Jaqynda elimizdiń aýdandyq mańyzy bar qalalary, aýyldyq okrýgteri, aýyldyq okrýgterdiń quramyna kirmeıtin kentteri men aýyldar ákimderin saılaý naýqanynyń qorytyndysy boıynsha Saılaýdy qadaǵalaý jónindegi respýblıkalyq qoǵamdyq komıssııa brıfıng ótkizdi.
Jaqynda elimizdiń aýdandyq mańyzy bar qalalary, aýyldyq okrýgteri, aýyldyq okrýgterdiń quramyna kirmeıtin kentteri men aýyldar ákimderin saılaý naýqanynyń qorytyndysy boıynsha Saılaýdy qadaǵalaý jónindegi respýblıkalyq qoǵamdyq komıssııa brıfıng ótkizdi.
Brıfıngte Respýblıkalyq qoǵamdyq komıssııanyń tóraǵasy О́mirzaq Ozǵanbaev sóz alyp, komıssııa jumysynyń qorytyndysy týraly baıandap berdi. «Bul saılaý Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııasyna, Qazaqstan Respýblıkasynyń «Jergilikti memlekettik basqarý jáne ózin-ózi basqarý týraly» Zańyna, Jergilikti ózin-ózi basqarýdy damytý tujyrymdamasyna sáıkes ótti. Saılaý qarsańynda biz Ardagerler keńesiniń aýdandyq deńgeıinen bastap, ortalyq apparatyna deıingi belsendi ókilderin komıssııa jumysyna qosymsha jumyldyrdyq», dedi О́.Ozǵanbaev.
Onyń aıtýynsha, respýblıkalyq Ardagerler uıymy, Qazaqstan Jazýshylar odaǵy, Qazaqstan halqy Assambleıasy, irgeli úkimettik emes uıymdar ókilderinen quralǵan respýblıkalyq Qoǵamdyq komıssııa músheleri Almaty, Aqtóbe, Qaraǵandy, Qostanaı, Mańǵystaý, Ońtústik Qazaqstan, Pavlodar, Shyǵys Qazaqstan oblystarynda ótken saılaýdyń daýys berý barysyna qadaǵalaýshylar retinde qatysqan. Sondaı-aq, atalǵan komıssııa quramyna kiretin qoǵamdyq birlestikterdiń jergilikti fılıaldary ókilderi de elimizdiń barlyq óńirlerindegi saılaýǵa qadaǵalaý júrgizgen.
«Máselen, men Temirtaý qalasyna jáne Qaraǵandy oblysynyń Buqar jyraý aýdanyna bardym. Bir de bir oblys bizdiń nazarymyzdan tys qalǵan joq. 1 tamyzdan bastap komıssııanyń shtaby men qoǵamdyq qabyldaýy ashylyp, senim telefondary iske qosyldy. О́zderińizge belgili, aýyl ákimderiniń saılaýy 2457 jergilikti bılik organdarynda ótti. Elimizde ótken aýyl ákimderiniń saılaýyna oraı, qurylǵan respýblıkalyq Qoǵamdyq komıssııanyń negizgi mindeti – saılaý zańnamasynyń júzege asýyn qadaǵalaý, ádil, ashyq, taza saılaý ótkizýge járdemdesý, qoǵamnyń túrli saıası kúshteri arasyndaǵy zamanaýı básekelestikti damytý, azamattardyń jalpylama saıası mádenıetin arttyrý bolyp edi. Bul mindetti biz oryndaı aldyq dep sanaımyn. Komıssııa músheleri baıqaýshy retinde óńirlerdegi saılaýǵa, daýys berý barysyna qatysty», dedi О́.Ozǵanbaev.
