SÝ BASQAN AIMAQTAR QATAŃ BAQYLAÝDA

Oblystyq baspasóz klýbynda Shyǵys Qazaqstan oblysynyń bes-al­ty  aýdanynda sý tasqynynyń oryn alýyna baılanysty birneshe bas­qar­malar men departament bas­shy­larynyń syn sátte kómek kórsetip jat­qanyna baı­lanysty aqparat qural­dary ókil­derimen kezdesý bolyp ótti. Birinshi bolyp sózdi oblystyq bilim berý bas­qarmasynyń bastyǵy Ersaın Nábıev aldy. – Jaǵdaıdy jedel baqylaý jáne sý tas­qynynan zardap shekkenderge ýa­qytyly kómek kórsetý úshin bilim berý bas­qarmasy men bólimderinde sý tas­qynyna qarsy shtabtar qurylyp, ke­zekshilik uıymdastyrylǵan. Balalar, mu­ǵalimder jáne ata-analar arasynda ke­ńinen túsinik jumystary júrgizilýde. Osydan eki kún buryn biz bir top adam Kók­jyra, Jántikeı, Aqsýat aýyl­darynda bolyp, ata-analar jáne oqý­shy­larmen kezdestik. Jaǵdaı munda óte aýyr. Jántikeı, Kókjyra, Kóktúbek aýyldarynda úsh mektep qıraǵan soń tolyqtaı jabylyp, 800-deı oqýshy basqa jerge kóshirildi. Olar endi oqýlaryn Ekpin, Aqsýat, Sátbaev aýyldarynda, Kókjyradaǵy eski mektep ǵımaratynda, Aqsýattaǵy №17 kásiptik lıseıdiń jataqhanasynda jalǵastyrmaq. Bıylǵy qatal qystyń saldarynan oblystyń barlyq mektepterinde jarty aıdan astam ýaqyt sabaqtyń bolmaı qalǵany belgili. Demek, biz baǵdar­la­ma­dan qalmaýymyz kerek. Ustazdar qaýymy jazǵy testke sapaly ázirlenýi kerek. Sondyqtan qosymsha sabaqtar júr­gi­zil­mek. Qazir oblystyń kóptegen mek­tep­te­rinde qyzmet etetin ustazdar bir kúndik ta­bystaryn aýdaryp, qolma-qol qarjy jı­nastyrýda. Syn sátte sizdermen birgemiz, – dedi Ersaıyn Ahmetýálıuly. Oblystyq kásipkerlik jáne óner­ká­sip basqarmasynyń qyzmetkerleri de apat bolǵan aımaqtarǵa kómekterin jal­ǵastyrýda. Sońǵy bir aptada olar Tarbaǵataı, Kúrshim, Zaısan jáne Qaton­qa­raǵaı aýdandaryna AI-80 markaly 128,5 tonna, AI-92 markaly 101 tonna benzın jáne 124,5 tonna dızel otynyn jibergen. Joldar jabylyp qalsa da janarmaı tasýshylar araǵa birneshe kúndi salyp, amalyn taýyp jetkize bilgen. Armatýra zaýyty 300 myń teń­geniń, “Dına” tolaıym saýda bazary – 120 myń, “Kseda” jáne “KEMONT” saýda úıleri árqaısysy 290 jáne 270 myń teńgeniń kómegin kórsetken. Bul týraly oblystyq kásipkerlik jáne ónerkásip basqarmasy  bastyǵynyń orynbasary A. Taısarın aıtyp berdi. Apat saldarynan búginge deıin 60 myńǵa tarta maldyń ólgeni, 1 myńnan astam úılerdiń qırap qalǵany, basqa da zardaptardyń oryn alǵany aýyrt­pa­lyq­tar júktep tur. Kendi Altaıǵa res­pýb­lıkadan 841 mıllıon, al jergilikti bıýd­jet­ten 180 mıllıon teńgeniń bólingeni bel­gili. Qazir aýa raıy salqyndap, qar­dyń kúrt erýi bir sátke toqtaǵanymen, Premer-Mınıstr  K. Másimovtiń selek­torlyq keńeste oblys basshylaryna “Bıyl bizde kóktem bolmaıdy, jaz bir-aq shyǵady”, degen sózi kóp jaıdan habar berip turǵandaı. Eger aýa raıy kúrt ysyp, qar tez erigen jaǵdaıda apattyń aýyly alys bolmaıdy. Jıynda ólip jatqan maldardy jı­nap, adamdarǵa túrli syrqattardyń juqpaýy úshin profılaktıkalyq shara­lardyń óte sylbyr ótip jatqany da sóz boldy. Veterınarlyq qyzmet túrleri áli qalyń uıqyda. Zań boıynsha oblystyq sanıtarlyq-epıdemıolog­ııa­lyq baqylaý jónindegi basqarma qyzmetkerleri qaladaǵy saýda oryndaryna túsip jatqan ettiń sapasyn teksere almaıdy eken. Munymen veterınarlyq qyzmet túrleri prokýratýranyń ruqsatymen ǵana aına­ly­sa alady. О́lgen mal etiniń bazarlarda saýdalanyp ketpesine kim kepildik bere alady. Sondaı-aq oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasy bastyǵynyń oryn­ba­sary Nurlanǵazy Ibraevtyń aıtýynsha, Kókjyra, Jántike, Kóktúbek aýyl­da­ryn­daǵy dárigerler aýdan ortalyǵy Aq­sýatqa jetkizilip, bul jerde 7 birdeı dárigerlik pýnkt ashylǵan. Olarǵa 450 myń teńgeniń qajetti dári-dármekteri berilipti. Qazir Tarbaǵataı aýdanyna sanıtarlyq 5 kólik jáne birneshe jedel járdem máshıneleri jiberildi. Tipti 5 birdeı psıholog mamandar da zardap shekkendermen jumys isteýde. Osydan birer kún buryn Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ákimi Berdibek Saparbaev Abaı aýdanynyń birneshe aýyldaryn aralap, jaǵdaımen tanysty. Munyń aldynda kúnniń qatty ysyp ketýinen aýdan ortalyǵy Qaraýyldyń bir shetin tasqyn sýdyń shaıyp ketkeni belgili. Mal azyǵynyń azaıýynan ólim-jitimge jol berilýde. О́ńir basshysy Berdibek Máshbekuly aýdan jáne aýyl ákimderiniń syn sátte sylbyrlyqqa jol berip, tipti úı mańyndaǵy shatyrdan asyp ketken qalyń qardy tazalamaı otyr­ǵanyn syn tezine aldy. Abaıl­yq­tar­ǵa kómek kórsetilip jatyr. Biraq, adam­dar da sergek bolyp, apattyń aldyn alýǵa kúsh salýlary tıis dedi oblys ákimi. Keshe oblysqa  Premer-Mı­nıs­trdiń birinshi orynbasary О́mirzaq Shókeev kelip, sý tasqyny oryn alǵan Tarbaǵataı, Zaısan, Kúrshim jáne Úrjar aýdandarynda apat zardaptaryn joıý jaǵdaıymen tanysty. Sý tasqynynyń qansha zııan keltiretini, qansha qar­jy­nyń qajet ekeni sonda anyqtalmaq. Ońdasyn ELÝBAI, Shyǵys Qazaqstan oblysy.