Eldik ımmýnıtet synalǵan jyl

Qaıta júkteý prosesi. Birinshiden, jańa Prezıdent saılaýynan keıin Qazaq­standa memlekettik saıasat túbegeıli jańa úr­disterge bet burdy. Memleketti basqarý isi «Tabysty ekonomıkalyq refor­malar el­diń qoǵamdyq-saıası ómirin mo­der­nı­za­sııa­laýsyz múmkin emes» mode­line sáı­kes ınstı­týsıonaldy qaǵı­dat­tar­ǵa negiz­delgen jańa konsepsııamen tolyq­tyryldy.

Qazirgi zamanǵy tıimdi memleket qa­lyptastyrý sheńberinde saıası ózgeris­terdiń naqty júzege asyrylý qajettiligi osylaısha aldyńǵy planǵa shyǵarylýy qordalanyp qalǵan birqatar máseleni júıeli túrde sheshýdiń, basqasha aıtqanda «memlekettik qaıta júkteý» prosesiniń bastalǵanynan habar berdi.

Bul rette basyn ashyp aıtatyn aı­qyn­dyq: búgingi egemen Qazaqstannyń damýyna ólsheýsiz úles qosqan Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaev bekitip, baǵam­daǵan elimizdiń ishki-syrtqy saıasaty­nyń negizgi konsepsııalyq tujyrymdary men ulttyq baǵdarlamalary álemde bolyp jatqan qazirgi ǵalamdyq saıası-ekono­mıkalyq kúrdeli ózgerister men jańa qaýip-qaterler eskerile otyryp, tyń reformalarmen tolyqtyrylyp, jalǵasyn tapty. Mundaı sabaqtastyq jańa kezeńge qadam basyp otyrǵan Qazaqstannyń ishki turaqtylyǵyn jáne úılesimdi damýyn qam­tamasyz etip qana qoımaı, syrtqy saıa­sı bedeli men basym baǵyttardy odan ári nátıjeli jalǵastyrý úshin mańyz­dy shart bolyp tabylady. Saıası sabaqtas­tyqtyń bul formatynyń mindetti túrde saqtalatynyn Prezıdent saılaýaldy baǵdarlamasynda, ótken jylǵy halyqqa alǵashqy Joldaýynda resmı málimdedi.

Ekinshiden, qaıta júkteý prosesi «Alýan pikir – bir ult» jáne «Halyq únine qu­laq asatyn memleket» tujyrymda­masyna sáıkes memleket pen qoǵam ara­syn­daǵy qatynastardyń jańa deńgeıine kóterilýimen de mańyzdy. Memleket basshysy azamattyq qoǵam qurý jónindegi usy­nystaryn dáıekti túrde iske asyrý arqyly bılikke degen senimdi oıatýǵa túrt­ki boldy. El basqarý isindegi jańa usta­nymnyń iske qosylýy áleýmettik-ekono­mıkalyq qıyndyqtardy eńserý úderisinde halyq pen bılik birligin aıqyndaıtyn kúshke aınaldy.

Qoǵamnyń azamattyq ustanymy ja­ńa sapalyq deńgeıge kóterildi. Halyq qoǵamdyq qatynastarǵa aralasa bas­tady. Burynǵy beıjaılyq pen tomaǵa­tuıyqtyqtan aryldyq. Eń bastysy, ja­ńarǵan, baqýatty el bolý, ádildik ústem­dik quratyn demokratııalyq qoǵam qurý halyqtyń óz qolynda ekenine kózimiz jetti. Osylaısha Qazaqstan damýdyń jańa tarıhı dáýirine ótýdiń alǵysharttaryn jasaı aldy. Burynǵy kemshilikterimizden arylý nátıjesinde jańarý men túleý prosesteri bastaldy. Mine, memleket basqarý isine kesek konsepsııamen kirisken jańa basshynyń saıası strategııalyq maqsattarynyń saralyǵy dáleldengen jyldyń basty erekshelikterin osy úderistermen túsindirer edik.

