San qyrly ónerimen tanylyp, týǵan ólkesiniń bedelin kóterip júrgen qylqalam sheberi Qalı Qoralasbaev beıneleý óneriniń tórt baǵytynda eńbektenip keledi.
Basty taqyryby – qazaqtyń jany, tarıhy, tabıǵaty bolýdan tanbaǵan bizdiń bul keıipkerimiz aýylda turyp-aq, Almatynyń qaq tórinde, úlken qalalarda onǵa tarta kórme ótkizip, qabiletimen shyǵarmashylyq qaýymdastyqty moıyndatqan qylqalam sheberi.
San qyrly ónerimen tanylyp, týǵan ólkesiniń bedelin kóterip júrgen qylqalam sheberi Qalı Qoralasbaev beıneleý óneriniń tórt baǵytynda eńbektenip keledi.
Basty taqyryby – qazaqtyń jany, tarıhy, tabıǵaty bolýdan tanbaǵan bizdiń bul keıipkerimiz aýylda turyp-aq, Almatynyń qaq tórinde, úlken qalalarda onǵa tarta kórme ótkizip, qabiletimen shyǵarmashylyq qaýymdastyqty moıyndatqan qylqalam sheberi.
Sýretshi-músinshi ári karıkatýrashy Qalı Qoralasbaev Shý aýdany, Tóle bı aýylynda turady.
Osydan 11 jyl buryn Almatydaǵy Á.Qasteev atyndaǵy óner murajaıynda ótken Tarazdyń – 2000 jyldyǵyna arnalǵan kórmesi ashylǵanda Qalı Qoralasbaevtan óner ordasynan alysta turý sizdiń shyǵarmashylyǵyńyzǵa qanshalyqty keri nemese oń áser etedi dep suraǵanymyz bar. Sonda sýretshi kúlimdep: «Men ózimniń taqyrybymnyń ortasynda ómir súrip jatqan joqpyn ba?!» degen edi. Osydan keıin sýretshiniń álemimen araǵa alty jyl salyp, Almatydaǵy QR Ortalyq memlekettik murjaıynda ótken «Tuǵyr» atty kórmesinde qaıta tabystyq. Týyndylardyń oryndalý sheberligine oraı Táýelsizdigimizdiń 10 jyldyǵynda «Jyl ashqan talant» ataǵyn alǵan Qoralasbaevtyń: «Meniń taqyrybymnyń bári – qazaqtyń jany, aýyl adamdary bolǵandyqtan, men óz taqyrybymnyń ortasynda ómir súremin. Jazǵan jumystarym shynaıy shyǵady. Bul meniń artyqshylyǵym. Kemshiligim – óz ortammen, sýretshilermen rýhanı baılanys joq. Qınaıtyny da osy. Sondyqtan da bar kúshimdi salyp, úlken kórmeler ótkizip, anda-sanda áriptesterimmen qaýyshamyn. Olarmen pikir almasý meniń alǵa qaraı jyljýyma septigin tıgizedi. Shabyt beredi» degeni este.
1987 jyly Gogol atyndaǵy kórkemsýret ýchılıshesin támamdaǵan Qalı arnaıy komıssııa múshelerinen ózin týǵan aýyly Shý aýdanyna jiberýdi ótinedi. Sonda ustazdary: «Balam-aý, aýyldyń turmys-tirshiliginiń ishinde ónerińmen joǵalyp ketesiń ǵoı» deıdi tańdanyp. Sonda úzdik shákirtterdiń biri sanatyndaǵy Qoralasbaev: «Joq, aǵalar, men sizderge joǵalmaýǵa ýáde berem!» degen eken.
Sodan beri talaı sý aǵyp, jyldar kelip, jyldar ketip shırek ǵasyr óte shyǵypty. Ol aýylda turyp-aq syr-shyraı keskindeme, tas músindermen kóptegen kórmeler jasap keledi. Týǵan aýyly Tóle bı aýylynda 30-ǵa tarta, oblys ortalyǵy Taraz qalasynda 10-ǵa tarta jeke kórmesi, 2002 jyly Tarazdyń – 2000 jyldyǵyna arnalǵan Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik Á.Qasteev óner mýzeıinde, 2008 jyly Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik ortalyq mýzeıinde jeke kórmelerin ótkizip, óner tanýshylardyń joǵary baǵasyna ıe boldy. Osy kórmeleriniń barlyǵynyń ashylý saltanatyn qazaqtyń qara dombyrasyn ózi shertip, óz ánimen, sózimen ashyp kópshiliktiń yqylasyna bólenip keledi.
Tańdaǵan taqyrybyn óz boıynan, júreginen ótkizgende ǵana shynaıy shyǵarma týatynyn ol ár kez oıynan shyǵarǵan emes. Ásirese, ótken ǵasyrdyń 90-jyldary aýyldyq jerler qatty kúızelip, kóptegen eldi mekender qańyrap, jastar qalaǵa aǵylǵanda ol ýaqytpen sanaspaı eńbek etti. Sonyń nátıjesinde «Tastandy uıalar», «Biz senderdi kútemiz», «Qara shańyraqqa oralý», «Balanyń armany», «Baqsynyń kóz jasy» sııaqty týyndylar dúnıege keldi.
Qalı Qoralasbaevtyń karıkatýralary alǵashynda aýdandyq «Shý óńiri» gazetinde basylsa, búginge deıin oblystyq, respýblıkalyq basylymdarda 500-deı karıkatýralary jaryq kóripti.
«Karıkatýra – meniń ómirge degen kózqarasym. Qoǵamda bolyp jatqan jat qylyqtardy osy syzyqtar arqyly kópshilikke pash etemin», deıdi ol.
«El ishi – óner kenishi» degen qazaq halqymyz. Ol týǵan aýyly Shý aýdanynyń 80 jyldyǵyna oraı «Jastar alleıasyna» pák sezimmen dostyqty jyrlaıtyn «Mahabbat baǵy» atty tórt bólikten turatyn keshendi músinin, Táýelsizdiktiń 20 jyldyǵyna oraı ulttyq qundylyǵymyzdy dáripteıtin «Jeti qazyna» atty úsh bólikten turatyn keshendi músinin syıǵa tartyp, óz aýylynyń patrıot azamaty ekenin tanytyp keledi.
Aýyl aǵalary da sýretshige oń kózqaras tanytyp, kórmeler jasaýǵa, shyǵarmashylyqpen aınalysýǵa jaǵdaı týǵyzyp keledi. Osylaı onyń esimi aýdandyq, oblystyq jáne halyqaralyq ensıklopedııalarǵa engizilip, qoǵamdyq halyqaralyq medaldiń ıegeri atandy.
Aınash ESALI,
«Egemen Qazaqstan».
ALMATY.