyrshyǵystyq dep atalady. Osylardyń ishinde eýropalyq shaıandar ónerkásiptik maqsatqa jıi paıdalanylady. Eýropalyq shaıandardyń ózi keń ıyqty jáne uzyn keýdeli bolyp eki túrge bólinedi. Osylardyń ishinde keń ıyqty shaıandardy tabyspen ósirýge bolady. Aty da aıtyp turǵandaı, ol keń ıyqty, aıaqtary etti bolyp keledi. Denesinde de et mol kezdesedi. Mundaı shaıandardy jas kúıinde jáne konservilep paıdalanýǵa bolady.
Shaıandy kútý. Shaıandardy ustap ósirý úshin qoldan jasalǵan toǵandardy paıdalanýdyń múmkindikteri mol. Mundaı toǵandardy jasaý úshin arnaýly bilim men daǵdy qajet emes. Tek toǵan sýynyń taza bolýyn eskergen jón. Mundaı toǵandardyń tereńdigi ádette 2-5 metr bolyp keledi. Tipti, keıbir jaǵdaıda 8-15 metrge deıin jetedi.
Shaıandardy ósirý úshin nelikten jeke toǵandardy paıdalanǵan jón. Sebebi, kóptegen ózender qazirgi ýaqytta turmystyq jáne ónerkásiptik qaldyqtarmen lastanýda. Mundaı jerlerde shaıan ósirýdiń óz qıyndyqtary bar. Onyń ústine óndirilgen shaıan etiniń ekologııalyq turǵydan qanshalyqty taza bolyp shyǵatyndyǵyna da kepildik joq. Sondyqtan óndiristik jáne turmystyq qaldyqtardy tógýge kelmeıtin, jeke nemese zańdy tulǵalardyń baqylaýynda bolatyn jeke toǵannan paıdalysy joq. Osyndaı toǵandardy qoldan jasaýdyń joldaryn myna saıttan alýǵa bolady: www.crayfishmaster.narod2.ru
Shaıandardy azyqtandyrý. О́zen shaıandary dafnıı, sıklop, kolovratok sekildi usaq omyrtqasyz jándiktermen qorektenedi. Mundaı jándikter toǵandar men shaǵyn sý kózderinde tabıǵı joldar arqyly ósip jetiledi. Sondaı-aq, shaıandardy qosymsha azyqtandyryp otyrý qajet. Bul isti kesh ýaqytynda, shaıandar neǵurlym molynan jınalatyn jerlerde uıymdastyrý kerek. Osyndaı jerlerge buzylǵan et pen balyq bólshekterin, ártúrli kókónis kesindilerin, nan qaldyqtaryn, astyq dánderin, maı óndirisiniń qaldyqtaryn sý betine shashady. Toǵanda ósip-jetiletin tabıǵı jándikterdiń turaqty bolýy shaıan ustaýdyń shyǵyndaryn azaıta túsedi. Shaıandar kóp jaǵdaıda osylar arqyly qorektenip jetiledi.
Shaıan ósirý. Shaıan ósirýdiń negizgi eki túri bar. Olardy toǵandyq jáne zaýyttyq ádis arqyly ósirýge bolady. Bastapqy kez úshin toǵandyq ádis paıdaly. Ol úshin toǵanǵa árbir 40-50 analyq shaıanǵa birneshe atalyq shaıandy qondyryp jiberip otyrý kerek. Shamamen alǵanda úsh analyqqa bir atalyqtan aınalǵany jón. Shaıandar kóktem shyǵysymen kóbeıe bastaıdy. Atalyqpen qosylǵan árbir analyq shaıan jumyrtqalar shashady. Ol jumyrtqalar tabıǵı joldar arqyly ósip-jetiledi. Toǵan sharýashylyqtaryndaǵy ózen shaıandaryn mine, osyndaı joldarmen kóbeıtýge bolady. Bul rettegi sharýashylyq ıesiniń negizgi mindeti toǵandaǵy sýdyń jaǵdaıyn turaqty túrde baqylap otyrý. Sonyń ishinde sýdaǵy ottegi rejimine, sýdyń qatań, jumsaqtyǵyna den qoıyp otyrý kerek. Olar ózen shaıandaryn ósirý ekologııasyna sáıkes bolǵany jón. Sondaı-aq toǵandaǵy basqa da jándikter men basqa da tirshilik kózderiniń bolýyn eskergen jón. Eger shaıan azyǵy retinde paıdalanylatyn mundaı tirshilik kózderi jetkiliksiz bolsa, shaıandardy qoldan azyqtandyrýǵa týra keledi.
Shaıan ónimderin ótkizý. Bul bıznes túri uıymdastyrylǵan marketıng jaǵdaıynda ǵana paıdaly bolyp, joǵary tabys beretindigin eskertemiz. Ol úshin óziń