Úshinshiden, táýelsizdik alǵan ýaqyttan beri bolmaǵan synaqtardy bir jylda bastan keshirdik: Arystaǵy jarylys, Teńizdegi, Qordaıdaǵy oqıǵalar, Maqta­araldaǵy sý tasqyny, COVID-19 pandemııasy, qýat kózderi baǵasynyń kúrt qul­dyraýy, álemdik ekonomıkaǵa tóngen qara bult. Memleket pen qoǵam birligi tarazy basyna túsken osyndaı syn saǵattarda Pre­zı­denttiń tabandylyq pen iskerlik tany­týy, jedel sharalar men qajetti sheshim­derdi shuǵyl qabyldaýy bastapqyda abdyrap qalǵan halyqty sabasyna túsirip, basqa túsken aýyrtpalyqtan eldiń qınal­maı shyǵýyna áser etti. Prezıdent belgilep bergen jańarý jolyna bet alǵan qoǵam syndarly kezeńnen edáýir eseıip shyqty. Biz jolymyzda kezdesetin qıyndyq ataýlyny tutas el bolyp eńsere alatynymyzǵa kózimiz jetti.

Prezıdenttiń jańa formaty. Kez kelgen máseleni konfrontasııamen emes, pikirler plıýralızmi negizinde jan-jaqty tereń taldap baryp sheshý – Qasym-Jomart Toqaevtyń jumys stılindegi nómiri birin­shi qaǵıda. Adamdy júrekpen de, aqylmen de súıe bilý sııaqty Prezıdenttiń boıyna qa­tar qonǵan qasıetke taban tirep tur­ǵan osy stıl saıasat turmaq, ómirdiń eń úl­­ken máni sabyrlyq ekenin qaltqysyz uq­ty­rady.

Bastapqy jyldyń tolyp jatqan sharýa­synyń retimen sheshilip, tyń ózgeris­terdiń júzege asyrylý barysynan biz jańa formattaǵy Prezıdenttiń beınesin jazbaı tanydyq. Árıne qaı zamanda da el basqarý isinde ıntellektik kórsetkishtiń (IQ) joǵarylyǵy men logıka aýadaı qajet. О́ıtkeni aqyl men tereń bilimsiz jalpaq jurtty basqarý múmkin emes. Biraq qazirgi qym-qıǵash dáýirde munyń ózi azdyq etedi. Sondyqtan bolar, Prezıdent halyqty el qylyp uıystyrý úshin emosıonaldyq kórsetkishtiń (EQ) jo­ǵarylyǵy men epatııanyń myqty bolýy­­nyń artyq bolmaıtynyn keı jaǵ­daıda bildirip júr.

Bul eki kórsetkish bir arnaǵa toǵys­qanda ǵana qurǵaq ýádeler men kózboıaý­shylyqtyń nebir kókesine toıǵan halyq­ty jaqsy ómirge jigerlendire alasyz. Bılik pen halyqtyń maqsat-múddeleri sonda ǵana bir syzyqtyń boıynda joly­ǵady. Sebebi bıik mádenıet pen adamı asyl qasıettersiz senimi men úmiti kómes­kilengen eldiń kósegesin kógertý múmkin emes. Halyq daqpyrtqa da, bıýro­kratııaǵa da toıǵan. Jurt astanadan aýylǵa deıingi ákim-qaralardyń jaýapker­shilikten qashatynynan da, bitpeıtin qaǵaz­bas­tylyǵynan da, qurǵaq sıfrlarǵa qurylǵan jalǵan jeńis raporttarynan da sharshaǵan. Endigi jerde qoǵamdy tek ashyq dıalogke shaqyrý arqy­ly ǵana kemshilikterdi birge túzetip, durys jos­parlar quryp, naqty nátıjelerge jete alamyz.

