Premer-Mınıstr Asqar Mamınniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimettiń selektorlyq otyrysynda eldegi epıdemııalyq ahýal jáne koronavırýs ınfeksııasymen kúres sharalary qaraldy. Taqyryp boıynsha Densaýlyq saqtaý mınıstri Alekseı Soıdyń baıandamasy, Nur-Sultan, Almaty, Shymkent qalalary, Mańǵystaý, Qostanaı oblystary ákimderiniń esepteri tyńdaldy.
A.Soıdyń aıtýynsha, 5 shildede qatań karantındik shekteý sharalary engizilgennen bergi 3 apta ishinde vırýs juqtyrǵan 35 951 naýqas tirkeldi. Jalpy, vırýs juqtyrý kórsetkishi 29%-ǵa tómendedi.
«COVID-19-ben aýyrý jaǵdaıy orta eseppen táýligine 1600 adam deńgeıinde. Saýyǵyp ketkenderdiń úlesi 63%-ǵa deıin ósti. Osylaısha, densaýlyq saqtaý júıesine júktemeniń negizgi kórsetkishteri tómendeýine qol jetkizildi», dedi mınıstr.
Infeksııanyń reprodýktıvtik kórsetkishi 1,2%-dan 0,99%-ǵa deıin, tósektik oryndardyń qamtylý paıyzy 90%-dan 47%-ǵa deıin tómendedi. Iаǵnı densaýlyq saqtaý júıesine túsetin júktemeniń negizgi kórsetkishteriniń joǵaryda kórsetilgen oń serpini karantındik sharalardy kezeń-kezeńmen azaıtý múmkindigi bar ekenin kórsetip otyr.
«COVID-19-dan syrqattaný men ólim-jitim jaǵdaıyn odan ári turaqtandyrý ekonomıkanyń barlyq sektorlarynyń úılesimdi jumysyna baılanysty ekenin erekshe atap ótkim keledi. Qabyldanatyn turaqtandyrý sharalarynyń tıimdiligi tek 30%-ǵa medısınalyq kómek pen epıdemııalyq is-sharalardyń sapasyna baılanysty», degen vedomstvo basshysy qalǵan 70%-y maska rejimi men jeke gıgıenany saqtaýǵa (30%), áleýmettik qashyqtyq normalaryn saqtaýǵa (40%) baılanysty ekenin jetkizdi.
Mınıstr aıtqandaı, barlyq qazaqstandyq qoǵamǵa koronavırýs emes, qaýipsizdik pen salaýatty ádetter «juqpaly» bolýy úshin barlyq sharalardy qabyldaýy qajet. «Úıden tys jerlerde maska kııý ınfeksııanyń taralýyn 30%-ǵa azaıtady. Infeksııanyń taralýynda qol gıgıenasy erekshe ról atqarady», dedi A.Soı.
Osyǵan baılanysty memlekettik mekemeler men jumys berýshilerdi, basqa da uıymdardy tarta otyryp, maska rejimin saqtaý jaýapkershiligin kúsheıtý, barlyq qoǵamdyq oryndarda sanıtaızerler ornatýdy qamtamasyz etý, barlyq aqparattyq arnalar arqyly halyqqa aqparattyq-túsindirý jumystaryn júrgizý kerek.
Tyıym tártibi saqtalady
Kúsheıtilgen sanıtarlyq-dezınfeksııalyq rejimdi saqtaý, maska taǵý jáne áleýmettik ara qashyqtyqty saqtaý arqyly bir apta ishinde tósektik oryndardyń qamtylý kórsetkishi 70%-dan azaıyp, ólim-jitim deńgeıi tómendegen kezde ýaqyty men kúnderi boıynsha shekteýler saqtala otyryp mynadaı ınfraqurylymdyq obektilerdiń qyzmetine ruqsat etiledi: saýda-oıyn-saýyq ortalyqtary, saýda úıleri, saýda jelileri, jabyq azyq-túlik, azyq-túliktik emes bazarlar, balalarǵa arnalǵan túzetý kabınetteri, bilim berý ortalyqtary, balalardy damytý ortalyqtary, ár topta 5 adamnan aspaıtyn úıirmeler, kezekshi toptar rejimindegi mektepke deıingi balalar mekemeleri, sulýlyq salondary, shashtarazdar, kosmetıkalyq jáne kosmetologııalyq qyzmet kórsetetin ortalyqtar men salondar. Sonymen qatar qashyqtan jumys isteý formasy memlekettik organdardyń (uıymdardyń) qyzmetkerleri men keńse qyzmetkerleriniń keminde 80%-y úshin saqtalýǵa tıis.
Densaýlyq saqtaý mınıstri áleýmettik qashyqtyqty saqtaı otyryp, ashyq aýada jeke jáne toptyq jattyǵýlar jasaýǵa ruqsat etiletinin atap ótti. Sondaı-aq ulttyq quramalar úshin 30 adamnan aspaıtyn qurammen sporttyq jattyǵýlar jasaýǵa bolady.
