Kózin jýyrda ǵana ashqan bolý kerek, judyryqtaı ǵana sary kúshik kósheniń qaq ortasynda qyńsylap jatty. Qandaı qatygez jan tastap ketti eken qorǵansyz beısharany?.. Áıtkenmen, sory qaınaǵan sary kúshiktiń mańdaıynyń baǵy bes eli bolyp shyqty. Qyńsylap jatqan jerinen náp-názik qoldar kóterip alyp, jyp-jyly qushaǵyna basqan.
Áý basta Anna kúshiktiń tuqymynyń qandaı ekenin bilmegen edi. Úıine ákelip, biraz ýaqyt asyraǵannan keıin, bul nege qoń almaıdy dep qatty tańyrqaǵany ras-tyn. Tamaqty qansha jese de tyrylı aryq qalpynan túzeler túri joq. Sodan kúshikti alyp, ıt asyraýdyń asqan sheberi Alekseı Proshalygın degen kórshisine kórsetken. Sóıtse, sary kúshiktiń arǵy tegi tap-taza tazy eken. «Bul qazaqtyń ataqty tazy degen tuqymynan», dep tap basyp aıtqan Alekseı kókesi. Jalpy, bul kisini Annanyń ıt ustap, júgirtýdegi ustazy dese de bolady. Alekseıdiń aǵalyq aqyl-keńesiniń arqasynda tazy tuqymyn baǵyp-qaǵýdyń, baptaýdyń qyr-syryna qanyqty. Birge ańǵa shyǵyp, bul ónerdi de bir kisideı meńgergeni bar.
Sol kúshik búginde úsh qar basty. Annasha aıtqanda, jasy bıyl jazda úshke tolady. Atyn «Djek Pot» degendi qysqartyp, «Djek» dep ózi qoıǵan. «Munyń maǵynasy – jeńis ákeledi degen sóz», deıdi Anna...
Anna Zaharova Qaraǵandynyń irgesindegi Suryptaý eldi mekeninde anasymen birge turady. Sol jerdegi №85 orta mekteptiń 11-synyp oqýshysy.
– Shynyn aıtqanda, mende qazir bos ýaqyt joq. Ulttyq biryńǵaı testileý synaǵyna daıyndalyp júrmin. Bolashaq mamandyǵymnyń medısınamen baılanysty bolatynyna senimdimin. Bári sátti bolsa, Qaraǵandydaǵy medısına kolledjine tússem be deımin, – deıdi Anna bolashaqqa oı júgirtip.
Boıjetkenniń bolashaqtaǵy mamandyǵyn tańdaýyna anasynyń yqpaly ıgi áserin tıgizgen dep senimmen aıtýǵa bolady: ol kisi Suryptaýdaǵy dárihanalardyń birinde farmakolog bolyp jumys isteıtin kórinedi.
«Meniń bas demeýshim – anam», deıdi Anna kúlip. Aıtsa aıtqandaı, Tatıana Maksımovna qyzynyń súıikti isimen aınalysýyna barynsha jaǵdaı jasap, qoldan kelgen kómektiń bárin kórsetip otyrady eken.
Djek toǵyz aıǵa tolǵanda Osakarov aýdanynda ótken alǵashqy jarysyna qatystypty. Mine, sodan beri Anna men onyń tazysy oblysta uıymdastyrylǵan bir de bir jarysty qur jibermegen. Qatysqanda da kóp ıttiń biri bolyp júrgen joq, únemi júldegerlerdiń qatarynan oryn alady.
«Bizdiń oblysta ulttyq sport oıyndary damyp keledi dep aıtýǵa bolady. Biraq, tazylar arasyndaǵy kórme men jarys uıymdastyrýda kemshin tustar jeterlik. Jarystar joǵary deńgeıde ótse, olar týraly aqparat búkil respýblıkaǵa tarap otyrsa degen tilek bar. Sonan keıin jarysqa qatysýshylardy jatyn orynmen qamtamasyz etý, tamaqtandyrý máselesinde jeńildikter bolsa deımiz», dep oı túıedi Anna arý.
