• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Rýhanııat 25 Sáýir, 2020

Dala doktory (etnografııalyq áńgime)

1006 ret
kórsetildi

Kishkentaı kúnimizden aýyldyq jerde ósip, tórt túlik malmen «dos» boldyq. Tórt-bes jastan bastap, qozy-laq jaıdyq, toǵyz-on jastan bastap qoı baǵýǵa jaradyq. Úlkenderdiń bir otar qoıdy senip tapsyrýy – eseıgenińdi bildiredi. Qozy-laq baǵý «estafetasyn» keıingilerdiń qolyna ustatamyz. Nege ekenin kim bilsin, ol kezde «bálenniń qozyshy balasy» degennen góri, «qoıshy jigiti» degen ataqqa jetýge tyrysatynbyz. Bizdiń arman osy edi...

Áli qozy-laqtyń deńgeıinen aspaǵan, qozy órisinen uzap shyqpaǵan kezim bolatyn. Jazdyń shilińgir ystyǵynda da, kúzdiń qońyr salqynynda da úı mańaıynda jalań aıaq «shapqylaı» beresiń. Bastapqy kezde tabanyń biraz tilimdenedi de, keıin qara qaıys túıetaban bolyp bekip qalady. Kún sýytyp, jańbyr jaýsa ǵana birdeme ilgen bolasyń.

Bir kúni qozy qaıyryp júrip tabanyma «kirsh» etip tiken kirgenin ańǵardym. Dereý sýyryp tastaǵandaı bolǵam. Biraq, tikenniń ushy maı tabanda qalyp qoıypty. Aıaǵym aýyrǵyshtap júrgendeı boldy, et qyzýmen asa mán bere qoımadym. Arada eki-úsh kún ótkende kúp bolyp isip, etigim sımaı qalmasy bar ma?! Onyń ústine aqsańdadym da qaldym. Úlkenderdiń nazary sonda ǵana aýdy. Sóıtsem, tikenniń ushy qalǵan jer irińdegen, odan keıin biteý jaraǵa aınala bastaǵan...

Úıde bizdi qustyń kóleńkesinen qorǵap ósirgen jasy seksennen asqan ájemiz bar. Áýlettiń dárigeri de, keńes berer aqylshy da sol kisi. Kez kelgen aýrý men jaraqatty tabıǵı jolymen emdeı qoıatyn. Bir qyzyǵy qulantaza aıyǵyp keter edik. Iá, bizdiń úıdiń adamdary asa bir kúrdeli syrqat bolmasa, qaladan dáriger shaqyryp áýre bolmaıtyn.

Ádettegishe, ájem meniń aıaǵymdy emdeýdi qolyna aldy. Sonymen ne kerek, álgi biteý jaranyń betine jańa soıylǵan qoıdyń bulshyq etin, ıaǵnı jas etin tartty da syrtyn juqa jyltyr qaǵazben (sellofan) orady. Onyń syrtynan taza matamen tańdy. «Aıaqqa ázirge qatty salmaq salýǵa bolmaıdy, kóp júrme, eki-úsh kún úıde bol» dedi. Ájemiz aıtty bitti, shalqaıyp jatyp qaldym. Bireý bir jaqqa jumsasa «ájem eshqaıda júrme» dep aıtqan deısiń. Boldy. Sonyń arqasynda birneshe kún qozydan bosap, dem aldym.

Tabandaǵy isik birtindep qaıtyp, syzdap aýyrǵany da sıreı bastady. Shamasy úsh kún ótken soń ǵoı deımin, aq matany sheship, jas etti aldy. Biteý jaranyń betine ıneniń kózindeı tesik paıda bolǵan. Osy tesikten ishtegi iriń túgel shyqqan. Osylaısha tabandaǵy jara jazyldy. Burynǵy jumysyma qaıta kiristim. Mine, sol kúnnen bastap jańa soıylǵan qoıdyń bulshyq etinde biteý jaranyń kózin ashyp, irińin syrtqa tartatyn emdik qasıeti baryn bildik. Osyndaı halyq eminiń jaıyn biletin kóne kóz qarııalar qazirgi joǵary bilimdi mamandarynan kem túspeıtin edi. Bir ókiner jaıt, qazir sondaı «dala doktorlary» azaıyp barady...

 

Tileýberdi Sahaba

Sońǵy jańalyqtar