Bekzat

Oblysymyzda ótken ǵasyrdyń sońyna taman, jańa ǵasyrdyń basynda mándi máslıhattarda, keleli keńesterde, mártebeli jıyn-jınalystarda, barlyq halyqtyq, eldik sharalardyń abyroıy da, aıbaty da, máni de, sáni de, bedeli de, berekesi de bolyp aq dastarqannyń tórinde ıyq tirestirip, tórt ústelge syımaı, Qyzylordanyń bar jaqsylary, jaısańdary, sańlaqtary, qaımaqtary, dana da dara aqsaqaldary – sóılese burynǵynyń bılerindeı aýyzdary dýaly, sózderi pátýaly, ushsa suńqardaı, shapsa tulpardaı, shókse nardaı bolyp otyrýshy edi.

Olar: asqar taýdaı, kemeńger, asyl abyz aǵalarymyz Isataı Ábdikárimov pen Tákeı Esetov, tóbesimen kókti, tabanymen jerdi tirep turǵandaı, aýzymen qus ustaǵan, halqymyzǵa qaırat ta bolǵan, aıbat ta bolǵan Zeınolla Jarqynbaev, adamdyqtyń, azamattyqtyń, ádildiktiń, adaldyqtyń, tazalyqtyń, batyldyqtyń, batyrlyqtyń almas qylyshyndaı Ámze Áljanov, Qonysbek Qazantaev, Ǵafýr Muhamedjanov, Jálel Qızatov, Súleımen Qalybaev, Eleý Kósherbaev, mádenıettiliktiń, sypaıylyqtyń, syrbazdyqtyń, salaýattylyqtyń, kisiliktiń, kishiliktiń, iskerliktiń úlgisindeı Kómekbaı Qarakózov, Elaman Júnisbaev, Omar Ázǵojaev, Mádi Kereev, Erjigit Bozǵulov, taǵy da basqa ardaqty ardager-aqsaqaldar bolatyn.

Oblysymyzda ótken ǵasyrdyń sońyna taman, jańa ǵasyrdyń basynda mándi máslıhattarda, keleli keńesterde, mártebeli jıyn-jınalystarda, barlyq halyqtyq, eldik sharalardyń abyroıy da, aıbaty da, máni de, sáni de, bedeli de, berekesi de bolyp aq dastarqannyń tórinde ıyq tirestirip, tórt ústelge syımaı, Qyzylordanyń bar jaqsylary, jaısańdary, sańlaqtary, qaımaqtary, dana da dara aqsaqaldary – sóılese burynǵynyń bılerindeı aýyzdary dýaly, sózderi pátýaly, ushsa suńqardaı, shapsa tulpardaı, shókse nardaı bolyp otyrýshy edi.

Olar: asqar taýdaı, kemeńger, asyl abyz aǵalarymyz Isataı Ábdikárimov pen Tákeı Esetov, tóbesimen kókti, tabanymen jerdi tirep turǵandaı, aýzymen qus ustaǵan, halqymyzǵa qaırat ta bolǵan, aıbat ta bolǵan Zeınolla Jarqynbaev, adamdyqtyń, azamattyqtyń, ádildiktiń, adaldyqtyń, tazalyqtyń, batyldyqtyń, batyrlyqtyń almas qylyshyndaı Ámze Áljanov, Qonysbek Qazantaev, Ǵafýr Muhamedjanov, Jálel Qızatov, Súleımen Qalybaev, Eleý Kósherbaev, mádenıettiliktiń, sypaıylyqtyń, syrbazdyqtyń, salaýattylyqtyń, kisiliktiń, kishiliktiń, iskerliktiń úlgisindeı Kómekbaı Qarakózov, Elaman Júnisbaev, Omar Ázǵojaev, Mádi Kereev, Erjigit Bozǵulov, taǵy da basqa ardaqty ardager-aqsaqaldar bolatyn.

