Qashanda kóginde án qalyqtap, tórinde kúı shalqyǵan Batpaqqara óńirinde «Ár úıde – bir dombyra» dep atalatyn erekshe óner aksııasy bastaldy. Mádenı sharanyń shanaǵyna saıyn dalanyń jumbaq tarıhyn tutas sıdyryp, eki isheginen eski zamannyń zarynan kúı tókken qazaqtyń kıeli qara dombyrasynyń qadir-qasıetin qarasha jurttyń qaperine salyp, el ishinde ulttyq ónerdi ulyqtaýdy, aýyl-aýylda dástúrli án-kúıdi keńinen nasıhattaýdy kózdeıdi. Aksııa Qostanaı oblysyna qarasty Amankeldi aýdanynyń barlyq eldi mekeninde júrip jatyr. Ony aýdan ákimi bastap, ıgi jaqsylar qoshtap, kópshilik qoldady.
– 2018 jyly Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaev ár shildeniń birinshi jeksenbisin Ulttyq dombyra kúni dep jarııalaǵan bolatyn. О́tken jyly biz 1000 dombyrashy shyǵaryp, eki kúı oryndaǵan edik. Bıyl da osy dástúrden jańylmaı, 5 kúı oryndamaqpyz. Dombyrashylardyń 70 paıyzy aýdan mektepteriniń oqýshylary. Sondyqtan dombyranyń qundylyǵyn arttyrý maqsatynda, ár shańyraqta ulttyq aspaptyń bolýyn nasıhattap, «Ár úıde – bir dombyra» aksııasynyń bastalǵanyn jarııalaımyn, degen aýdan ákimi Ámirhan Asanov Amankeldi orta mektebiniń 6-synyp oqýshysy Naýryzbaı Toqtarovqa dombyra syılady. Jergilikti ónerpaz, dáýlesker kúıshi Aıtbaı Muzdahanovty úlgi tutatyn shákirt Naýryzbaı birneshe kúı biledi. Taıaýda aýdan oqýshylary arasynda ótken óner baıqaýynda «Erke sylqymdy» oryndap, dúıim jurtty tánti etti. Qazaqtyń qara dombyrasyn qolyna alǵan talapty jas:
– Úıdegi dombyram ánge arnalǵan. Kúı tartýǵa kele qoımaıdy. Tómengi perneleri tunshyǵyp qalady. Myna dombyrańyz naǵyz kúıdiki eken, sóılep tur. Shildege deıin taǵy birneshe kúı úırenip, Ulttyq dombyra kúnine muqııat daıyndalamyn, – dep ákimge rahmetin aıtyp, aldaǵy ýaqytta ónerin damyta túsetinin, osy jolda tynbaı eńbektenetinin aıtyp ýáde etti.
Ámirhan Asanov ulttyq óner aksııasy chellendj túrinde ótetinin atap ótti. Ol ózinen keıingi kezekti aýdan kólemine belgili kásipker, qashanda ıgi istiń basynan tabylatyn eljandy azamat Nurlybek Bógetbaıulyna, aýdan prokýrory Turar Ahmedıulyna, oblystyq máslıhat depýtaty Esim Dáýletovke usyndy. Kezegi kelgen Nurlybek Bógetbaıuly da qarap qalǵan joq.
– Qurmetti aǵaıyn! Osynaý ıgi bastamany jappaı qoldaýǵa shaqyramyn! Dombyra – qazaqtyń jany, rýhy, tarıhy, salt-dástúri, búkil bitim-bolmysy.
Dombyra – jaı ǵana mýzyka aspaby emes, bul – qazaq úshin tutas bir álem, sheksiz ǵalam. Halyqta «Qazaqtyń jany – dombyranyń úninde» degen sóz bar. Ulttyq kodymyzdyń aınymas bóligi, qazaqtyń brendine aınalǵan aspabymyzdy ulyqtaý – júregi qazaq dep soqqan árbir azamattyń boryshy. Sondyqtan ár úıdiń tórinde dombyra ilýli tursyn, degen kásipker sharaǵa belsendi at salysqan aýdan azamattaryna baǵaly syılyǵy men tartý-taralǵysy da daıyn ekenin jetkizdi.
Amankeldilikter ıgi bastamanyń aýdan kóleminde ǵana emes, oblys, tipti el kóleminde qoldaý tabatynyna senedi. Aksııanyń talaby qıyn emes. Birinshi sharty dombyrany qushaqtap fotosýretke túsesiz nemese shama-sharqyńyz jetkenshe kúı tartyp, án aıtasyz. Tórińizde ilýli turǵan dombyranyń tarıhyn baıandap berseńiz de bolady. Tipti ónerden quralaqanmyn deseńiz, jaqynyńyzǵa dombyra syılańyz. Ekinshi sharty – osynyń barlyǵyn telefonyńyzdyń beınekamerasyna nemese fotokamerasyna túsirip, #Árúıdedombyraheshtegin jáne @Sayasat Amangeldi akkaýntyn belgilep, áleýmettik jelige salýyńyz qajet. Eń úzdikterge 3 shilde – Ulttyq dombyra kúni qarsańynda arnaıy syılyqtar beriledi.
Eger Amankeldidegi Q.Ábenov atyndaǵy aýdandyq mádenıet úıine ár aptanyń seısenbi, beısenbi kúnderi saǵat 17:30-dan keıin bas suǵa qalsańyz, dombyra tartyp, kúı úırenip jatqan aýdannyń úlken-kishisin kóresiz. Aıaǵyńyzdyń ushymen ǵana aqyryn baryp, bir oryndyqqa jaıǵasyńyz da, kedergi keltirip almaı tynysh qana tamashalańyz. Munda Ulttyq dombyra kúnine úlken daıyndyq júrip jatyr.
Qostanaı oblysy