Qazirgi zamanda Memleket basshy­sy úshin aqylǵa qosa adal júrek, azamattyq minez, prınsıpti kózqaras kerek. Jańa Prezıdenttiń boıynan ol qalaı baıqalyp otyr? Jarııalylyqqa jany qumarlyǵy­nan. Dańǵazalyqtan aýlaqtyǵynan jáne qara­paıym­dylyǵynan, halyqpen etene arala­satyndyǵynan. Barǵan jerinde ózine aıtylǵan maqtaý sózdi tyıyp tastaıtyny, portretin keńselerge ildirýge qarsy­lyq bildirgeni, keı jerlerde svıtasymen shaǵyn avtobýsta birge júretindigi jáne osylardyń bári kózboıaýshylyqsyz jasa­la­tyndyǵy kópshilik kóńilinen shyqty.

Ol barlyq memlekettik organdardy jurtshylyqpen baılanys ornatý boıynsha júıeli jumys júrgizýge shaqyrdy. Qazirgi ýaqytta Qazaqstan azamattary vırtýaldy qabyldaý bólmesi arqyly Prezıdentke tikeleı júgine alady. Onyń ústine, buqara halyq burynǵydaı ınternetti buǵattaýdan qutyldy. Qasym-Jomart Toqaevtyń tótenshe jaǵdaılarda japa shekkenderge jedel jetip, máseleni sol jerde shuǵyl sheshýi de halyqtan oń baǵasyn aldy. Eń bastysy, Prezıdent pen qarapaıym adam arasyndaǵy qa­sań­dyqpen shegendelgen shekara joıyl­dy.

Osynyń arqasynda Prezıdenttiń qoǵamda oryn alǵan áleýmettik narazy­lyqtyń temperatýrasyn túsire bilgeni de – birinshi jyldyń basty nátıjeleriniń biri. Ádette joǵary bılik aýysýynyń bastapqy kezeńinde bolyp turatyn ishki saıası tolqýlarǵa Prezıdenttiń saıası prınsıpiniń beriktigi men aıqyn da naqty is-áreketteri tosqaýyl qoıa bildi. Munyń ózi saıası, ekonomıkalyq-áleýmettik qıyn jaǵdaıda jáne tehnogendik apattar men syndarly kezeńde eldik ımmýnıtetimizdi saqtap qalýymyzǵa múmkindik berdi.

Saıası reforma salmaǵy. Qasym-Jomart Toqaev halyqty memleket bas­qarý isine tartýdyń jańa modeli retinde qurǵan Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń usynystary boıynsha jańa zańdardyń negiziniń qalanýy, sonymen birge úkimettik emes sektor men azamattyq qoǵam róliniń artýy saıası júıeni reformalaý salasynda kóp jumystyń betin qaıyrýǵa jol ashty.

Osy baǵytta naqty atqarylǵan isterge toqtalyp óteıik. О́tken jyldyń sońynda keıbir zańnamalyq aktilerge memlekettik qyzmet jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizildi. Sondaı-aq qaramaǵyndaǵy qyzmetkerlerdiń qylmystyq isteri úshin birinshi basshynyń jaýapkershiligi kúsheıtildi. Kadrlardy ósirý merıtokratııalyq jolmen sheshiletin boldy. Qylmystyq kodekstiń 174-babyn (áleýmettik arazdyqty qozdyrý) izgilendirý jónindegi normalar engizildi jáne onyń 130-baby qylmystyq dep tanylmaıtyn boldy, sonymen birge bul bap Ákimshilik kodekske aýystyryldy. Osy rette basqa azamattardyń quqyǵyna kepildik berý, olardy jala jabýdan jáne orynsyz aıyptaýdan qorǵaý úshin jaýapkershiliktiń joǵary shegin saqtaý qajettiligi ústemdikke ıe boldy. Taǵy bir jańalyq, kez kelgen zań jobasy jáne basqa da normatıvtik-quqyqtyq aktilerdi qabyldanbaı turyp antıkorrýpsııalyq taldamadan ótkizý prosesi engizildi.

