Sultanmahmut Toraıǵyrov atyndaǵy Pavlodar memlekettik ýnıversıteti «Ertis» tehnologııalyq ǵylymı ortalyǵynyń atqarýshy dırektory Jumabek OMAROVPEN áńgime
Sultanmahmut Toraıǵyrov atyndaǵy Pavlodar memlekettik ýnıversıteti «Ertis» tehnologııalyq ǵylymı ortalyǵynyń atqarýshy dırektory Jumabek OMAROVPEN áńgime
– Jumabek Muhtaruly, jýyrda ózińiz basqaratyn ortalyqta elimizdiń energetıkalyq damýyna úles qosatyn óńirlerdiń aldaǵy jyldardaǵy atqarar jumystaryna arnalǵan ǵylymı-tájirıbelik jıyn bolyp ótti. Odan túıer qorytyndyńyz qandaı?
– Taqyrybynyń ózi aıtyp turǵanyndaı, jıynda energııa, qýat kózderin únemdeý, bolashaqta elimizde qandaı energetıkany qoldanýymyz kerek, elektr stansalarynyń qorshaǵan ortaǵa zııansyz jumys jasaýlary, ekologııalyq problemalardyń qalaı aldyn alýǵa bolady degen suraqqa jaýap izdedik. Qazir elimiz 80 paıyz energııany kómirden, «qońyr energetıkadan» alyp otyr. Al, bolashaqta biz jel, sý, kún energııalary arqyly ekologııalyq taza qýat kózderin alýǵa qol jetkizýimiz kerek. Elimizdegi elektr stansalaryn gazben jumys jasaýǵa kóshirý de qorshaǵan ortany lastamaý, ekologııany saqtaý, taza energııany paıdalaný talaptaryna saı bolar edi. Ekologııalyq qolaıly energııa resýrstaryn paıdalana otyryp, óz jerimizde elektr energııasyn óndiretin qýatty gıdravlıkalyq jáne jel kúshimen isteýshi elektr stansalaryn salatyn ýaqyt keldi. Elimizde qabyldanǵan «jasyl» ekonomıkany damytý baǵdarlamasy, Astanada EHRO-2017 halyqaralyq kórmesiniń ótýi osy baǵyttaǵy ǵalamdyq jumystardy jolǵa qoıýýǵa septigin tıgizedi. Eń bastysy, jańartylatyn energııa qorlary negizinde eksporttyq júıe qurylady, qarjy únemdeledi, óndiris damıdy, jumys oryndary paıda bolady, jabdyqtardy jetkizý shyǵyndary azaıady. Jel energııasy, jeldiń qýaty elimizdiń barlyq óńirlerinde bar. Bylaı qarasań, elimizdegi jel qýaty dalaǵa ketip jatqandaı. Elimizde jeldiń qýatyn eýropalyq elderge qaraǵanda úsh ese kóp alýǵa bolady. Eýropada qazirgi ýaqytta jel energııasy joǵary qarqynmen damýda. О́ıtkeni, olar jel týrbınasyn ózderi jasap shyǵarýda.
– Osyndaı ǵalamdyq máselelerdi jergilikti ýnıversıtettiń tehnoparki qolǵa alyp jatqany qýantarlyq eken...
– Osydan on jyldaı ýaqyt buryn ýnıversıtettiń burynǵy rektory, qazirgi oblys ákimi Erlan Arynnyń bastamasymen oqý ornynda tehnologııalyq park quryldy. Maqsat ýnıversıtettegi barlyq ınnovasııalyq ǵylymı-zertteý jumystarynyń basyn qosyp, olardyń nátıjelerin óndiriske, oqý barysyna engizýdi júzege asyratyn Pavlodar-Ekibastuz-Aqsý aımaǵyndaǵy óndiris oryndary men ýnıversıtet arasynda tıimdi baılanys ornatýdy qamtamasyz etý boldy. Innovasııalyq jáne ónertabys boıynsha búkil respýblıkalyq aqparattyq keńistikti qalyptastyrý isine ýnıversıtet te qatysa alady. Tehnoparktiń quramynda ǵylymı-tehnıkalyq keńes, saraptaý ortalyǵy, stýdenttik ǵylymı ortalyq, kórme zaldary, jobalaý oryndary, metallýrgııa, mashına jasaý zerthanalary bar. Qazir bizdiń elimiz tehnologııalyq ortalyqtar jelisin damytýdy qolǵa ala bastady. Bul júıeniń qalyptasýyna nazar aýdarylýda. Elimizde ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý strategııasy bekitildi. Bul elimizdiń ulttyq ınnovasııalyq júıesin jasaýdaǵy memlekettiń aıqyn bir baǵdarlamasyna aınaldy. Oblysymyzdyń óndiristi óńir ekeni belgili. Jalpy, óndiris tutqasy bolyp sanalatyn metallýrgııa, energetıka, mashına jasaý salalary úlken basymdyqqa ıe. О́ńirdiń burynnan kele jatqan ındýstrııalyq jolyn jalǵastyryp, bul kúnderi Pavlodar, Ekibastuz, Aqsý qalalarynda jańadan óndiris oryndary ashylýda. Sondyqtan tehnologııalyq-ǵylymı ortalyq qurýdaǵy maqsat ta óndirisi san-salaly óńirdegi ekonomıkanyń turaqty damýyna, kásiporyndar men joǵary oqý orny arasynda ekijaqty baılanys jasaý, óndiristiń órkendeýine áser etetin ǵylymı-zertteý jobalaryn júzege asyrý, bilikti mamandar daıarlaý, olardy qoldaý.
– Ǵylymı-tehnologııalyq ortalyqtyń aldyna q