Halyqtyń júrip-turýyna qatysty mynadaı talaptar saqtalady: kóshede júrý, saıabaqqa, skverge jáne jaǵalaýǵa barý – 3 adamnan aspaýy tıis; qoǵamdyq kólikterde maska taǵý, sanıtarlyq-dezınfeksııalyq rejimdi saqtaý, kondýktordyń bolýy mindetteledi. Qoǵamdyq kólikterdiń jumysynda ýaqyt boıynsha shekteý, jolaýshylardyń 50%-dan aspaýy syndy erejeler de saqtalady.
Sonymen qatar: kópshiliktiń qatysýymen ótetin is-sharalardyń barlyq túrlerine, oıyn-saýyq mekemeleriniń, kınoteatrlardyń, fýdkorttardyń, banket zaldarynyń jumysyna; meıramhanalar, barlar, túngi jáne oıyn klýbtarynyń jumysyna; mádenıet nysandarynyń, mýzeılerdiń jumysyna, konferensııalar, kórmeler, forýmdar ótkizýge; sportzaldardyń, fıtnes-ortalyqtardyń, basseınderdiń, akvapark jaǵajaılarynyń jumysyna; dinı nysandar jumysyna; qala mańyndaǵy jolaýshylar poıyzdarynyń (jumys poıyzdarynan basqa) qozǵalysyna, ortaq vagondardyń, qalaaralyq avtobýstardyń (shaǵyn avtobýstar) reısterine tyıym salynady.
Almaty qalasynyń ákimi Baqytjan Saǵyntaev 5 shildede kúsheıtilgen sharalardy engizý durys sheshim bolǵanyn atap ótti. Almatydaǵy epıdemııalyq jaǵdaı keshendi túrde turaqtandy. Megapolıstegi koronavırýs juqtyrǵandardyń ósimi 2,2%-ǵa deıin tómendedi. Qazirgi tańda qalada COVID-19 juqtyrǵan 10 965 adam tirkelgen. 6 341 adam nemese 60%-y emdelip shyqqan. Koronavırýstan qaıtys bolǵandar sany – 73 adam (0,68%). Pnevmonııa jáne COVID-19 juqtyrdy degen kúdikpen jedel járdem shaqyrý sany 4 esege azaıdy. Stasıonarlarǵa jatqyzylǵan adamdar sany 2 eseden astam tómendedi. Sondaı-aq emhanaǵa júginýshiler sany da 2 ese azaıdy.
Pandemııamen kúresý jáne jańa tolqynnyń bastalýyna daıyndyq jumystary kúsheıtildi. Jedel járdem baǵytynyń jańa modeli jasaldy. Negizgi klınıkalyq-dıagnostıkalyq baǵyttar boıynsha shtattan tys mamandar ınstıtýty quryldy. Jalpy qalalyq zerthana jelisi ortalyqtandyryldy.
Alǵashqy medısınalyq járdem bólimsheleri COVID-19-ben kúresýge beıimdeldi. Ambýlatorııalyq deńgeıde mobıldi brıgadalar qyzmet etedi. Qaýipti topqa jatqyzylǵan pasıenttermen Monıtorıng ortalyǵynyń jetekshi mamandary jumys isteıdi.
Nur-Sultan qalasynyń ákimi A.Kólginov, Shymkent qalasynyń ákimi M.Áıtenov, Mańǵystaý oblysynyń ákimi S.Trumov, Qostanaı oblysynyń ákimi A.Muhambetov te óz óńirlerinde epıdemııalyq jaǵdaı burynǵyǵa qaraǵanda edáýir jaqsarǵany týraly baıandady. Bul aımaqtardaǵy ahýal men qoldanylǵan sharalar Almatyǵa uqsas.
Taqyrypty Úkimet basshysy Asqar Mamın qorytyndylady. Onyń aıtýynsha, bıyl 2 tamyzda aıaqtalatyn karantın rejimi kezeńinde Qazaqstanda epıdemııalyq jaǵdaı turaqtandy, medısına uıymdarynyń júktemesi birshama azaıdy. COVID-19-dan saýyǵyp ketkenderdiń sany 63%-dan asty. Aýrý juqtyrýdyń táýliktik ósimi 4%-dan 1,7%-ǵa deıin azaıdy, stasıonarlardaǵy oryndardyń júktemesi 46%-ǵa deıin, jedel járdemdi shaqyrtýlar sany 38%-ǵa tómendedi. О́ńirler dári-dármektiń jetkilikti qorymen qamtamasyz etilgen.
