Májilis Tóraǵasy Nurlan Nyǵmatýlınniń jetekshiligimen ótken palatanyń keshegi jalpy otyrysynda depýtattar salyq salý, bıýdjet zańnamasyn jetildirý máselelerine qatysty zańnamalyq aktilerge ózgerister engizý zań jobalaryn qarady.
Májilis Tóraǵasy Nurlan Nyǵmatýlınniń jetekshiligimen ótken palatanyń keshegi jalpy otyrysynda depýtattar salyq salý, bıýdjet zańnamasyn jetildirý máselelerine qatysty zańnamalyq aktilerge ózgerister engizý zań jobalaryn qarady.
Aldymen kún tártibinde qaralǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine salyq salý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasy birinshi oqylymda maquldandy. Zań jobasy boıynsha baıandama jasaǵan Ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý mınıstri Erbolat Dosaevtyń málimdeýinshe, zań jobasy salyq saıasaty jáne salyqtyq ákimshilendirý máselelerin qozǵaıdy. Sonyń ishinde temeki jáne alkogol ónimderine aksızder mólsherlemesin arttyrý kózdelse, ol tek kúshti alkogol ishimdikterine qatysty. Al alkogoli az ónimderge degen baǵany kóterý kelesi jylǵa josparlanǵan.
Mınıstr osy rette joǵary tehnologııalyq ónim óndirýdi damytý úshin jeke arnaıy ekonomıkalyq aımaqtardyń aýmaqtarynda júzege asyrylatyn qyzmettiń basym túrleriniń tizbesi keńeıtiletininen de habardar ete ketti. Onyń aıtýynsha, qorǵaý sharalaryn qabyldaý maqsatynda ımportqa shyǵaratyn elge salyq salynatyn aksızdeletin taýarlardyń qosymsha tizbesin bekitý boıynsha Úkimettiń quqyǵy zań jobasy sheńberinde bekitiledi. Bul óz kezeginde elimizdiń eksportyna qatysty eger kemsitýshilik sharalardy saýdadaǵy áriptes elder qoldanǵan jaǵdaıda olarǵa barabar den qoıýǵa múmkindik beredi.
Májiliste «Nur Otan» partııasynyń fraksııasy jeke tulǵalardyń múlki men kólik quraldaryna salyqtyń mólsherlemelerin ózgertý usynystary tujyrymdamaly qoldanylǵanyn da mınıstr erekshe atap ketti. Onda depýtattar qozǵaltqysh kólemi 4 myń tekshe sm-den asatyn kólikterge qatysty bolýy qajettigin aıtqan-dy.
Soǵan oraı qozǵaltqysh kólemi 4-ten 5 myń tekshe sm-ge deıingi kólikter úshin salyq mólsheri 130 aılyq eseptik kórsetkishke (AEK) deıin qarastyrylǵan. Jáne kólemi 5 myń tekshe sm-den asatyn kólikter úshin salyq mólsherin 200 AEK-ke deıin ósirýdi qoldaǵan bolatyn. Qarapaıym azamattar múddesine nuqsan keltirmes úshin jańa salyqtyq mólsherlemelerdi 2014 jyldyń 1 qańtarynan bastap satyp alynatyn kólikterge qoldaný kózdelgen-di. Bul rette erterekte satyp alynǵan kólikter úshin burynǵy salyq kólemi qaldyrylady.
Jyljymaıtyn múlikke salyq salý boıynsha joǵarylatylatyn koeffısıent joıylyp, baspana qunyna qatysty neǵurlym ádil tásilge almastyrý qaralsa, bul tásil quny joǵary baspanalar úshin neǵurlym negizdi bolmaq. Salyq salý máseleleri jónindegi konsýltasııalyq keńestiń sheshimderine sáıkes, tájirıbede salyq zańnamasyn qoldanýmen baılanysty máselelerdi retteý boıynsha normalar bekitilipti. Bul munaı óńdeý zaýyttarynyń alys-beris munaıdy óńdeý, sondaı-aq avtojanarmaı stansalaryndaǵy syrtqy jarnamany ornalastyrý kezindegi salyq salýǵa qatysty.
Budan basqa, zań jobasynda kitaphana qoryn ýaqytsha paıdalanýǵa basqa derbes uıymdarǵa (Nazarbaev ýnıversıteti) paıdalanýǵa ýaqytsha beretin derbes bilim berý uıymdaryn qosymsha qun salyǵynan bosatý kózdeledi. Ǵylymı-zertteý jáne ǵylymı-tehnıkalyq jumystarǵa arnalǵan shyǵystardan 50 paıyz mólsherinde qosymsha shegerimdi kózdeıtin normalar tártibi jeńildetilipti. Ásirese, elektrondy túrde bergen jaǵdaıda esepti berý merzimderin uzartýdyń habarlandyrý sıpaty engizilip otyr. Sonymen qatar, salyq tóleýshi zalaldy aýystyrý bóligindegi ózgeristerimen qosymsha salyq eseptiligin bergen jaǵdaıda talap etý merzimin uzartý usynylǵan.
Zań jobasy boıynsha túsinik bergen depýtat Qýanysh Sultanov salyq máselesin qarastyratyn zań jobasy naqty kórsetkishterge arnalyp otyrǵandyǵyna nazar aýdartty. «О́ıtkeni, bul zań ásirese sán-saltanaty artqan, asa baı adamdar tobyn qamtyp otyr. Sonymen birge, zań jobasynda halqymyzdyń edáýir bóligin qurap otyrǵan orta tapty, orta býyndy qoldaý keń qamtylǵan», dedi depýtat. Elektrondy salyqtyq esep berýge qatysty saýal qoıǵan depýtat Gúlmıra Isimbaevaǵa jaýap qatqan mınıstr salyq komıtetiniń aqparattyq júıesi 2015 jyldyń basynda tolyq júzege asaryn alǵa tartty. Osy komıtettiń tóraǵasy Ánýar Jumadildaevtiń málimetine qaraǵanda, qazir elektrondy esep berý deńgeıi 87 paıyzǵa jetse, bul damyǵan eýropalyq elderdiń kórsetkishterine sáıkes.
Qazirgi tańda kóleńkeli ekonomıkanyń deńgeıi 50 paıyz bolǵandyǵy jóninde aqparattar tarap jatqandyǵyn alǵa tartqan Meıram Begentaevtyń saýalyna oraı jaýabynda mınıstr salyq organdary tarapynan tikeleı kelisimniń durys emestigi týraly usynys engizýge múmkindik berilýi qajettigin aıtty. Jalpy, mınıstrlik kóleńkeli ekonomıkaǵa qarsy kúreste salyq qyzmetshileriniń jaýapkershiligin arttyrý sııaqty normalar alda qaralatyn zań jobalarynda kórinis tapqandyǵynan habardar ete ketti. Sondaı-aq, otyrysta depýtattar «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine bıýdjet zańnamasyn jetildirý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyn birinshi oqylymda maquldady.
Asqar TURAPBAIULY,
«Egemen Qazaqstan».