Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri Birjan Nurymbetov Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetiniń alańynda ótken baspasóz máslıhaty barysynda memlekettik áleýmettik saqtandyrý qorynan áleýmettik tólem taǵaıyndaý týraly jurtshylyqty habardar etti.
Jıyn barysynda ol 1 mln 779 myń adamǵa áleýmettik tólem taǵaıyndalǵanyn atap ótti.
«Búginde elimizde 3 mln 703 myń adam 42 500 teńge mólsherinde áleýmettik tólem alýǵa ótinish berdi. О́tinishterdiń sany 4 mln 900 myńdy quraıdy. Onyń ishinde 1 mln 779 myń adamǵa áleýmettik tólem taǵaıyndaldy jáne esepshottaryna 75 mlrd 600 mln teńge aýdaryldy. Eger sizder tótenshe jaǵdaıǵa deıin tabys taýyp júrseńiz, onda áleýmettik tólem alýǵa quqyǵyńyz bar. Portalda ótinish bergen kezde tabysyńyzdyń bolǵanyn jáne tótenshe jaǵdaıǵa baılanysty joǵaltqanyńyzdy rastaısyz. Al naqty áleýmettik tólemdi kim ala alady? Birinshiden – kompanııada, mekemede jumys istep júrgen jáne jumys berýshi aqysyz demalysqa jibergen jaldamaly jumysker. Olar: orta jáne shaǵyn bıznes ókilderi, karantın jarııalanǵan qalalardaǵy kásiporyndar, kommersııalyq emes uıymdar, memlekettik qyzmetten basqalary. Bul rette, sizderge ótinishti jumys berýshi beredi», dedi ol.
B.Nurymbetov 42 500 teńge áleýmettik tólemdi tóleý nelikten keshiktirilip jatqanyn túsindirdi.
«Áleýmettik tólemder nege keshigip jatyr degen suraqtar týyndaýda. «Men bir apta buryn bergenmin», «4-5 kún ótip ketti» degender kóp. Bul rette men sizderdiń aldaryńyzda mınıstr retinde keshirim suraımyn. Biz osy kúnderi úlgermedik. Onyń birneshe sebebin túsindirip keteıin. Birinshiden, biz ózimizge 3 kún belgiledik. Biraq, odan da kóbirek ýaqyt qajet edi. 42 500 teńge bıýdjetten emes, memlekettik saqtandyrý qorynan tólenedi. Sol qor aqsha beredi, sol qor taǵaıyndaıdy. Ol bólek mekeme. Elimizde búkil tólemder «Azamattarǵa arnalǵan úkimet» korporasııasy arqyly bankterge jiberiledi. Al bankter azamattardyń esepshottaryna aýdarady. Al ótinishti qabyldap jatqan bizdiń mınıstrlik bolǵandyqtan barlyq qurylymdarymen olardy tekseredi. Sodan keıin sizderge jiberemiz. Osy úsh mekeme aınalysyp jatyr. Basqasha bolmaıdy. Sizderge aıtarym, osy úsh mekemeniń azamattary kúni-túni jumys istep jatyr», dedi mınıstr.
Zeınetkerler men áleýmettik járdemaqy alatyndar 42 500 teńge áleýmettik tólem ala ma? Bul saýalǵa mınıstr bylaı dedi.
«Sizderge memleket tarapynan, bıýdjettiń esebinen aı saıyn zeınetaqy men memlekettik járdemaqy tólenip turady. Olar tótenshe jaǵdaıǵa baılanysty toqtaǵan joq. Qaıta olardyń mólsheri artyp jatyr, ındeksasııa jasaldy. Ony mamyr aıynda sáýirde qosylǵanymen birge alasyzdar. Sondyqtan sizderden keshirim suraımyz, 42500 teńge sizderge berilmeıdi. Zeınetker nemese memlekettik járdemaqy alyp júrgen kóp balaly analar, múgedek jandar tótenshe jaǵdaıǵa deıin resmı túrde jumys istegen bolsa, onda bul eskeriledi. Iá, sizder zeınetaqy men járdemaqynyń mólsheri kóp bolmaǵandyqtan qosymsha tabys tabamyz dep jumys istegensizder. Sizderge bolady. Sizder ótinishterińizdi beresizder. Qosymsha eshteńe tólemeńizder. Tótenshe jaǵdaıǵa deıin tólegen bolsańyzdar, biz ony kóremiz. Jasyńyzǵa qaramaı, járdemaqy alǵanyńyzǵa jáne basqalaryna qaramaı áleýmettik tólem beremiz. Jáne de stýdentter áleýmettik tólem ala ma degen de suraq kelip jatyr. Bul rette stýdentter degen bólek sanat joq. Sebebi ol – elimizdiń kámelettik jasqa tolǵan azamaty. Eńbek zańyna sáıkes, 16 jastan bastap jumys isteýge bolady. Shákirtaqy alatyndyǵyna, almaıtyndyǵyna qaramastan jumys isteýine esh kedergi joq. Ondaı shekteý de qoıylmaıdy», dedi B.Nurymbetov.
Shara barysynda mınıstr Tótenshe jaǵdaı merzimi sozylsa kelesi aıǵa tólem avtomatty túrde beriletinin atap ótti.
«Jurt «Tótenshe jaǵdaı sozyldy, ekinshi aıǵa áleýmettik tólem tólene me jáne oǵan taǵy ótinish beremiz be?» dep surap jatyr. Joq. Sizge bir ret taǵaıyndalyp, tólense boldy. Ekinshi ret ótinish berý qajet emes. Siz tirkeldińiz, tólem berdik. Sizdi bilemiz, tanımyz. Tótenshe jaǵdaı merzimi sozylsa, kelesi aıyna sizge aıtpastan tóleı beremiz», dedi mınıstr.
Onyń aıtýynsha, 16 naýryzdan 15 sáýirge deıingi merzimge 42 500 teńge áleýmettik tólem jasaldy. Endi karantın merzimi taǵy 15 kúnge sozylyp otyr. Sondyqtan jurtshylyq tarapynan 42 500 teńgeniń jartysy tólene me degen suraq túsip jatyr.
«Joq, bul tólem erekshe. Muny sol 29 sáýir kúni ótkizseńiz de bir kúnge, jarty aıǵa dep bólmeımiz. О́tinish berseńiz tolyǵymen 42 500 teńge tólenedi. Mysaly, tótenshe jaǵdaı bir aı bolyp odan keıin 5 kúnge sozylǵan kúnniń ózinde 42 500 teńge tóleıtin edik», dedi B.Nurymbetov.