«Sergek» polısııanyń jumysyn jeńildetti

Jasyraty joq, o basta­ aty jaman indettiń aldyn alý úshin ózge elderge jáýteńdedik. Esh­qandaı daıyn sheshim bol­maǵandyqtan, kóp jaǵdaıda ár memleketke óz qotyryn ózi qasýǵa týra kel­di. Ár el za­­­man aǵymyna qaraı qare­ket etýge tyrysýda. Máselen, bir memlekettiń pandemııamen kú­­­­resýde IT jáne medısına sala­­syn­da qandaı da bir baılamdary bolsa, aldymen óz aýmaǵynda ǵana qoldandy. Ári kelesi bir memleketke baǵa­ly taýar esebinde usyn­dy. Al keıbireýi IT-salasy­na asa kó­ńil bólmegendikten bar­ma­ǵyn tistedi. Tehnologııa qan­sha damyǵanymen tize qosyp ju­­mys isteýdiń de reti kelmegen tustary bar. Oǵan sebep, juq­paly aýrýdyń jyldam taralýy. IT-salasynda endi ilgerilep kele jatqan memleketimiz úshin bul qıyndyqta múmkindikke jol ashty. Qazaqstanda otan­dyq ónim jasaýǵa alǵyshart qalyp­tasty. Muny «Kórkem Telekom» kom­­panııasynyń dırek­tory Áset Ah­metov maq­ta­nyshpen jet­kizdi.

– Bizdiń kompanııa elordada ornalasqandyqtan, pan­de­mııanyń oshaǵyna bir taban ja­qyn boldyq. О́ıtkeni onymen kúresýde Densaýlyq saqtaý mı­nıstrligi, polısııa jáne taǵy basqa jaýapty or­gan­dardyń qan­daı máselemen betpe-bet kel­genin kórdik. Ár­­bir eldiń proble­malary ár­túrli. Sondyqtan da­ı­yn­ she­tel­dik ónimderdi óz eli­­mizdiń aýma­ǵynda qoldaný qıynǵa soq­ty. «Ne isteı alamyz?» de­gen su­raqqa jaýap izdedik. Al­dy­men bar­lyq blok-beketterge bir­den beı­nebaqylaý kame­ralaryn or­nattyq. Biz elimizdegi eń aýqym­dy beınebaqylaý opera­tory bol­­ǵandyqtan, alǵash­qyda Nur-Cul­tan, Almaty, Shym­kent, О́skemen, Túrkistan, Se­meı qa­la­laryndaǵy blok-­beket­terge ka­mera qoıdyq. Sol arqyly kó­lik­­­terdiń ótýin uıym­das­ty­rýda týyndaǵan máse­leler­men tanys­tyq, – deıdi Á.Ahmetov.

Onyń aıtýynsha, polı­seı­­­­lerdiń planshetterine arnaıy qosymshalar ázirleý ıdeıa­sy keıin­nen týyndapty. Bas­tap­qyda polısııa  blok-be­ket­terden ótken adamdardy jýr­­nalǵa tirkep otyrǵan. Tó­tenshe jaǵ­daı engizilgende bir­neshe kún osy shema boıynsha jumys istedi.

 «Jýrnalǵa jazý quddy bir eski zamanda qalyp ketkendeı áser qaldyrdy. Sol úshin jýrnaldardy elektrondy nus­qaǵa aýystyrý kerek boldy. Sodan birneshe kúnde mobıldi qosymsha jasap shyǵardyq. Bastapqyda karantın engizil­meı turyp bul qosymsha jýrnal túrinde jumys istedi. Ka­rantın engizilgennen keıin qa­laǵa kirýge jáne shyǵýǵa shek­teý qoıyldy. Sol kezde basqa qosymsha jasaý týraly sheshimge keldik. О́ıtkeni áýeli karantın respýblıkamyzdyń keıbir qalalarynda ǵana ja­rııa­lanǵan-dy. Karantın en­gi­zilgen jáne engizilmegen qa­la­larǵa eki túrli qosymsha qa­jet boldy.  Vırýstyń taralý aýmaǵy boıynsha bólek bir qosymsha daıyndadyq. Bir aı kóleminde bul qosymshalar bir­neshe ret jańartyldy. Qo­sym­shany ókiletti organdarmen aqyldasa otyryp je­til­dirip otyrdyq. Olardyń usy­nymdaryn eskerdik, óıtkeni bul qosymshalardy qoldanatyn – polı­sııa qyzmetkerleri. Olar­ǵa barynsha yńǵaıly etip jasaldy», deıdi ol.

Bir tańǵalarlyǵy, bul mo­bıl­di qosymshalardy jasaý­shylar basqa eldiń tá­ji­rı­belerine súıenbegen. Qaı­ta re­seılik mamandar qazaq­stan­dyq ónimge qyzy­ǵýshylyq ta­nyt­­qan kórinedi. Biraq Re­seı azamattarynyń jeke kýá­lik­terinde shtrıh-kod bol­ma­ǵan­dyqtan nátıje bermese ke­rek. Kóptegen elde jeke kýá­­likke shtrıh-kod qoıyl­maıdy. Sondyqtan qosymshaǵa kóz súze almaıdy. Atalǵan kom­panııanyń aqparattyq júıe­lerdi, mobıldi qosymsha­lardy jasaýda tájirıbesi mol.

