Depýtattar on bir usynys ázirledi

Jıynǵa Senat depýtattary men Ishki ister mınıstrliginiń bas­shylyǵy, mınıstrlikke qarasty qu­qyq qorǵaý mekemeleriniń ókil­deri qatysty.

Aldymen sóz bastaǵan Kons­tı­tý­sııalyq zańnama, sot júıesi jáne quqyq qorǵaý organda­ry komıtetiniń tóraǵasy Vladımır Vol­kov Ishki ister mınıstrligi sybaı­las jemqorlyq isi jıi qozǵa­latyn 5 memlekettik organnyń qatar­ynda ekenin atap ótti. Onyń aıtýynsha, sońǵy 3 jyl ishin­de ishki ister organdary qyzmet­ker­leriniń qatysýymen 1846 qyl­mys jasalǵan. Onyń ishinde 1051-i sybaılas jemqorlyqqa qatysty bolǵan. Nátıjesinde 1066 qyzmetker qylmystyq jaýapqa tartylǵan.

Halyqaralyq qatynastar, qorǵanys jáne qaýipsizdik komı­tetiniń tóraǵasy Muhtar Qul-Muhammed Ishki ister júıesindegi qurylymdyq ózgeristerdiń bári bıyl sheshimin tabýy kerek dep sanaıtynyn jetkizdi.

– Ishki ister organdary – búginde Qazaqstandaǵy eń kúrdeli, eń kópsalaly mınıstrliktiń biri. Onyń quramynda tek polıseıler emes, Ulttyq ulan qurylymy bar. Buǵan qosa kóptegen memleket­te jeke mınıstrlik bolyp otyr­ǵan Tótenshe jaǵdaılar deıtin úlken vedomstvo bar. Eger Qa­zaq­stannyń jer kólemi álemdegi toǵy­zynshy memleket deıtin bolsaq, onda mundaı úlken memleket­te Tótenshe jaǵdaılar jónin­degi komıtettiń jeke-dara mı­nıs­trlik bolýǵa tolyq quqy bar. Ázirge bul sala – Ishki ister mınıstr­liginiń quramynda. О́kinishke qaraı, elimizde Úkimet quramynda bolatyn jıi-jıi ózgeristerdiń nátıjesinde osy mınıstrlik jumysy keıingi kezde baıaýlaı túsken. 2002 jyly Ishki ister qurylymynyń quramynan qylmystyq atqarý júıesi alynyp, ol Ádilet mınıstrliginiń quramyna berildi. Biraq bul durys nátıje bergen joq. Sóıtip ony qaıtadan Ishki ister mınıstrligi quramyna qaıtarýǵa týra keldi. Sondaı-aq túrli qujattardy tirkeý, halyqpen jumys isteý sııaqty qyzmet atqaratyn komıtet boldy. Ony da  2005 jyly Ádilet mınıstrligi quramyna berdik. Bul da oń nátıje bermeı, ózine qaıtaryp berdik, – dedi Muhtar Qul-Muhammed.

О́z kezeginde Ishki ister mınıstri Erlan Turǵymbaev senatorlardy quqyq qorǵaý organdaryn reformalaý jumystarynyń barysymen tanystyrdy.

– Ishki ister organdaryn reformalaý – ýaqyt talaby. Elbasynyń tapsyrmasyna sáıkes ázirlengen 2019-2021 jyldarǵa arnalǵan baǵdarlama nátıjesin berip jatyr. Alǵashqy kezeńde polıseılerdiń sany 11%-ǵa qysqartyldy. Qylmystyń aldyn alý sharalaryn kúsheıtý úshin qyzmetkerler mektep, kóshe, qoǵamdyq oryndarǵa jiberildi. Ishki ister mınıstrligi jáne onyń mekemeleriniń qyzmettik mindetterine taldaý jasaldy. Olardyń qorytyndysy boıynsha artyq 106 basqarý býyndary jáne 1 483 basshylyq laýazymdar taratyldy. Qysqartylǵan IIM qyzmetkerleri sany – 10 592, – dedi E.Turǵymbaev.

