Osy jyldyń 5-9 tamyzy aralyǵynda elimizde jergilikti bılik organdary jetekshileriniń saılaýy ótkeni barshamyzǵa belgili. Jaqynda Ortalyq saılaý komıssııasy saılanǵan ákimder týraly aqparatty jáne daýys berýdiń qorytyndysy jónindegi málimetterdi qazaqstandyqtarǵa jarııa etti.
Osy jyldyń 5-9 tamyzy aralyǵynda elimizde jergilikti bılik organdary jetekshileriniń saılaýy ótkeni barshamyzǵa belgili. Jaqynda Ortalyq saılaý komıssııasy saılanǵan ákimder týraly aqparatty jáne daýys berýdiń qorytyndysy jónindegi málimetterdi qazaqstandyqtarǵa jarııa etti.
Al «Demokratııa ınstıtýty» ǴZQ aǵymdaǵy jyldyń 10-12 tamyzynda turǵyndar arasynda ótken saılaýdy baǵalaý jáne daýys berý nátıjelerine qanaǵattanýshylyq deńgeıin anyqtaý maqsatynda jedel saýalnama júrgizgen bolatyn. Saýalnamaǵa Qazaqstannyń barlyq óńirinde turyp jatqan jalpy sany 1500 respondent qatysty. Bulardyń barlyǵy eresek adamdar.
Saılaý nátıjesinde aýdandyq mańyzy bar qalalardyń, aýyldyq okrýgterdiń, aýyldyq okrýgterdiń quramyna kirmeıtin kentter men aýyldardyń 2454 ákimi saılandy. Saılaý ótken eldi mekenderde 7 mıllıon 632 myń qazaqstandyq turady, bul jalpy el halqynyń 44,8 paıyzyn quraıdy. Bular elimizdiń strategııalyq mańyzdy aýmaǵynda turatyn turǵyndar. Qazirgi tańda aýyldyq jerlerge básekege qabiletti aýylsharýashylyq klasterin qurý mindeti júktelip otyr. Al aýdandyq mańyzy bar qalalarda ádette, elimizdiń iri ónerkásiptik óndirisi shoǵyrlanatyny belgili.
Memleket basshysy «Qazaqstan-2050» Strategııasynda alǵa qoıǵan mindetterdiń qanshalyqty sátti iske asatyndyǵy jáne óńirlerdegi máselelerdiń ári qaraı sheshimin tabatyny kóbinshe osy saılaý qorytyndylarymen tikeleı baılanysty. Sondaı-aq, bul óz kezeginde turǵyndardyń ómir súrý deńgeıi men sapasyna da áser etpek. Buǵan qosa jergilikti jerlerdegi bılik organdary ókilderin saılaý el ómirindegi aıtýly oqıǵaǵa aınaldy.
Al júrgizilgen saýalnama nátıjesine keler bolsaq, suraý salýǵa qatysqandardyń 87,4 paıyzy elimizde 5-9 tamyz aralyǵynda aýyl ákimderiniń saılaýy ótetindigin bilgen. Sondaı-aq, saılaý bolatyndyǵynan habardar adamdardyń 60,8 paıyzy saılaýǵa qyzyǵýshylyq tanytyp, saılaý prosesiniń barlyq kezeńderin baqylap otyrǵan. Saılaý naýqanynyń barysyn baqylaǵan respondentterden saılaýdyń qanshalyqty taza, ashyq ári demokratııalyq túrde ótkendiginiń deńgeıin anyqtaý týraly da suralǵan edi. Jaýap berýshilerdiń basym bóliginiń (73,5%) aıtýynsha, saılaý ashyq, taza ári azamattardyń demokratııalyq quqyqtary men bostandyqtaryn saqtaı otyryp júrgizilgen.
Saılaýda eń negizgi jaýapkershilik máslıhat depýtattaryna júkteldi. Turǵyndardyń baǵalaýyna qaraǵanda, máslıhat depýtattary ózderine júktelgen mindetti oıdaǵydaı oryndap shyqqan. Suraý salynǵan respondentterdiń úshten ekisi aýyl ákimderin saılaý barysyndaǵy máslıhat jumysyna qanaǵattanýshylyq bildirgen.
Bizder elimizde demokratııany damytýda mańyzdy qadamdardyń biri jasaldy dep nyq senimmen aıta alamyz. О́ıtkeni, aýyl ákimderin saılaý – ókildi jáne atqarýshy bılik organdary úshin de, jalpy qazaqstandyqtar úshin de jańa ári tyń tájirıbe bolyp tabylady.
Iýlııa KÝChINSKAIа,
Saılaýdy qadaǵalaý jónindegi respýblıkalyq
qoǵamdyq komıssııanyń múshesi, «Demokratııa ınstıtýty» ǴZQ
jobalar boıynsha dırektory.