Búgingideı álemdik jahandaný dáýirinde árbir jurttyń ózine tán rýhanı-mádenı qundylyqtary men ǵasyrlar boıy jınaqtalǵan salt-dástúr, ádet-ǵuryp qazynasyn joǵaltyp almaý, ózindik erekshelikterin aıqyndaıtyn tarıhı kelbet-mazmunyn qaıta jańǵyrtyp, baıyta otyryp alǵa aparý muraty qanshalyqty mańyzdy bolsa, dúnıejúzilik keńistiktegi týystas halyqtar arasyndaǵy tarıhı sabaqtastyq pen ortaq muralardy zerttep-zerdelep, jınaqtap, odan ary damytý isiniń baǵasy da sonshalyqty qymbat.
Búgingideı álemdik jahandaný dáýirinde árbir jurttyń ózine tán rýhanı-mádenı qundylyqtary men ǵasyrlar boıy jınaqtalǵan salt-dástúr, ádet-ǵuryp qazynasyn joǵaltyp almaý, ózindik erekshelikterin aıqyndaıtyn tarıhı kelbet-mazmunyn qaıta jańǵyrtyp, baıyta otyryp alǵa aparý muraty qanshalyqty mańyzdy bolsa, dúnıejúzilik keńistiktegi týystas halyqtar arasyndaǵy tarıhı sabaqtastyq pen ortaq muralardy zerttep-zerdelep, jınaqtap, odan ary damytý isiniń baǵasy da sonshalyqty qymbat.
Búgingi kúnniń dál osyndaı asa qajet múddelerine oraı Elbasymyz N.Á.Nazarbaevtyń tikeleı qoldaýymen ómirge kelgen Túrki akademııasynyń ǵalymdary atqaryp otyrǵan keń aýqymdy jumystardy osynaý mártebeli istiń nátıjeli bolýyna qosylatyn asa mańyzdy ári eleýli úles dep esepteýge bolady. Sonyń bir aıǵaǵy retinde jaqynda ǵana baspadan shyqqan, áli sııasy keýip úlgirmegen eki eńbekti aıtýǵa bolar edi.
Onyń biri – «Túrkilik tárbıe» antologııasy. Kólemi 1000 betten asatyn bul kitapta búkil túrki jurtyna tán rýhanı-mádenı qundylyqtar týraly ǵylymı-tanymdyq mańyzy tereń mol maǵlumat berilip otyr. Kitap 6 tilde, dálirek aıtqanda, qazaq, qyrǵyz, túrik, ázerbaıjan, ózbek, tatar tilderinde materıaldar usynǵan. Demek, bul antologııadan túrkitildes halyqtardyń árqaısysynda bar muralar týraly derekter men málimetterdi sol halyqtyń óz tilinde, óz máıegin buzbaı oqı alasyz degen sóz.
Ádette, árbir halyqtyń tynys-tirshiligindegi, kúndelikti qarym-qatynastaryndaǵy ıgi de izgi sıpattar týraly kóp biletin tárizdimiz, olar týraly únemi aıtyp ta júremiz. Ásirese, qazaqtyń qonaqjaılyǵy, úlkenge degen qurmeti sııaqty qasıetterdi ózinen ózi bolýǵa tıis úırenshikti is dep qabyldaımyz.
Mine, osy qasıetter búginge deıin halyqtyq pedagogıkanyń, ulttyq tálim-tárbıeniń bir salasy retinde sóz bolǵanymen, olardy jınaqtaı qarastyrý, árqaısysynyń túp tamyryna, erekshelikteri men taǵylymdyq mazmunyna úńilý, olardy ózge halyqtar turmysyndaǵy kórinisterimen salystyra, sabaqtastyra zertteý máselesi umyt qalyp kele jatqan dúnıe edi. Qolymyzdaǵy kitapta, atynyń ózi aıǵaqtap turǵandaı, túrkilik tárbıe máselesi ǵasyrlar boıy qalyptasyp, ornyqqan tutas qubylys retinde, jalpy túrkitildes halyqtarǵa ortaq qazyna retinde tuńǵysh ret zerdelenip, oqyrman nazaryna usynylyp otyr.
Kitaptyń «Túrki halyqtarynyń rýhanı muralaryndaǵy tárbıe túrleri», «Túrki halyqtarynyń taǵylymdyq tanymdary», Túrki halyqtarynyń uly tulǵalary men oıshyldarynyń tálimdik oılary», «Jahandaný dáýirindegi túrkilik tárbıeniń mańyzy men maqsaty» atty taraýlarynda qamtylǵan ǵylymı, tanymdyq, ádebı, folklorlyq mátinder men taldaýlar búgingi túrki jurtynyń jastaryn ata-baba taǵylymdary rýhynda tárbıeleýde asa zor ról atqarmaq.
Kitapta túrkilik tárbıe berýdiń tarıhı, fılosofııalyq, mádenı, saıası jáne ıdeologııalyq, áleýmettanýshylyq alǵysharttaryn qamtyǵan tutas tujyrymdamasy berilgen. Ondaǵy maqsat – jastarǵa túrkilik tárbıe berý máselelerine kóńil bólýdi kúsheıtý, tárbıe mindetterin sheshýde tárbıelik úderisterge qatysty is-sharalardy úılestirip otyrý.
Túrki jurtynyń mádenı muralaryndaǵy ata-anany syılaý, úlkenge qurmet, kishige izet, adamgershilik qarym-qatynas, ımandylyq, azamattyq paryz, eńbeksúıgishtik, Otanǵa jáne týǵan jerge degen mahabbat, el birligin saqtaý, qyz balaǵa tán ınabattylyqpen ádeptilik, zerdeli aqyl-oı men sulý symbat bolýy tárizdi tálim-tárbıelik ustanymdar túrkilik tárbıeniń eń basty negizderi bolyp tabylady. Jas urpaqty, mine, osyndaı ónege qazynalary arqyly adamı qundylyqtarǵa baýlý máselesi túrki jurtynyń tarıhyndaǵy ǵasyrlar boıy jalǵasyp, baıyp, nyǵaıyp kele jatqan uly murattardyń qatarynda sanalady. Túrkiler árbir ulttyń ózin ózi ult retind