Memleket basshysy kúni keshe ǵana «Qazaqstan Respýblıkasynda beıbit jınalystardy uıymdastyrý jáne ótkizý tártibi týraly» zańyna, sondaı-aq «Saıası partııalar týraly» jáne «Saılaý týraly» zańdarǵa tolyqtyrýlar men ózgertýlerge qol qoıdy. Osyǵan baılanysty endi azamattardyń beıbit jıyndar ótkizýge konstıtýsııalyq quqyǵy tolyq qamtamasyz etilip, beıbit jınalystardy uıymdastyrý jáne ótkizý burynǵy ruqsat etý túrinen habarlamalyq tártipke aýystyryldy. Qazir saıası partııalardy tirkeý úshin músheler sany 40 myńnan 20 myńǵa azaıtyldy. Partııalyq tizimderde áıelder men jastarǵa mindetti 30% kvota qarastyryldy.

Prezıdenttiń parlamenttik oppozısııa ınstıtýtyn qurý týraly bastamasy zańnamamen bekitildi. «Parlament týraly» zań saıası azshylyqqa kepildik beretin normalarmen tolyqtyryldy. Bul – Parlament tarıhynda buryn bolmaǵan, degenmen ýaqyt talabyna saı jasalyp otyrǵan óte qajetti qadam. О́ıtkeni parlamenttik oppozısııa demokratııany odan ári nyǵaıtýǵa, Parlament jumysyn damytýǵa, sonymen birge ashyq jáne erkin qoǵamdy qamtamasyz etýge yqpal etetin bolady. Sondyqtan da osy zań aıasynda tıimdi parlamenttik oppozısııa qalyptastyrýǵa jol ashyldy. Túzetýlerge sáıkes parlamenttik azshylyq Parlament Májilisi turaqty komıtetteriniń birin basqarýǵa quqyly boldy. Bul rette eki tu­raq­ty komıtettiń hatshylary parlament­tik oppozısııa usynǵan depýtattar ara­synan saılanady. Sondaı-aq saıası refor­malardyń birinshi toptamasyna kiretin basqa da zań jobalarynyń ázirlenip jat­qanynan habardarmyz. Bul – eldegi saıası-áleýmettik ahýaldy odan ári jaqsartýdyń tyń tásili.

Osy oń ózgeristerdiń zańdy jalǵasy bolyp tabylatyn Parlament saılaýy sııaq­ty saıası naýqandy asyqpaı-aptyq­paı, barlyq partııalardyń, onyń ishinde jańadan qurylatyndarynyń jan-jaqty daıyndyqpen kelýine quqyqtyq jaǵdaı jasaý arqyly konstıtýsııalyq merziminde ótkizýdiń orny bólek. Sonymen qatar saılaý barysynda neshe túrli saıası qıturqylyqtarǵa oryn berý de abyroı ápermeıtinine qoǵamnyń kózi jetip otyr. Qazir saıası tehnologııalardy paıdalaný óz effektisin joǵaltty. Sondyqtan da bılik saılaý naýqanyn halyqtyń saıası ashyq alańyna aınaldyrýdyń alǵysharttaryn osy bastan qarastyrǵany abzal.

Ekonomıkalyq saıasat sıpaty. Qazaq­­­stan úshin eń úlken másele – orta tap­tyń kirisin ulǵaıtý, ekonomıkanyń naq­ty sek­toryn, onyń ishinde shaǵyn jáne orta bız­nesti damytý. Sondyqtan da ShOB úsh jyl­ǵa salyqtan bosatylyp, para berýge máj­búrleıtin tekseristerge moratorıı jarııalandy.