Olar eldiń danasy edi, panasy edi, jaǵasy edi, ormany edi, qorǵany edi, ıesi edi, kıesi edi. О́kinishke qaraı, búgingi kúni bas-aıaǵyn qos­qanda bir ústeldiń aıasyna tolar-tolmas qana sol asyldardyń, sol zamannyń, sol qoǵamnyń eskert­kishindeı, shyraqshysyndaı, kózindeı, ózin­deı bolyp olardyń zamandastary, áriptesteri, taǵdyrlastary, murattastary qaldy.

Ýaqyt óte kele asqar taýlardyń da alasaratyny, telegeı teńizderdiń de tartylatyny, asaý ózenderdiń de jýasıtyny sııaqty, búginde bizdiń de ortamyz ortaıyp, tobymyz qorashtanyp, tórimiz tómendep, tóbemiz alasaryp qalǵandaı, úlkendigimiz ben ulaǵattylyǵymyz, úlgi, ónege, kisiligimiz kishireıip bara jatqandaı, bedelimiz ben berekemiz birneshe elige kemigendeı bolyp kórinedi.

Al búginde halyq sol abyzdaryn ańsaıdy, iz­deı­di, salystyrady, saǵynady, amal neshik, arys­­tardyń árqaısysynyń oryndary oısyrap-aq qalǵandaı.

Al osy asyldardyń biri de, biregeıi de Tákeı Esetov aǵamyz bolatyn.

Tákeń – tegin emes, tekti, kıeli, júıeli, arýaqty kisi, tulpardyń tuıaǵy, asyldyń synyǵy. Syılas edik, syrlas edik, qımas edik, birimiz ustaz, birimiz shákirt, birimiz aǵa, birimiz ini bolatynbyz.

Tákeńniń júzinen, túrinen, túsinen meıirimdi­liktiń, ımandylyqtyń, ınabattylyqtyń lebi esse, otyrysynan, turysynan, júrisinen, sózinen, isinen, búkil bolmysynan parasattylyqtyń, aqsúıektiktiń, bekzattyqtyń ıisi ańqyp turatyn.

Bul bekzattyq qasıet oqýmen, úırenýmen, táji­rı­bemen, baqpen, taqpen, baılyqpen kelmeıdi. Atam qazaqta tektilik degen kıeli sóz bar. Tákeńniń bek­zattyǵy osy tektiliktiń tereń tamyrynan nár al­ǵan, súıegi men qanyna, janyna anasynyń aq súti­­men, atasynyń qanymen, aq batasymen daryǵan bekzattyq.

Bul Tákeńe táńirdiń arnaıy tórelep bergen – tartýy, syıy, sybaǵasy.

Jaratqan Ie m Tákeńe teńizdeı tereń aqyl-parasat, bilim men biliktilik, jer men taý qozǵalsa da qozǵalmaıtyn syrly, syrbaz, sabyrly, sas­paıtyn, yza jerdi baspaıtyn sezimtaldyq, saqtyq sergektik, temirqazyqtaı turaqtylyq pen tabandylyq, salmaqtylyq pen salaýattylyq, ishki-syrtqy sulýlyq pen mádenıettilik, saf altynnan quıylǵandaı mańyzdylyq pen mańǵazdyq, bıiktik pen tereńdik, keńdik pen kemeldik bergen. Osynyń bári bir basyna kóp te emesteı, az da emesteı, jarasyp, úılesip, úndesip turýshy edi-aý...

Tákeń aýdany bar, oblysy bar, bas-aıaǵy 27 jyl hatshy boldy. Bul bir adamnyń sanaly ǵumyry emes pe?! Qazaqtyń «Kelinniń aıaǵynan, qoıshynyń taıaǵynan» degen qarapaıym sóziniń barlyq dárejedegi basshylarǵa da tikeleı qatysy bar. Sondaı-aq, baq-dáýlet bir úıde, bir áýlette, bir aýylda, bir aımaqta, bir adamnyń basynda, qut-bereke bir otar qoıda, bir qoıdyń basynda bolady degen tujyrym, uǵym, boljam, ádet-ǵuryp ta bar.

