Pavlodar qalasyndaǵy «BO-NA» JShS dezınfeksııalyq suıyqtyqtar óndiredi. Sońǵy ýaqytta kásiporynnyń óndiris kólemi kúrt ósti. Seriktestik mamandarynyń aıtýynsha, buǵan deıin kompanııa kúnine 300 kılo hlorly tabletka óndirse, qazir óndiris kólemi úsh esege ósken. Suranys kóbeıse, kompanııa óndiristi odan ári ulǵaıtýǵa daıyn.
– Jalpy, qaı ýaqytta bolsyn, elimizde ǵylym, óndiris jáne bankterdiń birlesken holdıngterin qurý tıimdi. «Jaman aıtpaı jaqsy joq». Indet derti órshigen ýaqytta ǵana emes, qashanda turǵan úıimiz, aýlamyz, tamaǵymyz taza bolýy kerek. Úı-jaılardy, iri sharýashylyq qurylymdaryn jylyna bir ret bolsa da zalalsyzdandyrý qajet, – deıdi kásiporynnyń bas dırektory Nurlan Erejepov.
2007 jyly «BO-NA» seriktestiginiń zalalsyzdandyratyn suıyq zattar jónindegi ǵylymı zertteýleri halyqaralyq grant jeńip aldy. Hımııa baǵytyndaǵy kásiporyndardyń óndirisi burynǵydaı qorqynysh týdyrmaıdy, qorshaǵan ortaǵa zııan keltirmeıdi. Qoldanylatyn tehnologııa ekologııalyq turǵydan qaýipsiz sıpatqa ıe ekenin dáleldegen. Kásiporyn 2014 jyldan bastap arnaıy ekonomıkalyq aımaǵynyń qatysýshysy atandy. Kompanııanyń ınnovasııalyq ázirlemeleri tehnologııalyq saraptamalardan ótken. О́nimderdiń qorshaǵan ortaǵa zııany joq, ekologııalyq talaptarǵa saı.
Seriktestikke «Báıterek» ulttyq holdıngine qaraıtyn «Tehnologııalyq damý jónindegi Ulttyq agenttik» qoldaý kórsetti. Jobaǵa 200 mıllıon teńgeden astam ınvestısııa salynǵan. Búginde kompanııa barlyq dezınfeksııalaý quraldaryn, túrli antıseptıkterdi, medısınalyq quraldar, úı-jaılardy óńdeýge arnalǵan suıyq jáne konsentrasııalanǵan quraldardy shyǵarady. Elimizdiń medısınalyq mekemeleriniń tapsyrysyn oryndaıdy.
Qazir kásiporyn ujymy hımııalyq ónerkásip salasynda bilikti tájirıbesi bar, seriktestiktiń tehnıkalyq dırektory Borıs Sharovtyń jetekshiligimen aldaǵy ýaqytta hlor suıyqtyǵynyń jańa ónimderin óndirý boıynsha jumys isteýde.
– Kásiporyn ónimderiniń bári de dezınfeksııalyq sharalarǵa qoldanylady. Turmystyq hımııalyq ónimniń eki-úsh túrin shyǵarýdy josparlap otyrmyz. Medısınalyq mekemeler paıdalanatyn quramynda hlory bar nemese joq 30 túrli dezınfeksııalyq quraldar shyǵarylady. Qazir jańa ónim shyǵaratyn qondyrǵy qurylysy júrgizilýde. Qurlyǵy iske qosylǵan soń, óndiris qaldyqtary esebinen turmystyq hımııaǵa qajetti ónimder jasalady, – deıdi B.Sharov.
Kásiporyn basshysynyń aıtýynsha, zalalsyzdandyratyn suıyqtyqtardyń joǵary sapasy tekserildi. Tekseris barysynda «Dezosterıl», «Dezosterıl-N» dep atalatyn eki suıyqtyq tańdap alynypty. Suıyqtyqtar aýrýhanalardyń, kommýnaldyq, tamaq, óndiris, sút, mal sharýashylyǵy nysandarynyń, medısınalyq mańyzdaǵy buıymdardy dezınfeksııalaýda qoldanady.
Jalpy, hımııa óndirisi óńirge jaqsy tanys. Keńes ókimeti tusynda oblys ortalyǵynda búkil Odaqty hımııalyq ónimdermen qamtyǵan kásiporyndar jumys istedi. Qorshaǵan ortaǵa qaýipti, synap qoldaný arqyly ónim óndiretin zaýyttar toqsanynshy jyldary jabyldy. Onyń ornyna 2011 jyldary «Pavlodar» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵy» aýmaǵynda jańa zaýyttardy iske qosý arqyly elimizdegi hımııalyq klaster qurylmaq edi. Qazir bul ekonomıkalyq aımaqta «Kaýstık» AQ elimizge qajetti hlor, kaýstıkalyq soda men tuz qyshqylyn, «BO-NA» JShS dezınfeksııalyq quraldardy, «AgroHımProgress» JShS agrohımııalyq ónimderdi óndiredi. «Kaýstık» AQ – halyqaralyq joǵary sapa standarttaryna sáıkes jumys isteıtin zamanaýı hımııalyq óndiriske aınaldy. Zaýyt ónimderi ekonomıkanyń kóptegen salalarynda, munaı, hımııa, medısına, tamaq ónerkásibi, tústi jáne qara metallýrgııada qoldanylýda. Sonymen birge kásiporynda shyǵarylatyn hlorly konsentrat suıyqtyq ǵımarattardy, turǵyn úılerdiń podezderin dezınfeksııalaýǵa qajet. О́ndiris táýligine 52 tonna suıyqtyq shyǵarady. Elimizdiń óńirlerinen túsetin suranys ta az emes. Jylyna 3 myń tonnaǵa deıin suıyqtyq shyǵaratyn múmkindigi bar. Jýyrda Almatyǵa 250 tonna hlorly konsentrat jóneltilgen.
– Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy, Eýropalyq syrqattardy baqylaý jónindegi ortalyq hlorly konsentratty dezınfektant retinde usynady. Natrıı gıpohlorıt suıyqtyǵy qaýipti vırýsty birden joıýdy. О́nimniń sertıfıkaty, tıisti ruqsatnamalyq qujattary bar, tıimdiligi, qaýipsizdigi rastalǵan, – deıdi maman V.Ragýlın.
Biraq bul suıyqtyq dúkenderdegi erkin saýdaǵa túspeı, tek iri kásiporyndar men mekemelerge temir jol sısternalarymen jetkizilip kelgen-di. Keıin suıyqtyqtan dezınfeksııalyq quraldar daıyndap, turǵyndardyń paıdalanýyna yńǵaıly bolýy úshin kishigirim plastıkalyq bótelkelerge quıylyp, satylymǵa shyǵaryla bastady.
– Basty erekshelik, atalǵan kásiporyndar otandyq dezınfeksııalyq suıyqtyqtar shyǵarýda. Hlor tabletkalary nemese dezosterıl hlory, qolǵa arnalǵan antıseptıkter barlyǵy da qazaqstandyq ónim. Qazir elimizdegi tótenshe jaǵdaıǵa baılanysty óndiris barysyna ózgerister engizilýde. Endi jergilikti shıkizatty paıdalanyp, seriktestik mamandary oılap tapqan suıyqtyqtar jańa tehnologııa boıynsha júzege asyrylady, – deıdi aımaq dırektory Álibek Nesipbekov.
Pavlodar oblysy