Jalpy, ekonomıka máselesinde agro­óner­­kásip keshenindegi qaıta óńdeý men eks­port tıimdiligine basa nazar aýda­rylyp otyr. 2020 jyly bul saladaǵy ósimdi 6 paıyzǵa ósirip, aýyl sharýa­shylyǵy ónimderiniń ımportyn 6 paıyzǵa azaıtý, 40 myń jańa jumys ornyn ashý mindeti tur. Agroónerkásip ınvestısııalyq turǵyda tartymdy sala sanalady. Jalpy, aldaǵy bes jylda jalpy quny 4,4 trıllıon teńge turatyn 387 jobany júzege asyrý kózdelip otyr. 559 mıllıard teńge kólemindegi 94 joba bıyldyń ózinde iske qosyldy. Eldi otandyq azyq-túlikpen tolyqtaı qam­tamasyz etýdi maqsat etip qoıǵan Memleket basshysy bul salany oblys ákimderi jumysynyń basymdyǵy dep belgiledi.

Memleket basshysy ekonomıkanyń bazalyq salalarynda bırjalyq saýdany damytýǵa, olardyń jumysynyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etip, halyqaralyq standarttarǵa sáıkestendirýge erekshe kóńil bólip, básekelestikti qorǵaý jóninde jeke komıtet qurýdy mindettep otyr. Memlekettik qurylymnyń esep berýi men ashyqtyǵyna, bıýdjet qarjysynyń tıimdi ári utymdy jumsalýyna únemi mańyz berýdiń nátıjesinde Esep komıteti memlekettik organdar men uıymdarda júrgizgen aýdıtorlyq qorytyndylaryn jarııalaı bastady.

Kvazımemlekettik kompanııalardyń tıimdiligin arttyrý jáne odan ári ońtaı­landyrý máseleleri birte-birte sheshilýde. Bıyldan bastap shetelden jumysshylar ákelýge belgilengen kvota qyryq paıyzǵa azaıdy. Atalǵan sektordaǵy áleýmettik mańyzy bar kásiporyndardyń dırektorlar keńesiniń quramyna azamattyq qoǵam ókilderi kiretin boldy. Bıýdjet qarjysynyń bólinýi, syrtqy qaryz týraly málimetterdiń ashyqtyǵy jónindegi aqparattyń jarııalylyǵyna jetý úshin tıisti mınıstrlikter men Ulttyq bank syrtqy qaryzdyń Biryńǵaı reestrin ázirledi. Kóleńkeli ekonomıkaǵa jáne qarjy­nyń zańsyz aınalymyna qarsy kúresti kúsheıtý maqsatynda Úkimet Ulttyq ká­sipkerler palatasymen birlesip, bıznes sýbek­tileri boıynsha ashyq ári biriktirilgen málimetter bazasyn qalyptastyrýda.

Bıýdjettik saıasattyń tıimdiligin tyń­ǵylyqty zerdelegen Prezıdent eń al­dymen ımıdjdik is-sharalarǵa bóli­netin qarjyny 300 mıllıard teńgege qysqartýǵa qol jetkizdi. Ol ónimsiz shyǵystardy qysqartýǵa baǵyttalǵan dál osyndaı jumysty kvazımemlekettik sektorda da júrgizý qajettigine erekshe mańyz berýde. Memleket basshysynyń nesıeni zańdy tulǵalarǵa kóbirek berý kerektigine jáne tek tóleý qabileti bar jeke adamdarǵa berilýi tıis ekenin es­ker­týi de qarjy saıasatynyń tıimdiligin arttyrýǵa baǵyttalyp otyr. Prezıdent bank­terdi qoldaý máselesin bıýdjet qara­jatynsyz naryqtyq sharttarmen qaras­tyrý qajettigine alǵashqy kúnnen kóńil bóle bastady. Onyń tapsyrmasymen Úkimet pen Ulttyq bank kvazımemlekettik sektordaǵy kompanııalardyń valıýtalyq zaımdaryn qaıta qarjylandyrýdy júze­ge asyrdy. Olarǵa iri kompanııalardy qar­jy­landyrý máselesin birinshi kezekte eldiń ishinen ulttyq valıýtany tartý arqy­ly sheshý tapsyryldy.

