Koronavırýs indetiniń jahandyq jaǵdaıda etek jaıýyna baılanysty Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev 16 naýryzdan bastap Qazaqstanda tótenshe jaǵdaı jarııalady. Búgingi kúni elimizdiń respýblıkalyq mańyzy bar qalalarymen qosa birqatar oblys ortalyqtary da karantınge jabyldy. Medısına mamandary men polısııa qyzmetkerleri kúsheıtilgen jumys kestesine kóshti. Karantın engizilgen aımaqtarda halyqtyń kúndelikti turmysyna qajetti nysandar (dúken, dárihana jáne taǵy basqa) ǵana jumys istep, basqa uıymdar óz jumystaryn ýaqytsha toqtatty. Osy oraıda Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń depýtaty, Áleýmettik-mádenı damý jáne ǵylym komıtetiniń tóraǵasy Murat Baqtııaruly eldegi tótenshe jaǵdaıǵa qatysty óz pikirin bildirgen bolatyn. Bul týraly Parlament Senatynyń baspasóz qyzmeti habarlady.
«Búkil álemdik bul indet kóptegen elderdi tyǵyryqqa tiredi. Onyń ishinde bizdiń eldi de aınalyp ótken joq. Osyǵan baılanysty elimizde tótenshe jaǵdaı engizilip, Prezıdent pen Úkimet tarapynan naqty sheshimder qabyldanyp jatyr. Aldymen eki qala Nur-Sultan men Almaty, sodan soń kesheli beri birqatar oblys ortalyqtary da karantınge jabylyp jatyr. Bul durys sheshim. Sebebi koronavırýs indetinen qutylýdyń birden bir joly ol úıden shyqpaı oqshaýlaný. Osyndaı jaǵdaıda aldymen medısına salasy mamandaryna negizgi aýyrtpalyq túsetini aqıqat. Sodan soń polısııa qyzmetkerleri de erekshe ról atqarýda. Osy mamandardyń jumystary kúsheıtilgen rejımge aýystyrylyp, olar 24 saǵat boıy tynyshtyq tappaýda. Sonymen qatar halyqty azyq-túlik jáne basqa kúndelikti qajetti zattarmen qamtamasyz etýshi qyzmetkerlerdiń eńbegin erekshe atap ótip, alǵysymyzdy bildiremiz. Tótenshe jaǵdaıda juys istep jatqan azamattardyń eńbegi eren», - dedi M. Baqtııaruly.
Ol Senat depýtattary óz kezeginde medısına mamandarynyń jalaqysyn ósirip, olarǵa qosymsha eńbekaqy tóleý usynysyn qoldaıtynyn aıtyp ótti.
«Biraz elder tótenshe jaǵdaıǵa baılanysty shuǵyl sheshimder qabyldap jatyr. Sonyń ishinde tynymsyz eńbek etip jatqan dárigerlerge jaǵdaı jasaý da bar. Prezıdentimiz ben Úkimet basshysy elde tótenshe jaǵdaı engizilgen kúnnen bastap máseleni nazarda ustaýda. Biz senatorlar óz kezegimizde medısına salasy mamandarynyń jumysyna qurmetpen qarap, olarǵa kórsetiletin kómekke qatysty usynysty bir aýyzdan qoldaımyz», - dedi ol.
Sonymen qatar depýtat Murat Baqtııaruly búginde Senat jumysynyń toqtap turmaǵanyn aıta kele, jumystyń qashyqtan onlaın túrde júrip jatqanyn alǵa tartty.
«Biz osy sońǵy eki apta kóleminde qashyqtan jumys isteý rejımine kóshtik. Zańnamalardy onlaın túrde talqyǵa salyp, arnaıy chat arqyly bir- birimizben pikir almasýdamyz. Iаǵnı Senattyń jumysy toqtap turǵan joq. Aıtar bolsaq, aldaǵy sáýir aıynyń 9-y men 30-ynda birneshe zańnama qabyldanatyn bolady. Ol zańdar qarjy, ishki kóshi-qon jáne eńbek salalaryna qatysty. Atalǵan salalarǵa qatysty mınıstrliktiń mamandary qajet bolǵan jaǵdaıda biz tek bir mamandy nemese ázirleýshini shaqyryp, sol kisi arqyly barlyq suraqtarǵa jaýap alamyz nemese usynysymyzdy bildiremiz. Odan da basqa Tóraǵanyń tikeleı tapsyrmalaryn onlaın túrde alyp, onlaın túrde jaýap berýdemiz», - dedi senator.
Senator sonymen qatar elimizdegi tótenshe jaǵdaıǵa baılanysty jumysyn toqtatqan orta jáne shaǵyn kásipkerlikke qatysty óz pikirin bildirdi.
«О́kinishke qaraı, bul indet kóptegen elder azamattarynyń densaýlyǵy men qatar ekonomıkasyna da keri áserin tıgizýde. Qazirgi tańda Qazaqstanda meniń jeke esebim boıynsha 1 mln jýyq adam jumysyn toqtatyp, úıde otyr. Bul árıne aýqymdy kórsetkish. Buǵan baılanysty Úkimet janynan qurylǵan arnaıy komıssııa onyń bárin eseptep, tıisti sharalardy qabyldap jatyr. Osyǵan baılanysty senatorlar da aqyldasý-keńesý sharalaryn ótkizýde. Ulttyq valıýtanyń qunsyzdanýy, koronavırýs jáne karantınniń eńgizilýinen shaǵyn jáne orta bızneske zor zalal keltirýde. 2020 jyldyń 1 jáne 2 toqsandary úshin Úkimet qosymsha qun salyǵyn tóleýden tolyq bosatyp, 3 jáne 4 toqsandary úshin qosymsha qun salyǵyn 6%-7% tómendetý jaǵyn qarastyrsa deımin. Kásipkerlerden de kóp usynys kelip jatyr. Olardyń pikirinshe, jumys berýshiler bıýdjetke aýdaratyn mindetti zeınetaqy jarnasy, jeke tabys salyǵy men áleýmettik salyqtan 6 aıǵa bosatsa deıdi. Biraq, olar 3,5% kólemindegi áleýmettik aýdarym, 2% mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý men 1 % kólemindegi jarnany tóleı berýge bolatynyn aıtady. Osy usynystar Úkimetke jiberiledi, - dedi M. Baqtııaruly.