Bilimniń qaınar kózi – izdeniste

Jedel damyp otyrǵan ǵylymı-tehnıkalyq progress qoǵam ómiriniń barlyq salalaryn aqparattandyrýdyń jahandyq úderisiniń negizi bolyp tabylady. Qazir aqparattyq jáne telekommýnıkasııalyq tehnologııalardy ıgerý oqı jáne jaza bilýmen bir qatarda tur. «Qazaqstan-2050» Strategııasy – qalyptasqan mem­lekettiń jańa saıası baǵyty» atty Joldaýynda Nur­sultan Nazarbaevtyń «Qazirgi álemde jaı ǵana saýat­tylyq jetkiliksiz bolyp qalǵaly qashan. Bizdiń azamattarymyz únemi eń ozyq jabdyqtarmen jáne eń zamanaýı óndiristerde jumys jasaý mashyǵyn meńgerýge daıyn bolýǵa tıis», dep atap aıtýy tegin emes.

Jedel damyp otyrǵan ǵylymı-tehnıkalyq progress qoǵam ómiriniń barlyq salalaryn aqparattandyrýdyń jahandyq úderisiniń negizi bolyp tabylady. Qazir aqparattyq jáne telekommýnıkasııalyq tehnologııalardy ıgerý oqı jáne jaza bilýmen bir qatarda tur. «Qazaqstan-2050» Strategııasy – qalyptasqan mem­lekettiń jańa saıası baǵyty» atty Joldaýynda Nur­sultan Nazarbaevtyń «Qazirgi álemde jaı ǵana saýat­tylyq jetkiliksiz bolyp qalǵaly qashan. Bizdiń azamattarymyz únemi eń ozyq jabdyqtarmen jáne eń zamanaýı óndiristerde jumys jasaý mashyǵyn meńgerýge daıyn bolýǵa tıis», dep atap aıtýy tegin emes.

Búgin kóz jetip otyr­ǵanyn­daı, jahandyq tehnologııalyq revolıýsııanyń bir bólshegi bolý úshin oqytýdyń jáne ǵy­ly­mı zertteýler júrgizýdiń túbi­ri­nen jańa múmkindikterin ja­saıtyn aqparattyq jáne tele­kommýnıkasııalyq tehnologııalar salasynda zertteý jumys­taryn barynsha damytý qajet.Reseı Ǵylym akademııasy Sibir bólimshesi aqparattyq tehnologııa­lar ınstıtýtynyń dırek­tory, akademık, fızıka-matematıka ǵylymdarynyń doktory, professor Iýrıı Shokın aıtqandaı, ártúrli elderdiń ǵylymı jáne akademııalyq uıymdary ara­syn­daǵy yntymaqtastyq ǵylymı qyz­metti damytýdyń mańyzdy aspektisi jáne ındıkatory bolyp tabylady. Ǵylymı qaýymdastyq ǵylym jáne uıymdastyrý min­detterin sheshý barysynda kúsh jigerdi biriktirýdi dástúrge aı­nal­­dyrǵan. Reseı Ǵylym akademııasy Sibir bólimshesi, QR Ult­tyq ınjenerlik akademııasy, Qazaqstannyń jetekshi oqý oryndarynyń matematıka jáne ınformatıka salasyndaǵy ozyq ǵylymı kúshteri arasyndaǵy yntymaqtyń tamyry tereńde jatyr. Matematıka, ınformatıka jáne joǵary ónimdi esepteýler salasyndaǵy yntymaqtyń bas­ty mindeti – tájirıbe almasý, ma­mandardyń sheberligin shyń­daý, ortaq sheshimge kelý jáne bir­lesken zertteýler júrgizý úshin ǵylymı qorytyndylarmen almasý.

Reseı men Qazaqstannyń bul saladaǵy birlesken qımyly bul iske qatysatyn barlyq taraptar úshin óte mańyzdy. Eki el ǵalymdary arasyndaǵy berik ǵy­lymı baılanystar kúrdeli ǵylymı problemalardy birlese sheshýge, ǵylymı taldaýlardy engizýde ózara kómektesýge, jas ǵylymı kadrlardy tárbıeleý deńgeıin arttyrýǵa, ǵylymdy damytyp, Reseı men Qazaqstanda ǵylymı-tehnıkalyq progresti jedeldetýge áser etedi.

Bul maqsatqa jetýge aldaǵy qyrkúıek aıynda О́skemende ótetin «Ǵylymdaǵy tehnıkadaǵy jáne bilim berýdegi esepteý já­­ne aqparattyq tehnologııalar» («EAT-2013»)dep atalatyn ha­lyq­aralyq konferensııa yqpal eteri sózsiz. Bul konferensııany Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq Ulttyq ýnıversıtetimen, onyń janyndaǵy matematıka jáne mehanıka ǵy­lymı-zertteý ınstıtýtymen, QR Ulttyq ınjenerlik akademııasy jáne Reseı Ǵylym akademııasy Sibir bólimshesiniń esepteý tehnologııalary ınstıtýtymen birlese ótkizý qurmetine bul kúnderi óziniń 55 jyldyǵyn atap ótip otyrǵan D.Serikbaev atyndaǵy Shyǵys Qa­zaqstan memlekettik tehnıkalyq ýnıversıteti ıe boldy.

EAT konferensııalary Qa­zaqstanda alty ret bolǵan. Al­ǵashqysy 2002 jyly Almatyda, ekinshisi 2003 jyly О́skemende ótken. Oǵan Reseıdiń, Ger­ma­nııa­­­­nyń, Italııanyń, Chehııanyń, Túr­­kııanyń, Japonııanyń, Kana­danyń, Qytaı jáne basqa da elderdiń kórnekti ǵalymdary qa­­tys­qan. Mine, on jyldan soń Shy­ǵys Qazaqstan mańyzdy jıyndy ótkizýge taǵy ázirlenýde.

– Bıyl biz О́skemende bas qos­qaly otyrmyz, – deıdi Iýrıı Sho­­kın. – Bul sharaǵa kórnekti ǵalym, akademık, QR Ulttyq ın­jenerlik akademııasynyń pre­zıdenti Baqytjan Jumaǵulov udaıy qoldaý kórsetip keledi. Ma­­tematıkalyq modeldeýdiń min­detteri árdaıym esepteý tehnologııalary men kompıýterlik júıege tyǵyz baılanysty bol­ǵan. Praktıkalyq jáne túbegeıli mindetterdi sheshý úshin olardy paıdalanýdyń tıimdiligi qan­daı, qandaı baǵdarlamalar men algorıtmder, qandaı tásilder qol­­da­nylatynyna tikeleı baı­lanys­ty.

Iýrıı Ivanovıchtiń aıtýynsha, qazaqstandyq jáne reseılik ǵalymdardyń matematıkalyq modeldeý salasyn