Anna ańshylyq maýsym bastalǵanda Djekti Qýshoqy degen jerdegi Erjan esimdi tanysynyń qystaǵyna eki-úsh kúnge, keıde bir apatadaı ýaqytqa aparyp tastaıdy eken. «Osy jer Djekke unaıdy. Ol basqa ıttermen birge dalada ań aýlap, qumarynan ábden shyǵady. Byltyrdyń ózinde Djek birneshe túlki, qarsaq, qoıan aldy», deıdi Anna maqtanysh sezimin jasyra almaı.
Qazirgi tańda Djektiń «Qazaqstannyń chempıony» degen ataǵy bar. Tuqymyn anyqtaıtyn elektrondy tólqujaty, ańshylyq bıletine deıin bári zańdastyrylǵan. Talaı jarysta alǵan kýbok, medal, dıplomdary da úıdiń bir buryshyn toltyryp tastapty.
Taıaýda ǵana Djek oblystyń Aqtoǵaı aýdanyna qarasty Shashýbaı kentinde ótken tazylar synynda bes shaqyrym qashyqtyq boıynsha bas júldeni jeńip aldy. Munyń aldynda Qaraǵandyda ótken «Salbýryn-2020» baıqaýynda «Arlan» atalymy boıynsha júldeli ekinshi orynǵa ilikken bolatyn.
«Tazylar syny eki kezeń boıynsha ótedi, deıdi Anna. – Aldymen ıttiń túr-túsi, músini baǵalanady. Bul jerde maıda-shúıdeniń ózine qatty mán beriledi. Máselen, tazynyń tumsyǵy men qulaǵynyń uzyndyǵy, quıryǵynyń durys sheńberlene shıyrshyqtalýy, jon arqasynyń túzýligi, bári-bári qatań qazylardyń talǵam synynan ótedi. Odan keıin, ekinshi kezeńde tazylar 300, 500 metr bolatyn qysqa qashyqtyqtarǵa júıriktik boıynsha jarysady. Muny «Kýrsıng» deıdi. Bul jerde tazylar pýltpen basqarylatyn elektrondy rýletka tartatyn symǵa baılanǵan ań terisin qýyp jetýi kerek. Al úsh jáne bes shaqyrym qashyqtyqta ań terisin jeńil avtomobıl súıreıdi».
Jurttyń tazysy qorada tursa, Annanyń ıti jyly da jaıly páterdi meken etedi. «О́ziniń boıynda aqsúıektik minez bar, óte tártipti. Tazalyqty jaqsy kóredi», deıdi ıt ıesi. Tamaqty túrli mázir boıynsha jeıtin kórinedi. Onyń ishinde et mindetti túrde bolý kerek eken.
«Dalada ań aýlap júrgen tazyny súıretilgen teriniń sońyna salý qıynnyń qıyny. Ittiń budan zyqysy shyǵady... Ázirge jarystarǵa barýdy doǵara tursam ba dep oılap júrmin. Eger, júlde qory qomaqty bolyp jatsa, bul sheshimimdi ózgertýim de múmkin. Al endi, birinshi orynǵa tigiletin 50 myń teńgege bola jan qaltadan aqsha shyǵyndap, alystaǵy jarysqa barý men úshin dál qazirgi ýaqytta tıimsiz bolyp tur», dep oıyndaǵysyn jasyrmaı aıtady Anna sulý.
Tazy ertken boıjetken qazaqtyń asyl qazynasynyń biri sanalatyn qasıetti qumaı tuqymynyń taza qalpynda saqtalýyna qoldan kelgenshe qyzmet etkisi keledi. Bul salada jınaqtalǵan azdy-kópti tájirıbesimen bólisip, tazy baıqaýynyń halyqaralyq talaptarǵa saı, joǵary deńgeıde ótýine ózindik úles qosqysy keletin qulshynysy da qýantady. Al aqyldy qaryndastyń: «Ulttyq sportty damytý jáne ony nasıhattaý arqyly jas býynnyń boıyna otansúıgishtiktiń dánin sińirýge bolady», degen pikirimen kelispeý tipti de múmkin emes.
Qaraǵandy oblysy