Dúkennen sý alýǵa kirgen betimiz sol edi, buryshtaǵy «sándi betperde satamyz» degen jazý kózimizge ottaı basyldy. Satýshy da sony ańǵarsa kerek, «500 teńge» dep elpildeı jóneldi. Osy bir ótimdi zatqa tirshiligimiz baılanǵanyn túısinip tur-aý shamasy, jópeldemede jarnamasyn da jasap álek. Taýaryn ótkizýdiń tásilin tapqan kásipkerge tańdaı qaqpasqa bolmady. Aqyry, shól basýǵa kelgenimizben qoımaı, kıer kıimimizben tústes túrli-tústi maska alyp qaıttyq.
Áńgimemizdiń bulaı órbýine ózindik sebep te joq emes. Ádettegi medısınalyq maskany alyp qarańyz. Baǵasy 118 teńge. Osydan 3 aı buryn pandemııanyń elesi kezbeı turǵan shaqta bar bolǵany 20-25 teńge kóleminde bolatyn. Dárihanalarda qaptap turatyn eleýsiz nárse tumaý juqqanda ǵana týysymyzǵa aınalatyn edi. Al qazir qarasha halyq betperdesiz kóshe shyǵýǵa qorqady, talap ta qatal. Zaman qubylǵanda quny artqan dúnıeni demde kásipke aınaldyryp alǵan adamdar qanshama.
Dızaınerlik sheberlikke salyp, betperdeni qoldan tigetin qyz-kelinshekterdiń qatary kóbeıe tústi. Sonyń biri qala turǵyny Aınur Orazbaeva. Kópbalaly ana kúnine 20-30 sándi betperde tigedi. Úlken qyzy da járdemdesetin kórinedi.
– Dúken ıesine 300 teńgeden ótkizemiz. Qoldan betperde tigý asa qıyn sharýa emes. Tigin mashınasymen tańnan keshke deıin otyrsańyz 100-150-ge deıin maska tigýge bolady. Alaıda oıý-órnek salý úshin biraz ýaqyt ketedi. Sondyqtan balalardan qolym qalt bosaǵanda jumysqa otyramyn. Qazir saýda qyzyp tur. Karantın ýaqytynda jaqsy ermek boldy. Ári balalardyń nesibesi, – deıdi ol. Tiginshiniń sózine súıensek, betperdeniń materıaly óte sapaly, qansha jýsań da tozbaıdy. Ári qolǵa alyp júrseńiz de, qaltaǵa salsańyz da medısınalyq maskaǵa qaraǵanda áldeqaıda qolaıly.
Medısınalyq maska demekshi, mamandar ony 2 saǵat saıyn aýystyryp turýdy mindettep otyr. Eger arnaıy bakterııa joıatyn zatpen óńdelse, 3-5 saǵatqa deıin qoldanýǵa bolatyn kórinedi. Degenmen maska túshkirgen, ne jótelgende sý bolyp qalǵanda dereý jańasyn taqqanyńyz jón. Medısınalyq maskalar bir rettik qoldanýǵa ǵana arnalǵandyqtan, ony qaıta óńdep, jýyp, tazalap kıemin dep oılamaı-aq qoıyńyz. Endi, osy tustan baıyrqalata turyp, qaısysy tıimdi ekenin bir baǵdarlap kóreıikshi.
Táýligine 8 saǵat jumys istedim degenniń ózinde 4-5 maska paıdalanasyz. Aqshaǵa shaqqanda 600 teńgeńiz ketedi. Bir aıda ortasha eseppen 12-13 myń teńgeńiz aýaǵa ushty degen sóz. Al qoldan tigilgen betperdeni jaqsylap jýsańyz kelesi kúni de qajetińizge jaraıdy. Sondaı-aq aýyz ben muryndy jáne ıekti tolyq jaýyp turady. Ári qaraı halyqqa qaısysy tıimdirek ekenin ishteı esepteı berińiz.
Sándi betperde naýqany shetelde qyzyp tur. Máselen, Gollıvýd juldyzy Gvınet Peltroý «Instagram» áleýmettik jelisinde «Airinium» kompanııasynyń qara maskasymen túsken sýretin jarııalaǵan sátten bastap, kópshiliktiń qyzyǵýshylyǵy arta túsipti. Terige óte jumsaq tıetin betperdege jurttyń pikiri alabóten. Brend maskalar 66 AQSh dollaryna baǵalanyp, satylymǵa shyǵyp ta úlgerdi.
Nıý-Iorktiń eń eski dárihanasy Bıgeloýdaǵy N95 respıratorlarǵa kezekke turǵan halyqtyń qarasy kóp. Ádette medısına qyzmetkerleri tumaý kezinde naýqastarmen baılanys jasaý úshin paıdalanylatyn maskaǵa adamdar qatty senetin sekildi. Vırýsqa qarsy maskany 30 dollardan satatyn brıtandyq «Cambridge Mask» kompanııasyna tapsyrys ádettegiden 30 esege kóbeıgen. Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń mamandary maskany naýqaspen baılanysqa túsetin dárigerler men juqtyrǵan aýrýlarǵa ǵana taǵýǵa keńes berýde. Infeksııanyń aldyn alýdyń tóte joly osy deıdi.
Nur-Sultan qalasyndaǵy «Gıppokrat» dárihanasynyń dárihanashysy Elena Vorobeva medısınalyq maskaǵa suranystyń óte joǵary ekenin aıtady.
– Bir adamǵa 5 maskadan artyq berilmeıdi. Sebebi basqa tutynýshylardyń da jaǵdaıyn oılaǵanymyz abzal. Keıde adamdar 100-200 danaǵa deıin suraıdy. Alaıda olaı isteý múmkin emes, tártip bárine ortaq. Qazir táýligine 500-600 maskaǵa deıin ótedi, – deıdi E.Vorobeva.
Taǵy bir aıta keterligi, qoldanylǵan medısınalyq maskalar órtep jibermese 100 jylǵa deıin shirimeıdi eken. Ári odan keletin zııan da kól-kósir. Elorda kóshelerinde aq terektiń ulpasymen qatar ushqan maskalar qaptap barady. Bul da óz aldyna bir áńgime. Dese de, qurmetti oqyrman, uzaq ýaqytqa jaraıtyn qoldan tigilgen sándi betperde taqqyńyz kele me, álde baıyrǵy medısınalyq maskalardy jón dep sanaısyz ba, quqyq ózińizde...
Ádemi kıinip júrýdi jaqsy kóretin jastar jaǵy zamanaýı úlgidegi betperdelerge áýes. Al úlkender bolsa medısınalyq maskadan artyǵy joq dep sanaıdy. Mamandar ekeýinen de kelip-keter qaýiptiń joqtyǵyn aıtady. Tek densaýlyǵyńyzdy saqtaǵyńyz kelse, erejege baǵynǵanyńyz jón.