Keńestik kezeńde qyzyl týdy birneshe dúrkin jeńip alyp, esimi qoshemet-qurmettiń bıiginen túspegen maqtaýly aýdannyń biri edi Beıneý. Bala kezimiz sol kezeńge sáıkes kelgendikten, «bizde bári jaqsy, bári bar», dep maqtanatyn sábı kóńil. Sóıtsek, qol jetkennen jetpegen kóp eken, óte kóp...
Keńestik kezeńde qyzyl týdy birneshe dúrkin jeńip alyp, esimi qoshemet-qurmettiń bıiginen túspegen maqtaýly aýdannyń biri edi Beıneý. Bala kezimiz sol kezeńge sáıkes kelgendikten, «bizde bári jaqsy, bári bar», dep maqtanatyn sábı kóńil. Sóıtsek, qol jetkennen jetpegen kóp eken, óte kóp...
Negizgi tini aýyl sharýashylyǵy, onyń ishinde mal sharýashylyǵy bolǵandyqtan shalǵaı shetke shashyraı qonystanǵan mal baqqan aýyldar bylaı tursyn, olardyń ferma bólimshelerin keńshar, aýdan ortalyqtarymen jalǵaıtyn deni durys jol da bolǵan emes. Sonaý 70-jyldary aýdan ortalyǵy Beıneýden 80 shaqyrymdaı qashyqtyqta kúnshyǵys bette ornalasqan Turysh aýylynyń turǵyny, qazir marqum bolǵan qart asyp-tasqan bir shaǵynda «myna jerden bylaı qaraı temir jol salynady eken» degen áńgimeni ózi shyǵaryp, taratyp jiberipti. Qııalyndaǵy jol jobasyn kórsetý úshin Beıneýdi kórsete siltengen qoly óz aldyn kóldeneń kesip ótip, Shalqar betke qaraı qulashtaı baǵyttaıdy eken. Sol kezde bir dúrligip basylyp, keıin kúlkige qaryq bolǵan el qazir Qonekeń qart sóziniń aına-qatesiz kelgendigin aıtyp jadyraýda. «Elý jylda – el jańa» degendeı, zamannyń lebi ózgerdi, táýelsizdik tańy atty. Ol kezeńniń azamattarynyń qatary sıredi. Biraq, álgindeı ańsar, arzý arman ońǵaryldy. Rasynda, ótken jyly «toǵyz joldyń toraby» atanǵan Beıneýden Jezqazǵanǵa qaraı temir jol qurylysy bastaldy. Kemeldengen sol bir kezeńderde osy mańnan temir jol salý týraly áńgime de bolmaǵan bolsa, táýelsizdigin alyp, óz qam-qareketine kirisken elimizdiń alyp jobalarynyń biri – osy. Mańǵystaý oblysynyń Beıneý aýdany, Aqtóbe oblysynyń Shalqar, Baıǵanın aýdandary, Qyzylorda oblysynyń Aral aýdany men Qaraǵandy oblysynyń Ulytaý aýdandary arqyly, jolaı birneshe kentterdiń ústinen ótetin jol qurylysy osy óńirlerge serpilis ákelip, talaı aýyldyń ınfraqurylymyn bir kóterip tastaıdy deýge bolady. 988 shaqyrym qashyqtyqqa sozylatyn temir jol qurylysynyń quny 502,2 mlrd. teńge turady eken. Qazir qurylys jumystaryna 11 myńnan astam adam atsalysý ústinde bolsa, nysan paıdalanýǵa berilgen soń 3 myń adamnyń turaqty jumys ornyna aınalady.
Kezinde teri-tersek, jún-jurqa, shaı, jibek, shuǵa, qaly kilem, ózge de tirshilikke, turmysqa qajetti múlikterdi ári-beri tasymaldap, ózara aıyrbastap saýda kórigin qyzdyrǵan kóne súrleý izi zamanǵa saı jańǵyrmaq. Qytaı – Baký – Aqtaý porty Grýzııa – Túrkııa – Eýropa memleketterin jalǵaıtyn tranzıttik joldyń bir tarmaǵy sanalatyn atalmysh jol iske qosylǵan soń jylyna shamamen 21,3 mln. tonna júk ótkizip, Qytaıdan Eýropa elderi porttaryna deıingi tasymal merzimin 40 kúnnen 12 kúnge deıin qysqartady. Mamandardyń aıtýynsha, Aqtaý teńiz porty arqyly batys óńir men Azııa elderi arasyndaǵy qashyqtyqty 1200-ge jýyq shaqyrymǵa qysqartyp, Qytaı, Kavkaz jáne Eýropada tasymaldanatyn júk kólemin 30-dan 50 paıyzǵa deıin arttyrady eken. Bul ótkizgishtik pen jedeldik elimizdiń ekonomıkalyq damýyna qanshalyqty oń áser etetini aıtpasa da túsinikti.
Halqymyz zor úmit kútken joldyń qurylysy qazir qyzý júrip jatyr. Keńsharlardyń myńǵyrǵan malyna meken bolǵan keshegi qyj-qyj qaınaǵan dáýreni bastan ozyp, jym-jyrt tynyshtyq qushaǵynda múlgigen daladan qaıtadan tirshilik lebi esti. Beıneý – Shalqar arasy 500 shaqyrymǵa sozylsa, eki taraptyń túıiser núktesi – Tassaı Beıneýge deıin 274 shaqyrym. Osy eki aralyqtaǵy jumystar úshin 108 mlrd. teńge qarjy qaralyp, 10 merdiger mekeme 100 shamaly tehnıkasy men 1000-nan astam jumysshysyn jumyldyrǵan. Temir jol qurylysyna qajetti buıymdarǵa túgelge derlik otandyq ónimderdiń qoldanylýy da biraz jańalyqty, áleýmettik ahýalymyzdyń shamasyn ańǵartady.
Buǵan deıin Mańǵystaý óńirinde «О́zen – Túrkimenstanmen memlekettik shekara» temirjoly qurylysyn salyp biraz tájirıbe jınaqtaǵan «Temir jol jóndeý» JShS bas merdigerlik tizgindi óz qolyna alǵan. Altaı, Terekti, Noǵaıty, Sarsha, Jarqum, Toqsanbaı, Sáńkibaı, Saǵyr razezderi men Sam, Turysh, Qursaı, Tassaı stansalary qurylmaq. Sondaı-aq, Beıneý men Shalqa