Osy qazaqı qaǵıdalar turǵysynan qarastyrsaq, qaı zamanda, qaı qoǵamda bolsyn kez kelgen basshy elge, halyqqa baq ta, qut ta bolyp keledi, sor da bolyp keledi. Basshy baq, qut bolyp kelse, halyq qydyr keldi deıdi, al sor bolyp kelse, «sumyraı kelse sý qurıdy» deıdi.

Tákeń Aral aýdanyn úshinshi, ekinshi, birinshi hatshy bolyp, tabany taımaı 20 jyldyń ústinde basqarǵanda aýdannyń baǵy janyp, abyroıy men ataǵy asqaqtap, yrys-nesibesi eselep ósip, bedeli men berekesi oblysqa, respýblıkaǵa, Odaqqa áıgili boldy. Aýdannyń ekonomıkasyn qarqyndy damytýda, mal sharýashylyǵyn ósirip-órkendetýde qol jetkizgen tamasha tabystary úshin Aral aýdany qatarynan bes ret odaqtyq sosıalıstik jarystyń jeńimpazy atandy.

Ol Aral aýdanyn, oblysty basqarǵan kezde elde berekeli tirlik boldy, syzat túspegen birlik boldy. T.Esetov – oblys tarıhynda óz zamandastary arasynda jalpy hatshylyq qyzmet atqarǵan merzimi eń uzaq jáne respýblıkalyq Joǵarǵy Keńeske qatarynan úsh ret depýtat bolyp saılanǵan jalǵyz hatshy.

Syr eliniń tarıhynda oblysty basqarǵan 22 basshynyń ortasha qyzmet atqarǵan merzimi 3 jyl bolsa, al sol orynda 6 jyldyń ústinde qyzmet jasaǵan Tákeń ekeýmiz ǵana ekenbiz.

Tákeńniń zamandastarynyń, áriptesteriniń bári de orta mektepti, joǵary oqý ornyn syrttaı bitirdi. Al T.Esetov – mádenıettiń, bilimniń, ǵylym­nyń, ónerdiń ejelgi qara shańyraǵy, Reseı memle­­ketiniń temirqazyǵy burynǵy Lenıngrad, qazirgi Sankt-Peterbýrg qalasynda júıeli, tııanaqty, tyńǵylyqty joǵary bilim alǵan jalǵyz hatshy.

Tákeń eńbegi janǵan baq qarap, qydyr daryǵan, tóbesinde bulty, jeteginde jolbarysy bar baqytty, arýaqty tulǵa. T.Esetov Qazaqstan kompartııasynyń HII, HIII, HIV, HV, sezderine, KOKP-nyń HHV, HHVI sezderine delegat bolyp qatysty. Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesiniń VII, VIII, IH shaqyrylymynyń depýtaty bolyp saılandy.

Maıdandaǵy jaýyngerlik erligi úshin «Otan soǵysy» ordenimen, «Erligi úshin» medalimen, beıbit ómirdegi eren eńbegi úshin «Qazan tóńkerisi», úsh márte Eńbek Qyzyl Tý, «Qurmet Belgisi» ordenderimen, «Qazaqstan Respýblıkasynyń Táýelsizdigine – 10 jyl» merekelik medalimen marapattaldy.

Teginde, tektilikti halyq ta, ýaqyt ta, tarıh ta, ǵylym da, tájirıbe de, ómir de joqqa shyǵarmaıdy. Al, Tákeńniń tektiliginiń tamyry tereń, butaǵy bútin, japyraǵy jasyl. Ol – 90 túıe sekseýilge kúımegen, janbaǵan áýlıe, ataqty Qaz daýysty Qazybek bıdiń piri Seıtmambet babamyzdyń tikeleı jetinshi urpaǵy. «Maǵan qııanat qylǵan adam eshýaqytta ońǵan emes» deıtin jaryqtyq syrlasqanymyzda. Shyndyǵynda da solaı boldy.