О́mirzaq Ozǵanbaevtyń sózine qaraǵanda, jurtshylyq ákimder saılaýyna oń kózqarastar tanytyp, saılaý týraly jaǵymdy pikirler aıtqan, nátıjesinde saıası úderistiń daýys berý barysy joǵary deńgeıde uıymdastyrylǵany atap ótilgen. «Bir atap óterligi, ákimdik laýazymǵa usynylǵan kandıdattardyń basym kópshiligi qazirgi ákimder. Saıası naýqan kezinde bizdiń komıssııa saılaý komıssııalarymen tyǵyz baılanysta jumys istedi. Bizdiń málimetter boıynsha, aýyl ákimderiniń saılaý naýqany barysynda saılaý zańnamasyn buzýshylyqtar anyqtalmady», dedi komıssııa tóraǵasy. Sondaı-aq, ol saılaý úderisi barysynda saılaý komıssııalaryna jáne Saılaýdy qadaǵalaý jónindegi respýblıkalyq qoǵamdyq komıssııaǵa jekelegen eskertýler men ótinishter kelip túskenin atap ótti.
«Jalpy, komıssııaǵa jáne shtabqa 40-qa jýyq ótinish pen eskertý kelip tústi. Olardyń barlyǵy súzgiden ótip, jan-jaqty qaraldy. Bul, birinshiden, ákim laýazymyna kandıdattar usynýǵa qatysty boldy. Máselen, kandıdattardy usyný men ákimderdiń jergilikti jurtshylyqpen konsýltasııalar júrgizýine oraı, jergilikti halyq keıbir kandıdat bolyp tabylatyn aýyl ákimderiniń kásibı qyzmeti men biliktiligine kóńili tolmaýshylyqtaryn tanytty. Atap aıtqanda, keıbir kandıdattardyń óz mindetterin sapasyz oryndaǵany aıtyldy. Aýyldaǵy problemalardyń, sonyń ishinde aýyzsýmen qamtamasyz etý, basqa da jergilikti máselelerdiń sheshilmeı kelgendigi jetkizildi. Buǵan qosa, jergilikti halyq kandıdattardan joǵary biliktilikti talap etip qana qoımaı, kandıdat usynýǵa az merzim berilgendigin de eskertip jatty», dep atap ótti ol.
Komıssııa tóraǵasy, sonymen qatar, saılaýaldy úgit-nasıhat jumystary barysynda keıbir kemshilikterdiń oryn alǵandyǵyn da a tady. «Máselen, respýblıkalyq «Qazaq úni» gazetiniń Jezqazǵan qalasyndaǵy tilshisi Janat Asanǵalı óńirdegi mektep dırektorlarynyń osy saılaýǵa aýyl ákimine kandıdat retinde óz yqylastarynan tys túsip otyrǵandyǵyn habarlady. Sondaı-aq, Almaty oblysy Alakól aýdanyna qarasty aýylǵa 17 jyl boıy ákim bolyp kelgen Ahmetjanov osy jolǵy saılaýǵa túsýshiler tizimine onyń kandıdatýrasynyń aýdan ákiminiń bóget jasaýyna baılanysty enbeı qalǵandyǵyn aıtyp, shaǵymdandy. Mundaı kemshilikter aýyl ákimderin saılaýdyń elimizde alǵash ret ótkizilýimen baılanysty oryn alǵanyn aıta ketken jón. Sonymen qatar, aýyl ákimderin keń kólemde saılaý naýqanynyń quqyqtyq jáne uıymdastyrýshylyq tustary buryn-sońdy tájirıbede bolmaǵandyǵyn eskerýimiz qajet», dedi О́mirzaq Ozǵanbaev.
Brıfıng barysynda komıssııa músheleri aýyl ákimderin saılaýǵa qatysty zańnamany jetildirýge qatysty óz usynystaryn jetkizdi. Sondaı-aq, bıylǵy jyldyń 10-11 tamyz aralyǵynda halyqtyń ótken saılaýdy qabyldaý deńgeıin zerdeleý boıynsha komıssııanyń óńirlerde áleýmettik saýalnama júrgizgendigi habarlandy.
Láıla EDILQYZY,
«Egemen Qazaqstan».