Indetti tártip jeńedi

 «Tarta jeseń, taı qalady»

Tótenshe jaǵdaı rejimi já­ne karantındik shekteýlerdiń qys­paǵyna qaramastan, Qaraǵandy obly­synyń ekonomıkasy damyp keledi. Oblys ákimi jyl sońynda úsh pa­ıyzdyq ósim kútilýde de­gendi aıtty.

– Qazirgi qarqyndy báseń­detpeý úshin daǵdarysqa qar­sy jospar ázirlendi. Oǵan ekono­mıkanyń negizgi salalary boıynsha 108 is-sha­ra kiredi. Investısııa tartýǵa erekshe kóńil bólinedi. Oblysta 17 myńnan astam jańa jumys ornyn qurý baǵytynda

1 trln teńgeden astam somanyń 41 ınvestısııalyq jobasy jospar­lanǵan, – dedi óńir basshysy.

Osy oraıda, Qaraǵandy oblysynda koronavırýsqa qarsy kúres shyǵyndaryna baılanys­ty jergilikti bıýdjet jappaı is-sha­ralar bóliginde ońtaılan­dy­rylypty. Degenmen, mundaı qadam josparlanǵan áleýmettik baǵdarlamalarǵa áser etpeıdi, – dep málimdedi oblys ákimi. Iаǵnı, bul jergilikti atqarýshy bılik óziniń barlyq mindettemelerin oryndaıdy degen sóz.

Daǵdarys pen epıdemııaǵa qar­sy is-sharalarǵa baǵyttalatyn únem­delgen aqsha forýmdar, kór­meler, mádenıet jáne sport salasyndaǵy is-sharalar ótkizý­den qaqshyp alyn­ǵan eken. «Tar­ta jeseń, taı qalady» degen. Únem­delgen qara­jattyń bir bóligi epıdemııaǵa qarsy sharalarǵa jiberildi. Atap aıtqanda, qa­jetti medısınalyq qural-jabdyq­tardy, ókpeni jasandy demaldyrý apparattaryn satyp alýǵa jumsaldy. Sonymen qatar bul qarajattyń birazy «Nur­ly jer» baǵdarlamasy boıyn­sha tur­ǵyn úı jáne ınjenerlik-kom­mý­nıkasııalyq ınfraqurylym qurylysyna baǵyttalmaqshy.

Respýblıkalyq jáne oblys­tyq bıýdjetten dárigerler úshin jeke qorǵaný quraldaryn, medı­sınalyq jabdyqtardy satyp alýǵa, tóten­she jaǵdaıdy qam­tamasyz etý bo­ıyn­sha is-shara­lar­dy ótkizýge jáne basqa da qa­jettilikterge 4,8 mlrd teńge bó­lingen.

Qazirgi tańdaǵy basty mindet­terdiń biri – turǵyndardy tabysy turaqty jumysqa ornalastyrý. Osy baǵyttaǵy jobalarǵa 63,7 mlrd teńge bólingen. Sony­men qatar «Eńbek» nátıjeli jumys­pen qamtýdyń jáne jappaı kásip­ker­likti damytýdyń baǵ­darla­ma­syn júzege asyrýǵa 8 mlrd teń­geden astam qarjy qarasty­rylyp­ty.

Qoryta aıtqanda, «Halyq al­dyn­daǵy barlyq áleýmettik min­dettemeler oryndalady», dep ýáde berdi J.Qasymbek.

PTR-zerthanalar buryn nege ashylmaǵan?

Maýsym aıynyń basynda Temir­taý men Jezqazǵan qalala­rynda koronavırýs ınfeksııasyn anyqtaıtyn PTR-zerthanalar ashylady. О́ńir basshysy mundaı zerthanalar ashýdy oblystyń barlyq iri jumys berýshileri de qolǵa alýy keregin aıtty.

– Áleýmettik azamattyq ja­ýap­kershilik tanytyńyzdar, qyz­metkerlerińizdiń densaýly­ǵyna qamqorlyq jasańyzdar jáne qyzmet­kerlerińizdi testileý úshin kóshpeli zerthanalardyń jumy­syn uıymdastyryńyzdar. Bul óz kezeginde vırýs anyqtalǵan jaǵdaıda taralý tizbeginiń jolyn kesýge múmkindik beredi, al der kezin­de bastalǵan emdeý aýrýdyń aýyr túrine kóshýine jol bermeıdi, – dedi J.Qasymbek.

