2019 jyldyń 7 qyrkúıegi edi. Oral qalasynyń qarbalasy joq tynysh múıisteriniń biri – Sıolkovskıı kóshesiniń №53-úıinde bolǵan oqıǵa talaıdyń janyn túrshiktirdi. Qarapaıym úıde qońyr tirlik keship jatqan 85 jastaǵy keıýana Matrena men múgedek uly, sal aýrýyna shaldyqqan Konstantın Kýlakovty áldekimder aıýandyqpen óltirip ketken.
Sot medısınalyq saraptama marqumdardyń denesi men basynan soqqy izderin kórsetti. Jabyq bas-mı jaraqatyna qosa, ólim sebebi – qylqyndyryp tunshyqtyrýdan kelgeni anyqtaldy. Eshkimge zııany joq, óz kúnin áreń kórip otyrǵan qaripterdiń ajaly kimnen boldy?
Qylmyskerlerdiń úı ishinen ilip alar dúnıe izdegeni, aqsha men altyn buıymdar joǵalǵany – olardyń ońaı olja izdegen qaraqshylar ekendigin baıqatqan. Biraq ólmeli kempir men onyń múgedek balasynda qazyna qaıdan bolsyn?! Joǵalǵan zattyń kólemi 130 myń teńgedeı aqsha, 75 myń teńgelik altyn buıymy ǵana eken. Bar-joǵy 200 myń teńge úshin eki adamdy óltirip ketken qanypezerler týraly ne aıtýǵa bolady?
Árıne tergeýshiler birden iske kiristi. Jedel tergeý tobyn Batys Qazaqstan oblystyq Polısııa departamenti Tergeý basqarmasynyń aǵa tergeýshisi, polısııa aǵa leıtenanty Dármen Izbasarov basqardy. Kórshiler, kýágerler tergeldi, yqtımal qylmyskerler tizimi jasaldy. Jergilikti polısııa qyzmeti Oral qalalyq polısııa basqarmasy túgel jumyldy. Jol polısııasy, túngi «Úki» qyzmeti tartyldy. Eki adamnyń ajalyna jetken qylmysty ashý barysynda polısııa 2209 páter, 57 jeke úı jáne 144 saıajaı úıshigin súzgiden ótkizdi. Buryn sottalǵan 485 adam, psıhıatrlyq esepte turǵan 180 adam tekserildi.
– Áý basta bizdiń qolymyzda naqty ilik, dálel bolmady. Oqıǵa bolǵan aýmaqtaǵy barlyq beınekameralar jazbasyn tekserdik. Qylmyskerler ákki eken. Esh iz qaldyrmaǵan, – deıdi Dármen.
Osylaısha tergeý toqyraýǵa ushyraǵandaı edi. Qaraly kúnnen 4 aı ótkende, 23 qańtarda qylmystyq is ýaqytsha toqtatyldy. Biraq kánigi tergeýshi bul istiń de ashylatynyna, kisi óltirýshiler tabylatynyna kúmánsiz sengen edi. Bári de aıaqastynan boldy.
– Kútpegen jerden RÝ-170/1 mekemesiniń qyzmetkeri, polısııa aǵa leıtenanty Qýandyq О́teshqalıevtan qupııa aqparat tústi. Iаǵnı sottalǵandar arasynda adam óltirý qylmysyna qatysty tyń málimet belgili bolǵan. Bul aqparatty alǵan boıda ýaqytsha toqtatqan qylmystyq isti qaıta qolǵa aldyq. Kúdikke alynǵan úsh azamat týraly barlyq málimet jınaqtalyp, qylmys bolǵan ýaqyttaǵy olardyń telefon qońyraýlaryna taldaý jasaldy. Júrgen jerleri, barǵan núkteleri anyqtaldy. Beınekamera jazbalaryn qaıtadan qarap óttik. Osylaısha atyshýly qylmystyń anyq sýreti paıda boldy, – deıdi Dármen Izbasarov.
Oqıǵa bylaı bolǵan eken. Qylmyskerler úsh adam, úsheýi de buryn qaraqshylyq shabýyl jasaǵany, urlyq qylǵany úshin birneshe ret sottalǵan. Onyń ústine úsheýi de esirtkige táýeldi. Sóıtip qyrkúıektiń sol bir kúni kezekti qurbandyǵyna bet alǵan. Top basshysy Z. bala kúninen osy aýdanda ósken, Matrena kempir men onyń ulynyń ońasha turatynyn, qorǵansyz ekenin, tipti zeınetaqy alatyn kúnine deıin bilgen. Osylaısha ońaı olja izdegen úsheý shimirikpesten qylmys jasap, qos adamnyń qanyn moınyna júktegen. Qylmystyq toptyń eki múshesi kóp keshikpeı ózge bir qylmysy úshin ustalyp, qazan-qarasha aılarynda túrmeden bir-aq shyqqan.
– Oqıǵanyń dál osy úsh adamnyń qolymen jasalǵanyna anyq kózimiz jetken soń olardyń birimen jeke kezdesip, ońasha tergedim. Ol qylmys jasaǵanyn tolyq moıyndap, tipti «jaqynda polısııaǵa óz erkimen barǵysy kelgenin, ar-uıaty maza bermegenin» aıtty. Sóıtip tergeýge kómektesýge ýáde berdi. Osylaısha oqıǵanyń barlyq qyr-syry ashyldy, – deıdi Dáýren Qýatuly.
Bul qylmystyń tergeýi endi qorytyndylanyp, jaqyn kúnderi sotqa joldanǵaly jatyr.
– Kýlakovtardyń ólimine qatysty qylmystyq isti tergeý toby óte jemisti jumys istedi. Tergeý barysynda qosymsha 63 qylmys ashyldy. Máselen, velosıped urlyǵynyń 40 faktisi, 3 páter urlyǵy izi sýymaı ashyldy. Saıajaılar men garaj kooperatıvterinde jasalǵan 8 urlyqty áshkereledik. О́zgeniń múlkin urlaǵan 8 oqıǵanyń joly kesildi. Bir tonaý oqıǵasy ashyldy. Buǵan qosa, polısııanyń izdeýinde júrgen 11 adam tabylyp, tutqyndaldy, – deıdi Batys Qazaqstan oblystyq Polısııa departamentiniń bastyǵy, polısııa generaly Maqsuthan Ábilázimov.
Kýlakovtardyń ólimine qatysty isti tergeý kezinde Oral qalalyq polısııa basqarmasy krımınaldyq polısııa bóliminiń aǵa jedel ýákili, polısııa kapıtany Tólegen Turymbetovtiń de eńbegi zor bolypty. Al óńirdegi asa aýyr qylmystardyń talaıyn iz sýytpaı ashyp, «Qazaqstan Respýblıkasy Ishki ister mınıstrliginiń úzdigi» belgisine ıe bolǵan Dármen Izbasarovtyń jóni bir bólek. Árdaıym qaýyrt qyzmetimen júretin tergeýshi kásibı merekesi qarsańynda ózi ashqan aýyr qylmystardyń biri týraly aıtyp berýge ýaqytty áreń tapty.
Batys Qazaqstan oblysy