Tákeń adamnyń, sózdiń qadir-qasıetin asa je­tik biletin. Az sóıleıtin, biraq saz sóıleıtin. Bek­­zat­tyǵynan, bilgirliginen, dúldúldiginen az sóı­leı­tin.

Tákeń kópsózdilikti sheshendik, dińkildeýdi kósemdik dep bilmedi. Sol zamannyń uzaqqa sozylatyn jıyn-jınalystarynda, otyrystarda Tákeń miz baqpaı, tip-tik, túp-túzý, qozǵalyssyz, tek qana kirpik qaǵyp, tereń oıdyń teńizine shomylyp, bárin baıqap, bárin baqylap, bárin baǵyttap, tas músindeı tapjylmaı, qasqaıyp otyrýshy edi-aý jaryqtyq.

Iá,Tákeń zerek, zerdeli, oıshyl, oıyn aqylǵa sýarǵan, paıym-parasatqa at shaldyrǵan, adal­­­dyqty, ádildikti tý etken, ımandylyqqa, qanaǵat­­­­qa, shúkirshilikke nar shóktirgen, kisiligine kir túsir­megen, arynyń, namysynyń týyn jyqpaǵan azamat.

Keıde Alla taǵalanyń múmkinshiliginiń shek­sizdigine, myrzalyǵyna, márttigine tańǵalasyń, bireýge berse úıip-tógip bárin beredi, bireýge túkte bermeıdi. Nege olaı ekeni eshkimge de belgi­siz, adamnyń aqyl-oıyna, qııalyna sımaı­tyn, tek Allaǵa ǵana aıan qupııa. Mysaly: tekti­lik, tereńdik, turaqtylyq, tabandylyq, tegeýrin­dilik, talapsh yldyq, talǵampazdyq, tózimdilik, týra­shyldyq, sııaqty Tákeńe tán qasıetterdiń álippeniń ár árpinen tabylary sózsiz.

Men 1999 jyly Almatydan týǵan jerge, elge zeınetkerlikke shyǵyp, túpkilikti kóship keldim dep, Tákeńe sálem bere barǵanymda:

– Qaraǵym-aı, irgemizge bir el kóship kelgendeı boldy ǵoı, – degen ǵıbratty sózi meniń esimnen eshýaqytta da shyqpaıdy.

Ár kezdeskenimiz bir ǵanıbet edi, shyn kóńilden, aq peıilden árdaıym aıtatyn Tákeńniń «aınalaıyny» Allanyń alǵysyndaı áser etetin.

Tákeń eldi, halyqty ashýmen, aıqaımen, úrki­tip, qorqytýmen, aldap-arbaýmen, mazalaýmen, jaza­laýmen emes aqylmen basqardy.

Aqyldy eń jaqyn dos, ashýdy eń qaýipti qas dep bildi.

Kez kelgen adamdy qabaǵymen uqtyratyn, qabaǵymen yqtyratyn, susymenen buqtyratyn. Talaı aýyzdyǵymen alysqan aıaqtyǵa jol, aýyzdyǵa sóz bermeıtin asaýlaryńyz Tákeńniń aldyna barǵanda jýasyp, júni jyǵylyp, betegeden bıik, jýsannan alasa bola qalatyn.

Bir kezde oblystyq partııa komıtetiniń ekinshi hatshysy bolyp V.M. Golýbenko marqum keldi. Aldynan kelgendi tistep, artynan kelgendi teýip degendeı, jurttyń apshysyn qýyryp, ózinshe tártip ornatqysy kelgen. Biraz ýaqyt ótkesin ol «batyryń» «Tákeı Esetuly, men sizdiń soldatyńyzbyn, ne buıyrasyz, sony oryndaımyn», dep óz sabasyna tez túse qaldy.

Keńes zamanynda, qaı deńgeıde bolmasyn, kópshilik jaǵdaıda partııa, sovet basshylarynyń kúndestikpen, teke-tirestikpen, básekelestikpen, baqaı eseppen jumys istep, mysyq pen tyshqannyń kúnin keshkeni barshaǵa aıan.