Búginde mundaı zerthana Qa­raǵandy qalasynda ǵana jumys isteıdi. Onyń qýaty táýligine        1 200 adamǵa test jasaýǵa jetedi. «ArselorMıttal Temirtaý» kompanııasy Temirtaýda zerthana ashý úshin «Olımp» klınıkalyq-dıagnostıkalyq zerthanasymen shart jasasty. Sátin salsa, munda kún saıyn myńdaǵan test ótkiziletin bolady. Jezqazǵanda qýaty táýligine 500 test bolatyn PTR-zerthanasyn iske qosý jos­parlanǵan. Oǵan qajetti qural-jab­dyqtar «Qazaqmys» kor­po­rasııasynyń esebinen satyp alyn­dy. Mundaı zerthanany Bal­qash qalasynda da ashý josparda bar.

Osy oraıda, alpaýyt kásip­oryndar PTR-zerthanalardy ashýdy koronavırýstan qaýip tóne bastaǵanda nege qolǵa almady degen zańdy suraq týady.

Qazirgi tańda kúnnen-kúnge órship bara jatqan korona­vırýs­tyń saldarynan medısına sa­lasyndaǵy máselelerge tyń kóz­qaraspen qaraý qajettigi týyn­dady. Mysaly, búginde Qara­ǵandy oblysynda aýrýhanalar men emhanalar qarqyndy túrde jańǵyrtylýda. Bıyl qarasha aıyna deıin oblystyq bıýdjet­ten 905 mln teńge bólip, 7 medı­sınalyq nysandy qalpyna kel­tirý jáne jańǵyrtý josparda bar. Infeksııalyq bólimshelerdi qo­symsha jabdyqtaýǵa 400 mln teńge qarastyrylǵan.

J.Qasymbek oblystaǵy klı­nı­­kalyq epıdemıologtardyń bar­lyǵy kásibı deńgeılerin min­detti túrde arttyrýlary kerek dep sanaıdy. Sonda ǵana oblys­ta zamanaýı standarttarǵa jaýa­p beretin, bilikti mamandarmen qam­­tamasyz etilgen ınfeksııaǵa qarsy qaýipsizdiktiń myqty ın­fra­qurylymy qurylady.

Dámhananyń ashylýy KVI-diń ashýyna tımesin deńiz...

Brıfıngte J.Qasymbek karan­tındik sharalardyń bosańsýyna qaramastan, sanıtarlyq talaptardy buljytpaı oryndaý, qoǵam­dyq oryndarda betperde kıip, áleýmettik qashyqtyqty saqtaý jáne sanıtaızerlerdi paıda­laný qajettigin taǵy bir márte eske saldy. Sondaı-aq ol ka­ran­tındik shekteýdiń koronavırýs ın­feksııasynyń aldyn alýdyń birden-bir tıimdi is-sharasy eke­nin atap ótti.

– Sýyq tııý belgileri kezindegi ózin ózi oqshaýlaý jáne dárigerdi jedel shaqyrý, betperde kııý, kezekte, qoǵamdyq kólikte, serýendeý kezinde áleýmettik qashyq­tyqty saqtaý – bul sanıtarlyq dárigerdiń talaby ǵana emes, bul órkenıetti qoǵamnyń bar­lyq múshesi oryndaýy tıis qazir­gi zamanǵy etıkettiń jańa ere­jeleri, – dedi ol.

Brıfıngte óńir basshysy Qara­ǵandy oblysynda saýda or­ta­lyqtary, dámhanalar men meıramhanalardyń 29 mamyrdan bastap jumys isteıtinin málimdedi. Dál osy kúni 30 adamǵa deıingi syıymdylyǵy bar jazǵy terrasalar men qonaqúıler de kelýshilerge aıqara esik ashady. Saýda-oıyn-saýyq ortalyqtary da ashylǵanymen, onda ornalasqan balalar alańdary men kınoteatrlar ázirge jabyq bolady. Balabaqshalardaǵy kezekshi toptar maýsymnyń 1-juldyzynda jumysyn bastaıdy.

Sonymen qatar J.Qasymbek KVI aýrýshańdyǵynyń ósýi tómendep, epıdemııalyq jaǵdaı turaqtanar bolsa, maýsym aıyny­nyń basynda Temirtaý qalasy men Botaqara kentin ashýdyń josparda bar ekenin de habarlady. Degenmen, ol KVI aýrýshań­dyǵynyń ósýi tómendegen jaǵ­daıda ǵana karantındik sharalardy odan ári jeńildetýge bolatynyn málimdedi.

«Eń bastysy, karantın tárti­bin qatań saqtap, erejelerdi buljytpaı oryndaıtyn bolsaq, biz koronavırýsty mindetti túrde jeńip shyǵamyz», dep qorytty el aldyndaǵy sózin J.Qasymbek.

Qaraǵandy oblysy