Jalpy, Ishki ister organdar­yn jańǵyrtýǵa arnalǵan Jol kar­tasynda 9 baǵyt kózdelgen eken. Onyń biri qyzmetkerlerge eńbek­aqy tóleý jáne áleýmettik qorǵaý júıesin jaqsartýǵa baǵyttalǵan. Shtatty ońtaılandyrý nátı­je­sinde únemdelgen 16 mlrd teńge men Úkimet bólgen 20 mlrd teń­geni eskere otyryp, 2019 jyl­dyń 1 shildesinen bastap qyzmet­ker­lerdiń jalaqysyn saralap arttyrý qolǵa alyndy. Osy oraıda pat­rýldik polısııanyń – 65%-y, jedel-tergeý bólinisteriniń – 55%-y, ýchas­kelik polısııa ınspektory men kámeletke tol­maǵandar isteri jó­nindegi ıns­pek­torlarynyń – 25%-y, sondaı-aq polısııa jáne QAJ qyzmetiniń qal­ǵan qyz­met­kerleriniń 20%-ynyń eńbekaqysy ósti.

Sonymen qatar keıbir fýnk­sııa­lardy alyp tastaý boıynsha jumystar atqarylyp, memle­ket­tik organdardyń jáne zańdy tul­ǵalardyń 72 kúzet obektileri báse­kelestik ortaǵa berildi. Osyn­daı taǵy 115 obektiniń máselesi pysyqtalyp jatyr.

Buǵan qosa, mınıstr halyq­pen jumys isteýdiń jańa format­taryna toqtalyp, sybaılas jem­qor­lyqqa qarsy qolǵa alynǵan is-sharalardy atap kórsetti. Atqa­rylǵan jumystar nátı­je­sin­de byltyrǵy qorytyndy boıyn­sha qylmys 29%-ǵa, onyń ishin­de sybaılas jemqorlyqqa qatys­ty qylmys 34%-ǵa kemigen. Qyl­mys­tyq jaýapkershilikke tartylǵan qyzmetkerler sany 26%-ǵa, sottalǵandar 49%-ǵa tómendegen.

Senat depýtattary ishki ister or­gandarynyń jumysyn jańǵyr­tý maqsatyna baǵyttalǵan 11 naq­ty usynys ázirledi. Aıtalyq, Tótenshe jaǵdaılar komıtetin mı­nıstrlikten bólek organ retinde qurý, Ishki ister mınıstrliginiń aýmaqtyq bólimshelerin qaıta jasaq­taýdy jalǵastyrý, polısııa ýchas­kelerin materıaldyq qural-jab­dyqtarmen qamtamasyz etý jáne sottalýshylarǵa kórseti­letin medısınalyq qyzmet túrin Den­saýlyq saqtaý mınıstrliginiń quzyryna berý máselesin qaras­tyrý sııaqty usynystar bar.

Sondaı-aq senatorlar qo­ǵamdyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý jumysyn ońtaılandyrý maq­satynda IIM janynan aqpa­rattyq-taldaý ortalyǵyn qurýdy qarastyrý, halyqtyń quqyq qor­ǵaý organdaryna degen senimin arttyrýǵa baǵyttalǵan sharalardy júzege asyrý úshin IIM saıty arqyly azamattardyń organ jumysyna onlaın túrde baǵa berý múmkindigin uıymdastyrý, kadr daıarlaýdyń tıimdiligin ońtaı­landyrý bastamalaryn kóterdi.

Buǵan qosa, ishki ister organ­dar­yndaǵy bos qyzmetke baıqaý kezinde baqylaýshylardyń oı-pi­kirin eskerý kerek ekeni, sol sııaq­ty Bas prokýratýra men Quqyqtyq statıstıka jónindegi komı­tet­pen birlesip qylmys jıi oryn ala­tyn eldi mekenderde patrýl shy­ǵa­rý kestesin ázirleý jaıy sóz boldy.

V.Volkov otyrys­ty qory­tyn­­dylaı kelip, ázir­len­­gen usy­­nys­tar ishki ister or­gan­dary­nyń qyzmetin jetildirýge baǵyt­tal­ǵanyn aıtty.