Bul sol dáýirde qalyptasqan basshylyq júıesiniń osal tustarynyń biri edi.

Tákeń bolsa, mundaı qolaısyz, keleńsiz, retsiz, jónsiz, josyqsyz jaǵdaılarǵa aýdan, oblys basqarǵan kezinde jol bergen emes.

Keńes organdaryna partııa organdary qalaı basshylyq jasaý kerek, olardyń qarym-qaty­nas­tary qalaı bolý kerek, jumys stılderi men ádis­teriniń, úlgisi men ónegesin, jol-jobasyn kórsetti.

Aral aýdanynda Ydyrys Qalıev, Qoztaı Ábýov, Bodash Ýálıevpen, oblysta oblystyq keńes atqarý komıtetiniń tóraǵalary Shaımerden Báki­rovpen, Saǵıdolla Qubashovpen, Ydyrys Qalı­evpen úndestikpen, úılesimdilikpen, senimmen, tereń túsinistikpen nátıjeli eńbek etti. Olardyń birligi-eldiń, halyqtyń birligi boldy, berekeli tirligi boldy.

Tákeńniń óziniń orny, salmaǵy, aıbaty, abyroıy, bedeliniń ústine alashtyń birtýar ardaqty azamaty, Qazaqstan Kompartııasy Ortalyq komı­­tetiniń birinshi hatshysy, KOKP-nyń Saıası bıýro múshesi Dinmuhamed Qonaevtyń Táke­ńe degen erekshe kózqarasy, senimi men ózara otba­sy­lyq, aǵalyq, inilik, syılastyǵy sol zamanda elimizge, halqymyzǵa úlken qoldaý boldy, qorǵan boldy.

Alyp ımperııany bir ózi bılep, tóstegen qudiretti L.I.Brejnev bizdiń Qazaqstannyń basshysy D.A.Qonaevty qalaı qoldasa, D.A.Qonaev ta T.Esetovti solaı qoldady.

Al basshynyń joǵarǵy jaqtyń aldyndaǵy bedeli men berekesi eldiń, halyqtyń baqyty, yrysy-nesibesi ǵoı.

Tákeń árbir taǵdyrly isti, árbir sheshýshi qadamdy, qaralyp otyrǵan máseleniń aldy-artyn boljamaı, mán-jaıyn, túp-tamyryn tereń taldamaı, durystyǵyna óziniń kózi, kóńili, kókiregi jetpeı, sheshpeıtin, jeńil-jelpi kóshpeıtin, aǵattyqqa, asyǵystyqqa jol bermeıtin, jal­ǵandyq pen jasandylyqqa jany qas bolatyn. Sol bir kóz ben bir qulaǵyń Máskeýde, bir kóz ben bir qulaǵyń Almatyda bolǵan kezdiń ózin­de Tákeń, ásirese, kadr máselesine asa jaýap­kershilikpen, sezimtaldyqpen, sergektikpen, saq­tyqpen, qamqorlyqpen obal-saý­ap, ádildik, ımandylyq turǵysynan qaraıtyn, eshkimdi de óz erkimen jamandyqqa jibergen emes.

Alaıda, ol zamanda birinshi basshynyń erkinen tys jaǵdaılar da bolyp turatyn.

«Aqylsyz adam ǵana armansyz» degen. Tákeńniń aqyly da, armany da, ókinishi de, «áttegen-aıy» da az bolǵan joq. Arman degen saǵym, arman degen qııal. Ol adamdy keıde jeteleıdi, keıde jelkeleıdi, keıde jetkizedi, keıde jetkizbeıdi. Arman sondyqtan da arman.

Asyldardy, ardaqtylardy armanda qal­dyr­­­masa, bul ótkinshi, opasyz, jalǵan dú­nıeniń aıyzy qanǵan ba?