Memleket basshysy Qazaqstannyń qundy qaǵazdarynyń halyqaralyq ındeksterge qosylýyna da kóńil bólip otyr. Munyń ózi jańa rynoktar ashyp, qaryz­darǵa qyzmet kórsetý qunyn tómen­detýge septigin tıgizetindikten tıisti beıindi organdarǵa naqty is-qımyl jos­paryn ázirleý júkteldi. Fıskaldyq saıa­sat baıypty túrde jańǵyrtýdy qajet etetinin eskertken Prezıdent bıýdjet kirisi turaqtylyǵyn qamtamasyz etýge jáne ulttyq tabysty ádil bólýge, ekono­mıkalyq ósim qurylymynyń sapasyna kúsh salýǵa shaqyrdy. Elordadaǵy jeńil relsti kólik jelisi men Almatydaǵy Kókjaılaý taý shańǵysy kýrortynyń qu­rylysy sııaqty qarjy kóp ketetin mega-jobalar toqtatyldy. Aldaǵy ýaqyt­ta mundaı qurylystardy salýdy halyq­pen aqyldasyp otyryp sheshýdiń qısyn­dylyǵyna basa mán berile bastady.

Áleýmettik qoldaý paketi. Prezı­denttiń atalǵan máselelerdi batyl jáne shuǵyl túrde sheshe bilýi onyń halyqshyldyǵyn shegeleı tústi. Jalǵyz ǵana fakti. Bir jylda áleýmettik qorǵaýǵa bólingen qarjy buryn-sońdy bolmaǵan rekordty kórsetkishke jetti: jalpy bıýdjettiń 30 paıyzy áleýmettik kómekke jumsaldy. Bul 3,5 trıllıon teńgeni qurady. О́mirlik qıyn jaǵdaıǵa tap bol­ǵan 500 myń azamattyń bereshegi óteldi. 1,2 mıllıon adamnyń tutynýshylyq nesıe­leri boıynsha ósimpuldary shyǵynǵa jatqy­zyldy. Bul maqsatqa bıýdjetten 149 mıllıard teńge jumsaldy. 315 myń otbasyna ataýly áleýmettik kómek kórsetildi. 2020 jyldyń 1 qańtarynan bastap bul kómektiń jańa formaty engizildi.

Múmkindigi shekteýli adamdar da nazardan tys qalmaıdy. Jumys berýshiler olardy jumysqa qabyldaý úshin arnaıy kvota bólýi tıis. Sonymen qatar jumys berýshilerdiń mindetti 5 paıyzdyq zeınetaqy jarnasyn tóleýdi engizý merzimi 2023 jylǵa deıin keıinge shegerildi. Dál osyndaı áleýmettik qoldaý paketi bizdiń elimizde buǵan deıin bolǵan emes. Muny da moıyndaýymyz kerek.

Sózdiń tobyqtaı túıini. Qasym-Jomart Toqaev uzaq jyldar boıy ártúrli memlekettik joǵary laýazymdarda bolǵan kezinde qandaı da bir ásiresaıası klandardan, olıgarhııalyq toptardan, sybaılas jemqorlyqtan boıyn aýlaq ustaı bilgenin prezıdenttik qyzmetindegi moraldyq mandaty retinde baǵalaýǵa bolady. Onyń ústine, reformalardy tabysty júrgizý sol júıeniń tabıǵatyn túp-tamyrymen jaqsy biletin, ony talaı jyl ishinen etene zerttegen, kemshilikteri men osal tustaryn zerdeleı bilgen basshynyń qolynan keletinin álemdik tájirıbe talaı dáleldegen. Bir jyl ishinde talaı qıyn jaǵdaılarda abyrjýǵa boı aldyrmaı, múmkindigine qaraı durys sheshim qabyldaı bilgen Qasym-Jomart Kemeluly ózi bastaǵan transformasııa dóńgelegin endi eshkimge keri aınaldyrýǵa múmkindik bermeıtinin eldegi qazirgi ahýal anyq ańǵartyp otyr.

