Qazynaly Qazaly óńirinde osy topyraqtan shyqqan Keńes Odaǵynyń Batyry Úrmásh Túktibaev esimin ıelengen aýyl bar.
Osy aýylda jastar tárbıesine, rýhanı qundylyqty qadirleýge úles qosyp kele jatqan Ǵabdýlla Izzatov degen azamat turady. «Orynbet ıshan» meshitiniń bas ımamy Ǵabdýlla Inaıatuly – eli úshin at ústinen túspegen jolbarys júrekti Janqoja batyrdyń piri bolǵan Dármenqul ıshannyń urpaǵy. Qazir onyń qolynda kezinde babasyna batyr syıǵa tartqan qylysh saqtalyp tur.
El aýzynan jetken derekterde elin jaýǵa talatpaımyn dep jetpis jyl at arqasynan túspegen Janqoja batyrdyń senimdi seriginiń biri Sáıeke ıshan bolǵany aıtylady. Keıin Sáıeke hannyń shaqyrýymen Hıýaǵa attanyp, qaziret laýazymyn ıelenip, ornyna Dármenqul ıshandy qaldyrady. Dármenqul baba da batyrdyń qasynda 40 jylǵa tarta júripti. Bes ýaqyt namazyn qaza qylmaǵan batyr ıshannyń batasyn almaı jaýǵa shappaǵan desedi.
Patshalyq Reseı dendeı ene bastaǵan tusta Janqoja batyrǵa Hıýa hanynan jaýshy jetipti. Biraz tartý-taralǵy arqalaı kelgen ol jaıǵasyp bolǵan soń «Batyr orystarǵa qarsy ǵazaýat bastasa, qoldaýǵa biz daıynbyz» degen hanynyń qolqasyn jetkizse kerek.
Ishannyń urpaǵy Ǵabdýlla Izzatov el aýzynda saqtalǵan osy oqıǵa jaıly mynadaı bir qyzyq derek aıtty.
– Batyr hannyń sálemin jetkizgen janǵa pirimen aqyldasatynyn aıtyp, sál mursat suraıdy. Sonda Quran kitap ashqan Dármenqul ıshan batyrǵa: «hannyń bul tilegin qup almaǵanyń jón-aý, dinimiz bir bolsa da olar osy joly buǵyp qalyp, bizdi oqqa baılaǵaly otyr. Sharıǵatta syılyqty qabyldaý bar, hadııasyn alyp, ózimiz habar beremiz dep shyǵaryp salyńyz» degen aqyl qosypty. Piriniń aıtqanyn qup alǵan batyr ertesi jaýshylardy jolǵa salsa kerek. Hannan kelgen tartýdyń arasynda asyl temirden soqqan qos qylysh ta bar eken. Sonyń birin batyr alyp, ekinshisin ustalardyń piri Dáýit paıǵambar qoldasyn degen nıetpen Dármenqul ıshanǵa beripti, – deıdi Ǵabdýlla Inaıatuly.
Janqojanyń qazasynan kóp keıin kóz jumǵan ıshannyń qylyshy urpaqtarynda qalsa kerek. Solardyń biri ótken ǵasyrdyń otyzynshy jyldary osy óńirde qyzyldarǵa qarsy ótken Asandar kóterilisinde osy qarýdy ustap shyǵypty. Tolqý kúshpen basylyp, Keńes ókimetiniń ujymdastyrý saıasatyna, esepsiz alym-salyqqa qarsy bas kótergender, olarǵa bas bolǵan qoja-moldalar aıaýsyz jazalana bastaǵanda ıshandar áýletiniń aldyn kórgen múrıtteri qylyshty ortasynan syndyryp, muqııat orap, kómip tastaǵan eken. Keıin zaman túzele bastaǵasyn qazyp alyp, qaıta jalǵatypty. Qylyshtyń ózderinde bolýyn qalaǵanmen Dármenqul ıshan tústerine enip, «Amanat zatty urpaqtaryma qaıtaryńdar» degen aıan bergen desedi. Osylaısha, ótken ǵasyrdyń toqsanynshy jyldarynan keıin ǵana, araǵa júzdegen jyldar salyp qundy jádiger óz ıesin tapty.
QYZYLORDA