Aıyqpas aýrýdyń atyna mingeniń, ajalǵa mingeniń. Tákeń kútpegen jerden aýyr naýqasqa dýshar boldy. Biz Turǵanbaı (Syr óńiriniń bas dárigeri) ekeýmiz Tákeń aýyra bastaǵannan, Allanyń amanat etken janyn Jaratqanǵa tapsyrǵanǵa deıin kún qurǵatpaı basynda, qasynda boldyq. Barlyq jaǵdaı, qamqorlyq óz dárejesinde jasaldy, úmitimizdi úzbedik, birge qınaldyq, qımadyq, ólim túgili ókpege de qımaıtyn asyl aǵa edi ǵoı. Ár barǵan saıyn: «Áýeli sengenim qudaı, sosyn Turǵanbaı», deýshi edi jaryqtyq úlken ómirsúıgishtikpen, úlken senimmen, úlken úmitpen. О́kinishke qaraı, aýrý dy jeńgenmen, ajaldy jeńe almaısyń, bárimizge qadirli Tákeń 80 jasqa 15 kún qalǵanda dúnıe saldy. Meniń sonda 80 jastyń mereıli, mártebeli jas ekendigine, arman jas eken­digine, úlken beles ekendigine kózim ábden jetti.

Qazaqtyń taǵy bir báıteregi qulady. Elimizdiń tórinen, tóbesinen taǵy da bir oryn bosap, oısyrap qaldy. Tákeń tabıǵatynda, búkil bolmysymen bosaǵa úshin emes, tór men tóbe úshin, kóseýlik úshin emes, kósemdik úshin, kósh bastaýǵa, el bastaýǵa, sóz bastaýǵa jaralǵan jan, molynan pishilgen, Qudaıdyń úıe salǵan bir kıeli tóbesi edi.

Qoryta aıtqanda, onyń ózi túgili kóleńkesine de syılap, sálem beretin arqaly azamat bolatyn. Osyndaı jandarmen dúnıe nurly, álem ádemi, ómir mándi de sándi, tabıǵat ta óziniń jarasymdy jalǵasyn taýyp jatady.

Tákeńniń ómiri de, ózi de el-jurtyna óshpes ónege.

Qazaqta: óli ólik emes, tiri ólik ólik degen sóz bar. Sondyqtan men endigi sózimdi, syrymdy, synymdy, shynymdy, muńymdy, oıymdy, pikirimdi Tákeńe arnap aıtpaqpyn...

Táke! Siz eki myńjyldyqtyń, eki ǵasyrdyń, eki qoǵamnyń kýási boldyńyz, kemeldenbegen, kemeldengen sosıalıstik qoǵamnyń basty oqıǵalarynyń basynan, qasynan, ortasynan tabyldyńyz, kapıtalızmniń de ashy-tushy dámin tattyńyz. Siz zamandastaryńyzdyń ár júzinen toqsan segiziniń ǵumyryn qıǵan qanquıly soǵystan atamekenge aman oralyp, 60 jylǵa jýyq nurly shýaǵy men jarastyǵy mol, maqsatty da maǵynaly ómir keshtińiz. Bul – qazirgi beıbitshilik pen amanshylyqtaǵy qazaqstandyqtardyń orta jasy. Al, sizdiń olja jasyńyz. Osyǵan da shúkirshilik qylyńyz, Táke. О́z halqyńyzben birge bar da bop kórdińiz, joq ta bop kórdińiz, ash ta bop kórdińiz, toq ta bop kórdińiz. Birge jylap, birge kúldińiz, aýrýdyń da bir kisideı azabyn tarttyńyz.

Halqyńyz sizge rıza, siz de halqyńyzǵa rıza bolyńyz!

Dúnıedegi eń jaqsy adam ózine jamanshylyq jasaǵan adamǵa jaqsylyq jasaıtyn, al eń jaman adam ózine jaqsylyq jasaǵan adamǵa jamanshylyq jasaıtyn jan degen ómirlik qasqabas qaǵıda bar.