Jańa Prezıdenttiń bir jyldyń ishinde jańǵyrtý prosesin jedeldetý men júıeli jumystyń mehanızmin taba bilgeni – ulttyń ekinshi tynysyn ashatyn faktor. Onyń bir jyldyq syn tezinen ótken reformatorlyq talanty osyǵan meńzeıdi. Adam quqyǵy men bostandyǵynyń garanty retinde Memleket basshysy azamattardy alańdatqan túıtkildi máseleler boıynsha shuǵyl sheshimder qabyldaı alatyndyǵyna jáne ony júzege asyrý áleýetiniń moldyǵyna qoǵam men bıliktiń kózin jetkize bildi. Eń bastysy, ózi málimdegen saıası-áleýmettik, ekonomıkalyq oń ózge­ris­terdiń zańnamalyq turǵydan rásim­delýine qol jetkizile bastaǵany qýantady.

Ol óziniń halyqtyq, dıplomatııalyq, ıntellektýaldyq, tabandylyq, birizdilik jáne adamgershilik qasıetteri arqyly elimizde ádiletti Prezıdent ımıdjin qalyptastyrdy. Bul óz kezeginde jańa Memleket basshysynyń saıası salmaǵyn burynǵydan da arttyra tústi. Onyń ústine, pragmatızmge qurylǵan maqsatyna aksent qoıa biletin qyry men tańdap alǵan jolynyń durystyǵy eldi qarqyndy damý traektorııasyna alyp shyǵary haq.

Kez kelgen memlekette ádiletti de órkenıetti qoǵam ornatý úshin eń aldymen mem­lekettik saıasat syndarly, salıqa­ly jasalýy tıis. Bul basty qujat to­lyq­qandy jáne túpkilikti durys jasalǵanda ǵana eldiń baǵy janady. Osy prınsıpti qatań basshylyqqa alǵan Prezıdent eldiń turaqty damýy men órkendeýi maqsatynda bazalyq alǵysharttardy qamtamasyz etýdiń negizin qalaı bildi.

Byltyr kúzde Birikken Ulttar Uıymy Bas Assambleıasynyń bıik minberinen úndeý joldaǵan Qasym-Jomart Toqaev birinshi kezekte Qazaqstanda jalpyǵa ortaq zamanaýı memleket qurýdy kózdeıtinin qadap aıtqan bolatyn. Ol óziniń bas­ty maqsaty halyqtyń keń aýqymdy reformalardyń tıimdiligin kádesine jaratýyna, ınklıýzıvti qoǵamnyń, qarqyndy ekonomıkanyń, joǵary sapaly bilim berýdiń jáne ozyq densaýlyq saqtaýdyń jemisin kórýine jaǵdaı jasaý ekenin jetkizgen edi. Biz muny memlekettik saıasatqa tyń túren sala bilgen jańa Pre­zı­­denttiń álemdik minberden óz halqyna bergen parasatty ýádesi dep túsindik.

Prezıdent ótken jylǵy Qazaqstan halqyna alǵashqy Joldaýyn «Men halyqqa bergen ýádelerimdi mindetti túrde oryndaımyn» dep bastaǵany áli esimizde. Bul sózdiń astarynda halqynyń jarqyn bolashaǵyn ómiriniń kredosyna aınaldyrǵan memleketshil saıasatkerdiń uly muraty men senimi jatyr. Qazirgi ǵalamdyq aýmaly-tókpeli geosaıası prosester jaǵdaıynda jáne pandemııadan keıin kútilip otyrǵan jańa ekonomıkalyq daǵdarys kezeńinde Qazaqstandy alda jańa qıynshylyqtar men synaqtar kútip tur. Qoǵam men bıliktiń birtutastyǵy buryn­ǵydan beter bekı túsýi úshin eldiń yn­tymaǵyna negizdelgen jarqyn bolashaǵyn bárimiz birlese otyryp oılaıtyn kez keldi. Sondyqtan da el basqarý isindegi eń joǵary laýazymyna aqyq jolmen jetken Qasym-Jomart Kemelulyna qashanda halyqtyń qoldaýy men sáttilik tileımiz.

Sharhan QAZYǴUL