Áýlıeatalyqtar asarlatyp úı salýda

Qazaq topyraǵynda qalyp­tasqan «Asar» ıgi dástúri sonyń bir aıǵaǵy. Atalǵan dástúr ási­rese aýyldy jerlerde órken jaıyp, aýyldastary men týys­tary muqtaj jandarǵa qolushyn sozatyn bolǵan. Búginde ulttyń bolmysyndaǵy osy bir erekshe qasıet Áýlıeata topyraǵynda óz jalǵasyn tabýda. Bul basta­many jergilikti «Rýhanı jańǵyrý» jobalyq ofısi arnaıy kóterip, óńirde «Asarlatyp úı salý» jo­ba­syn iske qosyp otyr. Mun­­daǵy maqsat – múmkindigi shekteýli jandarǵa, az qamtyl­ǵan jáne kópbalaly otbasylar­ǵa kóptiń kómegimen asarlatyp turǵyn úı salyp berý. Bul rette birinshi kezekte kimderge kómek kórsetiletinin jergilikti aqsaqaldar keńesimen kelise otyryp, adamdardyń ózderi sheshedi. Jergilikti atqarýshy or­gan­dar da ıgi bastamadan tys qal­maýy qajet. Negizinen munda baspanaǵa muqtaj azamattarǵa asarlatyp úı salynady.

Atalǵan ıgilikti iske Baızaq aýdany, Mádimar aýylynyń turǵyndary alǵashqylardyń biri bolyp kirisip ketti. Aýyldastary jalǵyz ózi tórt bala tárbıe­lep otyrǵan Ǵalııa Qurmanova­ǵa tórt bólmeli úı salyp berýdi qolǵa aldy. Aýyldyq okrýg ákiminiń sheshimimen jergilikti mektepke kúrdeli jóndeý júrgizý kezinde bosaǵan jer telimi men qurylysqa jaramdy materıaldar bólingen. Al atalǵan aýyl turǵyny J.Dáýletov qurylys materıaldarymen kómektesse, qalǵan kórshiler, ásirese jas­tar úı qurylysyna belsene atsalysyp keledi. Búgingi tańda bul úıdiń qabyrǵalary kóterilip, shatyry jabylyp, árleý jumystary júrgizilýde. Qyrkúıek aıynyń basynda Ǵa­lııa Qurmanovamen qatar Úlgili jáne Báıterek aýyldaryndaǵy taǵy eki otbasy da jańa úıge qonystanady. Jalpy, Baızaq aýdanynyń 18 aýyldyq okrýginiń árqaısysynda asarlatý ádisimen muqtaj otbasylarǵa arnalyp bir-bir úıden salynady. Bul rette oblys ákimi Berdibek Sapar­baev ata-babalarymyzdyń ıgi salt-dástúrleri búginde óziniń ózektiligin joǵaltpaǵanyn atap ótti. Ol óskeleń urpaqty, jalpy oblys turǵyndaryn meıirimdilik pen ózara kómekke, jergilikti halyqtyń qoldaýyn baǵalaı bilýge úndeıdi.

Sonymen qatar asarlatý ádisimen úı salý jumysy Mer­ki aýdanynda da jalǵasyn taýyp otyr. Osy jyldyń sońy­na deıin 9 úı salynady dep jos­parlanǵan. Máselen, Sary­­moldaev aýyldyq okrýginiń tur­ǵyn­dary birlesip, kópbalaly anaǵa arnap baspana salýdy bas­tap ketken. Sondaı-aq ol úıge búginde qajetti kommýnıka­sııa­lar júrgizilgen. Sol sııaq­ty Oıtal aýyldyq okrýginde de qamqor jandar ekinshi toptaǵy múmkindigi shekteýli azamattyń otbasyna úı salyp berý úshin aqsha jınaǵan eken. Atalǵan aýdandaǵy T.Rysqulov aýylynda da ata-anasyz qalǵan jetim balaǵa arnalyp baspana salynýda.

Qazirgi kezde asarlatý ádisi oblystyń barlyq aýdandaryn qamtyp otyr. Máselen, Shý aýdanyndaǵy az qamtamasyz etilgen 17 otbasy jańa úıge kó­shetin bolsa, Jambyl aýdanynda taǵy 10 otbasy qonys toıyn toılaıdy dep josparlanýda. Jalpy, bıylǵy jyldyń sońyna deıin oblysta halyqtyq qurylys ádisin qoldana otyryp barlyǵy 114 úı salynady. Bul rette aýyldastary men jergilikti bıliktiń kómegimen kóptegen otbasylar baspanaly bolady. Búginde áýlıeatalyq áleýmettiń baspana máselesi kóptiń kómegimen birtindep oń sheshimin tabýda.

Jambyl oblysy