Siz jaqsy adamsyz, sondyqtan bárin de keshiresiz dep oılaımyn.

Táke, 1954 jyly respýblıkalyq mártebeli bir jıynda Qazaqstan Kompartııasy Ortalyq komıtetiniń birinshi hatshysy P.K.Ponomarenko. «Qazaq halqynyń ataǵy álemge máshhúr tarıhı tulǵalary geolog-akademık Q.I.Sátbaev, ǵalym-jazýshy M.O.Áýezov, ǵalym-sazger A.K.Ju­ba­nov sııaqty asa daryndy perzentterin jáne bas­qalardy qamqorlyqqa bólep, el kádesine jarar iri jumystarǵa jumyldyrýdyń ornyna, sizder jáne Qazaqstannyń burynǵy basshylary olardyń sońyna sham alyp túsip, kún kórsetpeı, týǵan elinen bezýge májbúr etkensizder. Osydan soń sizderden qandaı jaqsylyq kútýge bolady?» – degen eken.

Sondaı-aq, Ol: «Jambyl Jabaevtyń dúldúl aqyn emestigin áshkereleýdi ótingen adamdar búgin osy zalda otyr, sol joldastar osy áreketterimen kúlli qazaq halqynyń dili men rýhyna, ótken tarıhyna shabýyl jasap, ózin ózi masqaralaǵanyn qalaısha oılamaǵan? Túsinbeımin, túsingim de kelmeıdi...», – degende zalda otyrǵandar dúrkireı qol soǵyp, qatty qoshtapty.

Táke! «Syrt kóz – synshy» degen ǵoı, P.K.Po­no­marenko durys aıtady.

Iá, Abaıdy sabaǵan, Alashtyń barlyq jaqsylary men jaısańdaryn qamaǵan, zııaly degenderdiń ózi birin-biri satqan, Shákárimdi, Álıhandy, Ahmetti, Mirjaqypty, Júsipbekti, Maǵ­jandy, Sákendi, Beıimbetti, Ilııasty, Sultan­­bekti, Sádýaqasty, Turardy, Temirbekti, Orazdy, ...atqan, D.Qonaevqa, J.Shaıahmetovke, N.Ońdasynovqa, J.Táshenovke opa bermegen bizden shyndyǵynda ne kútýge bolady?

Táke! Brazılııada bao degen bir halyq bar eken, ishterinen shyqqan aqyldy, talantty, daryndy adamdardaı bolamyz dep, olardy óltirip, mıyn bólip jeıdi eken. Afrıkada da osyndaı bir halyq bárimiz aqyldy bolamyz dep, aqyldylaryn óltirip etin bólip jeıdi eken. Búginde osy eki halyq ta azǵyndap, azyp-tozyp jer betinen joǵalýǵa aınalypty.

О́kinishke qaraı, biriniń biri etin, mıyn jemegenmen, aınalaıyn bizdiń qazaq ta jaqsylardyń aldyn kesýden, eteginen tartýdan, aıaǵynan shalýdan, ishtarlyqtan, kúnshildikten aldyna jan salmaıdy. Alla qazaqty osy Abaı atamyz búkil ómirinde synap, jylap ótken jaman qasıetterden ada etkeı.

Táke, biz qyzyq halyqpyz. Keshegi Kolbınniń alasapyran, qazaqtyń basyna áńgirtaıaq oınaǵan, almaǵaıyp zamanynda keıbir zııaly degenderimiz ádettegideı zııandy bolyp shyqty. Ádebıetimizdiń aqsaqaly dep júrgen bir jazýshy-dramatýrg Kolbınge: «Biz sizdi 25 jyl asyǵa kúttik» dep zar ılep, muńyn shaqty, quldyq urdy.

Basqalary da qarap qalmady, jaǵympazdar jarysy keńinen etek aldy.

Sol kezde ot aýyzdy, oraq tildi Qaltaı Muhamedjanov: «Men de Kolbınniń jurt kirip jatqan jeri