ÁLEM О́TKEN APTADA

Tájikstan kórshi О́zbekstan memleketi ózderine arnalǵan júkterdi óz aýmaǵynan ótkizbeı otyrǵany jóninde Birikken Ulttar Uıymyna shaǵym jasady. Bul kórshiles eki el arasynda yn­tymaq ketkenin ańǵartady. Bul eki jaqqa da tıimsiz: tájik­ter qajetti júkterin ala almasa, ózbekterge óz jerinde artyq poıyz vagondaryn qańtaryp qoıǵan da qosalqy aýyrtpalyq. Ásirese, tájikter mynadaı ala-sapyran mezgilde eki aıdan beri otyn ónimderin ala almaı otyr.

Arab odaǵy kerek

Iemen prezıdenti A.Saleh arab elderi basshylaryna óz aımaǵynda Eýroodaq sııaqty Arab odaǵyn qurý jóninde usy­nys jasady. Árıne, elderdiń odaq­qa birikkeni, ekonomıka­sy­nyń kirikkeni jaqsy. Biraq, Eýroodaq sııaqty uıymnyń oǵan múshe bolatyn elderge qoıatyn úlken talaby, ustanymy bar. Oǵan kez kelgen el kire almaıdy. Ásirese óz elinde turaqtylyq joq, halqy bir-birimen atysyp-tartysyp jatatyn Iemen sııaq­ty elder múshelikke kirip jatar bolsa, mundaı odaqtyń bolashaǵy bulyńǵyr.

Qytaı – Belorýssııaǵa

Qytaı Halyq Respýblıkasy tóraǵasynyń orynbasary Sı Szınpınniń Belorýssııaǵa sapary kezinde Aspanasty eli be­larýsterge bir mıllıard dollar kóleminde nesıe beretini jarııa­landy. Sondaı-aq, Qytaı ókili 8,8 mıllıon dollar aqshany jaı tegin beretinin málimdedi. Jal­py, Qytaı sońǵy ýaqytta KSRO kúıregennen keıin paıda bolǵan táýelsiz elderdiń bárine derlik jeńil nesıe berip keledi. Bul eki jaqqa da tıimdi.

Bıliktegiler jeńildi

Fransııada aımaqtyq saılaý­dyń ekinshi týrynda bıliktegi Halyq qozǵalysyn qoldaý odaǵy partııasy oısyraı jeńilis tapty. Olar bar-joǵy 35,53 paıyz daýys­qa ıe boldy. Sosıalıs­terge, ekologtarǵa, taǵy basqa sondaı solshyl partııalarǵa saılaýshylardyń 54,12 paıyzy daýys beripti. Sóıtip, solshyl­dar eldegi 22 aımaqtyń 21-inde basymdyqqa ıe bolypty. Bul – prezıdent Sarkozı men premer-mınıstr Fııonnyń bedeliniń myqtap túskeni.

Oppozısııanyń talaptary

Aýǵanstanda qazirgi bıliktegi Hamıd Karzaıdyń úkimetine tek talıbter ǵana emes, basqa da kóptegen partııalar oppozısııada. Sonyń biri – sonaý keńes-aýǵan soǵysynan beri kele jatqan Gúlbeddın Hekmatıardyń Islam partııasy. Aýǵanstan prezıdenti jaqynda sol partııanyń ókili Helalmen kezdesti. Olar kezde­sý­ge 15 pýnktten turatyn talap­taryn ákelipti. Sonyń biri – bıylǵy shildeden bastap shetel áskerleri Aýǵanstannan shyǵa­rylýy kerek.

Lańkester qorqytady

Aqparat quraldary arqyly álemdegi №1 lańkes sanalatyn Ýsama ben Laden AQSh úkimetine eskertý jasady: eger AQSh  2001 jyly 11 qyrkúıektegi lańkestik áreketke qatysty degen adamdar­ǵa qatań jaza qoldanatyn bolsa, oǵan jaýap retinde AQSh-qa jańa soqqy beriledi. Vashıngton odan seskene qoımas, degenmen sonda lańkesterdiń jaýaby qandaı bolmaq?

Mektepter ashylmaıdy

Germanııa Federatıvtik Res­pýb­lıkasynda 3 mıllıondaı túrik turady. Jaqynda Túrkııa­nyń premer-mınıstri Taıyp Erdoǵannyń Germanııa kansleri Angela Merkeldiń Túrkııaǵa sapary aldynda nemis elinde túrik tilindegi mektepter ashý jónindegi usynysy nemis saıa­sat­shylary arasynda syn pikirler týdyrdy. Olardyń oıynsha, bul túrik ımmıgranttarynyń nemis qoǵamyna kirigýine teris áserin tıgizetin kórinedi.

Ishkish taıaq jeıdi

Sýdanda prezıdent Omar ál-Bashırdiń jarlyǵy boıynsha, ishimdik jasaǵan, satqan, sondaı-aq ony ishken kez kelgen adam jaza­lanady. Jazalanǵanda, ká­dimgi kók shybyqpen dúre soǵy­lady. Ásirese bul áıel adamdarǵa qattyraq tıedi. Bul elde musyl­mandarmen birge, basqa da din ókilderi de turady. Biraq sharı­ǵat zańy boıynsha bul elde ishim­dik satylmaýǵa tıis. Al qoldan ishimdik jasaý jáne ony paı­dalaný – eldiń ońtústigindegi biraz halyqtyń ulttyq dástúri.

Ázirlegen Mamadııar JAQYP.