«Epıdemııalyq jaǵdaıdy odan ári jaqsartýymyz qajet. Búgin Densaýlyq saqtaý mınıstrligi karantındik sharalardy birtindep alý josparyn usynyp otyr. Aǵymdaǵy jaǵdaıdy jáne osy aıdyń qorytyndysyn eskere otyryp, Memlekettik komıssııanyń otyrysynda bul jospar qarastyrylyp, tıisti sheshim qabyldanatyn bolady», dep túıindedi sózin A.Mamın.
Elektrondy saýda ekpin aldy
Úkimet otyrysynda elektrondy saýdany damytý máselesi de qaraldy. Bul baǵytta atqarylyp jatqan jumys týraly Saýda jáne ıntegrasııa mınıstri B.Sultanov pen Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstri mindetin ýaqytsha atqarýshy B.Mýsın baıandady.
Bıyl birinshi jartyjyldyqta Qazaqstanda elektrondy saýdanyń bólshek taýar aınalymyndaǵy kólemi bir jarym eseden asa ósti. «Qazpochta» AQ málimetine súıengen Saýda jáne ıntegrasııa mınıstri Baqyt Sultanovtyń aıtýynsha, alty aıda elektrondy saýda naryǵynyń kólemi 435 mlrd teńgeni qurady. Bul bólshek saýdanyń jalpy kóleminiń 9,4%-yn quraıdy. Aǵymdaǵy jyldyń sońyna deıin ósim 900 mlrd teńgege jetedi dep boljanýda. 2022 jylǵa qaraı bul kórsetkish bólshek saýdanyń jalpy kóleminiń shamamen 13%-yn qurap, 1,9 trln teńgege jetedi.
Baǵdat Mýsın pandemııa kezinde ınternet jáne elektrondyq memlekettik qyzmetter birinshi qajettiliktegi qyzmetterge aınalǵanyn atap ótti. Elektrondyq saýdany damytý qazirgi kúrdeli ýaqytta ózekti másele bolyp otyr. Bıyl ósim qarqyny joǵarylap, 6 aı ishinde ınternet-dúkenderden satyp alynǵan taýar sany 19,5 mln-ǵa jetti.
Premer-Mınıstr elektrondy saýdanyń perspektıvasy zor ekenin, ol ekonomıkanyń ilespe sektorlary – logıstıkaǵa, konteınerlik tasymaldaýǵa, kýrerlik qyzmetterge, sıfrlyq servıster men qyzmetterge, qolma-qol aqshasyz aınalymǵa, eńbek naryǵyna jáne taǵy basqasyna mýltıplıkatıvti áserin tıgizetinin atap ótti.
«Bizdiń aldymyzda elektrondy saýda rásimderin jeńildetip, qarjylandyrýǵa jol ashatyn, ınternet arqyly mámile jasaýǵa senimdi nyǵaıtatyn, sondaı-aq kıberqylmystarǵa qarsy áreket etýge múmkindik beretin tıimdi sharalardy qalyptastyrý mindeti tur», dedi A.Mamın.
Úkimet basshysy 2025 jylǵa qaraı, elimizde elektrondy saýda sektorynda aralas salalardy eskere otyryp, shamamen 300 myńnan asa jańa jumys orny men mamandyǵy ashylatyny jetkizdi. Ol Saýda mınıstrligine Eńbek mınıstrligimen «Atameken» UKP-men jáne iri ınternet-dúkendermen birge kásipkerlerdi onlaın-saýdany tıimdi júrgizýge oqytý úshin arnaıy baǵdarlama ázirleýdi, osy baǵdarlamaǵa jastardy belsendi tartýdy tapsyrdy.
Saýda logıstıkasyn odan ári tıimdi damytý maqsatynda tıisti mınıstrlikterge fýlfılment-ortalyqtar jelisin jáne qazirgi tańda qurylyp jatqan Ulttyq taýar ótkizý júıesin damytý josparyn úılestirý, Qazaqstannyń Damý bankimen birlesip onlaın-saýdada jańa nesıelendirý ónimderin qarastyrý máselesin pysyqtaý tapsyryldy. «Innovasııalyq tehnologııalyq sheshimderdi qoldaný osy saladaǵy zańnamaǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizýdi talap etedi» degen Premer-Mınıstr Sıfrlyq damý mınıstrligine tıisti zań jobasyn ázirleýdi jedeldetip, Úkimettiń qaraýyna aǵymdaǵy jyly usynýdy júktedi.
Úkimet basshysy «bir tereze» qaǵıdaty boıynsha onlaın saýdadaǵy tutynýshylardyń shaǵymdary men usynystaryn qabyldaýdyń Biryńǵaı platformasyn iske qosý jumysyn jandandyryp, tıimdi keri baılanysty jolǵa qoıýdy mindettedi. Sonymen qatar A.Mamın elektrondy saýdany damytýdyń 2023 jylǵa deıingi Jol kartasyn jandandyrýdy tapsyrdy.