Tótenshe jaǵdaı engizil­gennen keıin mamandar qysqa merzimde barlyq múdde­li organdarmen jumys tujyrym­damasyn maquldap, polı­sııa qyzmetkerleriniń planshet­terine arnalǵan «Sergek.Blok-beket», «Sergek.Blok-beket.Karantın», «Sergek.Patrýl» jáne «Sergek.Baqylaý» arnaıy qosymshalaryn daıyndady.

Qosymshanyń artyqshy­ly­ǵy – polısııa qyzmetkerlerine adamdarmen jaqyn baılanysqa túspeı-aq jeke kýáliktegi shtrıh-kodty planshettiń ka­me­­rasy arqyly skanerleý­ge múmkindik beredi. Bul ádis vırýstyń taralýyna jol bermeýimen mańyzdy. Eger de polısııa qyzmetkeri vırýs juqtyrsa, onymen baılanysta bolǵandardyń qatary da az bolmasy anyq. Osy oraıda biz Almaty oblysy PD Jer­gilikti polısııa qyzmeti bas­qarmasynyń basshysy Baǵ­dat Áshimovke habarlasqan bo­latynbyz. Ol planshettegi jańa tetikter polıseılerdiń jumysyn ájeptáýir jeńildet­kenin aıtty.

– Burynǵydaı jolaýshy­lardyń jeke derekterin qol­men jazyp otyrmaımyz. Bar bolǵany shtrıh-kodty skaner­leısiń, bitti. Al bul 2-3 mınýt qa­na ýaqytty alady. Sonyń nátıjesinde búginde blok-be­ket­terde keptelis oryn alǵan joq. О́zderińiz bilesizder, me­dı­sına mamandaryna jáne áskerı qyzmetkerlerge karantın kezinde blok-beketterden ótýge ruqsat berildi. Mobıldi qosym­shalar bolmaǵanda bul­ topty ótkizý qıyndyq áke­ler edi. Tipti olardyń qolyndaǵy ruqsat qaǵazynyń jalǵan emes­tigin polısııa qyzmet­ker­leri anyqtaı almaı qalýy da múmkin. Al mobıldi qosymsha úshin arnaıy ruqsat qaǵaz alyp jú­rýdiń qajeti joq. О́ıtkeni bári JSN-da tur. Tipti ákimdik blok-beketten ótýge ruqsat berse, aza­mat­tar arnaıy ruqsat qa­ǵa­zyn alyp ketýge baryp júr­meıdi. Bir aıdan beri polısııa sandyq re­jimde jumys atqaryp jatyr. Bul ınspektorlar úshin óte yń­ǵaıly, dedi polısııa qyz­metkeri.

«Sergek» qosymshalarynyń negizgi maqsaty – halyqtyń bı­lik ókilderine degen senimin art­tyrý, qoǵamnyń kózqarasyn óz­gertý, olardyń qyzmetterinde soń­ǵy tehnologııalardy paıdalanýlaryna jaǵdaı jasaý. Qosymshalar polıseı­ler­diń­qo­lyndaǵy 8 myń plan­­shet­­­ke ornatylǵan. «Sergek. Blok-beket» qosym­shasy karan­tın engizilmegen qalalarda blok-beketterden ótetin júr­gizý­­shi men jolaýshylardy tir­keýge ar­nalǵan. Al «Ser­gek.Blok-be­ket. Karantın» qosym­shasy blok-beketterden ruqsaty bar aza­mattardyń ótkizý tárti­bin baqylaıdy. Qalanyń ishin­­de shekteýli qozǵalysty qamta­masyz ete­tin «Sergek.Patrýl» – adamdar men avto­kólik­terdiń qozǵa­lysyna jaýap beredi.

Qalaı jumys isteıtinine kel­sek, kúsheıtilgen karantın kezinde polısııaler men dári­gerler qozǵalysyna ruqsat be­rilgeni belgili. Sol kezde bul­ top­taǵy azamattardyń tizi­mi «Sergek.Patrýl» qosym­sha­syna engizilgen. Polıseıler adam­dardyń qalada júrýge ruq­saty bar-joǵyn osy qosymsha arqyly tekserdi.

Tórtinshi qosymsha «Sergek.Baqylaý» tek qana «Sergek» júıesi bar qalalarda, ıaǵnı О́ske­men, Almaty, Nur-Sultan, Aty­raýda ǵana jumys istedi. Ol qo­symsha arqyly polıseı­ler «aq tizimde» bolmaǵan kólikterdi avto­matty túrde kóre aldy. Sebebi «Sergek» kameralary avtokóliktiń memlekettik nómi­rin kóredi, sosyn onyń «aq tizimde» bar-joǵyn tekseredi. Bul tizimde bolmaǵan jaǵdaıda ıns­pek­torlarǵa aqparat beredi.

Búgingi kúnge deıin res­pýb­lıka boıynsha 5 mln-ǵa jýyq adam blok-beketterden ót­ken. Esterińizde bolsa, tó­tenshe jaǵdaı jarııalanǵan ýa­qytta Shymkentke shyqqan avtobýstyń jolaýshysy vırýs­ty juqtyrǵany anyqtalǵan. Onymen birge barǵan jolaýshylardy izdestirý kezinde tirkeý júrgizilmegendikten, belgili bir qıyndyqtar týyndady. Aldaǵy ýaqytta, osyndaı oqıǵalarǵa jol bermes úshin beketterde tirkeý jalǵasa bermek.