Túrkistan polısııasy jańa oblys ortalyǵyna qonys aýdarǵan eki jylda birshama syn sátterdi eńserip, halyqtyń senimine ıe bolý baǵytynda aýqymdy jumystar atqardy. Osy ýaqyt aralyǵynda óńirde oryn alǵan birneshe tabıǵı, tehnogendik sıpattaǵy tótenshe jaǵdaılar kezinde tártip saqshylary ózderine júktelgen mindetterge jaýapkershilikpen qarap, minsiz qyzmet etti.
О́tken jylǵy Arystaǵy jarylys, bıylǵy koronavırýs indetine baılanysty engizilgen tótenshe jaǵdaı, Maqtaaral aýdanyndaǵy sý basý máselesi, jańbyrdyń shamadan tys qatty jaýǵany saldarynan birneshe aýdanda sel júrýi, Túrkistan qalasyndaǵy qonaqúıdiń órtenýi, osy jaǵdaılardyń bárinde oblys polıseıleri halyqtyń qorǵany ekendigin kórsete aldy. Sońǵy eki jylda el Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń Jarlyǵymen Túrkistan oblysynda 1 polıseıdiń «Aıbyn» ordenimen jáne 8 polısııa qyzmetkeriniń «Erligi úshin» medalimen marapattalýy sózimizge dálel, qıyn shaqta halyq janynan tabylǵan jeke quramnyń jetistigi desek qatelespespiz. Oblys polıseıleriniń tabıǵı jáne tehnogendik apattardan bólek, erlik turǵysyndaǵy maqtaýǵa turarlyq is-áreketteri de kóp. Mysaly, qazyǵurttyq polıseıdiń bútin bir otbasynyń asyraýshysyn sýısıd jasamaqshy bolǵan jerinen aman alyp qalýy, kópirden sekirmekshi bolǵan kelinshektiń qutqarylýyna qatysty oqıǵany aıtýǵa bolady. Túrkistan oblysy Polısııa departamentiniń bastyǵy, polısııa genaral-maıory Qaırat Dálbekov kez kelgen kómekke muqtaj adamǵa qyzmetkerleri óz janyn táýekel ete otyryp, kómek qolyn sozatynyna senimdi ekenin aıtady. «Meniń talap etetinim de osy, polıseı – halyqtyń qorǵaýshysy, járdemshisi, qamqorshysy bola bilýi kerek. Bıyl oblysta jyl basynan bergi bes aıda jalpy tirkelgen qylmystyń sany byltyrǵy dál osy kezeńmen salystyrǵanda 25,8 paıyzǵa tómendedi. Tarqatyp aıtsam, qoǵamdyq oryndarda jasalǵan qylmystar, kóshede jasalǵan zańsyzdyqtar, buryn sotty bolǵandarmen jasalǵan quqyq buzýshylyqtar 40 paıyzǵa deıin azaıdy. Al tonaý 50 paıyzǵa tómendese, buzaqylyq 42,2 paıyzǵa kemidi. Sonymen qatar qylmystyq isterdiń ashylýy artty. Munyń barlyǵy Polısııa departamenti Jergilikti polısııa qyzmeti basqarmasynyń qurylymdarymen qoǵamdyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý jáne quqyqtyq tártipti nyǵaıtý baǵytynda uıymdastyrylǵan aldyn alý is-sharalarynyń nátıjeleri», deıdi general-maıor.
Jasóspirimder arasyndaǵy qylmys ta edáýir azaıǵan. Naqtyraq aıtsaq, bes aıdyń qorytyndysy boıynsha óńirde kámeletke tolmaǵandar arasyndaǵy qylmys 11,9 paıyzǵa, ıaǵnı 84-ten 74-ke tómendep otyr. Bul oraıda Polısııa departamentiniń birneshe oqý oryndarymen memorandým jasaýy septigin tıgizip otyrǵanyn aıta ketelik. Oqýshylarmen, stýdenttermen arnaıy kezdesýler ótkizilgen. Barlyq qalalyq, aýdandyq polısııa basqarmalary men bólimderinde stýdentter arasynda kásibı baǵdar berý jumystary úılestirildi. «Ashyq esik» kúnderi ótkizildi. Jastardy ishki ister salasyna jumysqa shaqyra otyryp, ol úshin qajetti sharalar túsindirilgen. «Osyndaı kezdesýlerden keıin jastar arasynda naqty sheshim qabyldaǵan 52-si qańtar-aqpan aılarynda jarııalanǵan bos laýazymdar konkýrsyna qatysty. Úmitkerlerdiń 41-i barlyq synaqtan súrinbeı konkýrstyq irikteýden ótti. Sonyń 30-y bos laýazymdarǵa taǵaıyndaldy. Al 11 úmitker búginde departamenttiń kadrlyq rezervinde tur. Budan bólek, Polısııa departamentiniń joldamasymen Ishki ister mınıstrliginiń Almaty qalasyndaǵy oqý ortalyǵyna bastapqy daıarlyq kýrstaryna – 4, Aqtóbe oqý ortalyǵyna – 9, Qaraǵandy akademııasyna 9 taǵylymdanýshy jiberildi», deıdi Qaırat Dálbekov.
О́ńirde mal urlyǵy ózekti másele bolyp tur. Qolǵa túsip, tıisti jazasyn alyp jatqan urylar da az emes. Mysaly, Túrkistan jáne Kentaý qalalarynyń aýmaǵynda quny 70 mıllıon teńgeden astam turatyn 150-den kóp jylqy men sıyr urlaýǵa qatysy bar, sol sııaqty oblystyń úsh aýdanynda jaıylymnan jylqy aıdap áketý urlyǵymen aınalysqan qylmystyq top anyqtaldy. Kúdiktilerdiń 14 mal urlyǵy oqıǵasyna qatysy bary belgili boldy. Jábirlenýshilerge keltirilgen shyǵynnyń jalpy kólemi – 300 mıllıon teńgege jýyq. Al Shardarada birneshe jyl boıy zańsyz balyq aýlaýmen aınalysyp kelgen uıymdasqan qylmystyq top ustaldy. General-maıor Qaırat Dálbekov budan bólek, páter urlyǵy, buzaqylyq, aýyr jáne asa aýyr qylmystardy ashý jumystarynda da aıtarlyqtaı nátıje baryn aıtady. Polıseıler jyl basynan beri 52 qylmyskerdi ustaǵan. Olardyń 10-y aýyr jáne asa aýyr qylmystary úshin izdestirilýde júrgender.
Polıseılerdiń áleýmettik máselesi de nazardan tys qalmaǵan. Búginge deıin 39 qyzmetkerge oblys ortalyǵyndaǵy Otyrar shaǵyn aýdanynan páter berilgen. Taıaýda taǵy da birneshe qyzmetker jańa páterlerge qonystanatyn bolady. Al kelesi jyly Polısııa departamentiniń Jedel basqarý ortalyǵy ǵımaratynyń qurylysy bastalmaq.
Túrkistan oblysy