Kúrd balalary endi qazaq tilinde oqıdy

Tarıhı málimetter boıynsha olar Talas aýdanynyń aýma­ǵyndaǵy Úlken Tamdy ózeniniń boıyna turaqtaǵan. Qazynaly Qarataý aımaǵyna kelgen kúrd ultynyń ókilderin ókimet 1937 jyly «Oıyq» sovhozyna alyp barǵan eken. Keıinnen bul keń­shardan bólinip, 1938 jyly kúrd­ter turatyn aýyl qurylǵan.

Talas aýdanynda, qart Qara­taýdyń qos jotasynyń orta­synda ornalasqan búgingi Qasqa­bulaq aýyly osy. Jalpy, qazaq uǵymynda bulaqtyń «qasqa» atalyp sýrettelýi erteden bar. Áıgili aqyn Muqaǵalı Maqa­­taevtyń óleńinde de «qasqa bulaq, tastan qulap» degen joldar kezdesedi. Aýyl­dyń Qasqa­bu­laq atalýyn da jergilikti jurt­shylyq bu­laqtyń solaı, ıaǵnı «qasqa» atalýymen baılanys­tyrady. Sol Qarataýdyń qos jota­synyń arasyndaǵy úsh bu­laq­tan sý aǵyp, bulaq sýy aýylǵa keledi. Bul bulaqtardyń aty bol­ma­ǵanymen, ejelden Qarataý bo­ıyn en jaılaǵan qazaq bárin de «Qasqabulaq» atap ketipti. Otyzynshy jyldardyń sońyna qaraı qurylǵan aýyl da sodan beri áli sol atymen atalady. Birligi jarasyp, berekesi artyp otyrǵan aýylda búginde 1204 adam turady. Aýyl ákimi Sýlhadın Mustafaevtyń aıtýynsha jergilikti turǵyndar negizinen mal sharýashylyǵymen kúneltedi. Oǵan qosymsha aýyl azamat­tarynyń biraz bóligi qo­ǵam­dyq jumystarǵa da tartyl­ǵan eken. Aýyldyqtar mal sharýa­shylyǵymen turaqty túrde aına­lysatyn bolǵandyqtan, tur­ǵyndar kópshilikke memleket tarapynan berilip otyrǵan ataý­ly áleýmettik kómektiń de eshqaısysyn almapty.

Aýyl aqsaqaly Mahmet Te­mı­rov búginde jastardyń tár­bıesine basa mán berilýde eke­nin aıtty. Aýylda sońǵy bes jyl­da araq-sharap jáne temeki ónim­deri múlde satylmaıdy eken. Tur­ǵyn­dardyń ortaq kelisi­mi­men bulardy saýdalaýǵa jáne paı­­dalanýǵa tyıym salynypty. Árıne aýyldyqtardyń ishim­dikten bas tartýy – quptarlyq jaǵ­daı. Bul bir jaǵynan jas­tarǵa kórsetilip otyrǵan ónege deýge de bolady. Sondaı-aq sońǵy on jylda aýylda birde-bir qyl­mys ataýly tirkelmegen. Bul da sol aýyl turǵyndarynyń bir­li­giniń nátıjesi ekeni daý­syz. Sol sııaqty Qasqabulaqta 2018 jyly paıdalanýǵa berilgen jańa mektepte 135 bala oqıdy. Aýyl ákimi Sýlhadın Mustafaev búginde balalardyń orys tilinde oqyp júrgenin, alaıda jýyq arada qazaq synyptarynyń da ashylatynyn jetkizdi. «Aýylda turatyn kúrdterdiń bári de qazaq tilin jaqsy túsinedi. Bir-birimen qazaq tilinde jaqsy sóılesedi. Bizdiń qazaqtarǵa, qazaq tiline degen qurmetimiz erekshe. Aýyldaǵy bar jeti kósheniń bári de qazaqsha ataýmen atalady. Endi aýyl mektebinen qazaq synybyn ashýǵa jumys istep jatyrmyz. Buıyrsa, ol da kóp keshikpeı ashylady», deıdi Sýlhadın Mustafaev.

Shynynda da, shaǵyn aýyl­daǵy kóshelerdiń ataýlary nazar aýdararlyq. «Tamdy áýlıe», «Jibek joly», «Astana», «Báı­terek», «Beıbitshilik», «Táýel­­sizdik» kósheleri ultymyz­dyń ulylyǵyn, elimizdiń eldigin tanytyp turǵandaı. Atalǵan kóshelerge búginde Talas aýdany ákimdiginiń qoldaýymen jóndeý jumystary júrgizilýde.

Jambyl oblysy