Jemqorlyqty joıý birligi jarasqan qoǵamnyń ǵana qolynan keledi

Biz álemge taraǵan «COVID-19» vırýsymen kúresýden shet qal­maýdy óz boryshymyz dep bilemiz. Osy ýaqytqa deıin elimizdiń jekelegen aımaqtarynda keıbir sýyqqoldy sheneýnikterdiń jeke qorǵanys quraldaryn, dári-dármekter men medısınalyq jab­dyqtardy satyp alý kezinde el­ge qysastyq qylyp, óz qalta­la­ryn toltyrýǵa tyrysýlary aqyl­ǵa syımaıdy. Bul máseleni tek tutqyndaýmen sheshý múmkin emes.

Osyǵan baılanysty, sybaı­las jemqorlyqqa qarsy is-qımyldyń oblystyq departamenti janynan jumys toby qurylyp, onyń músheleri dári-dármekterge shek­ti baǵany kóterý máseleleri bo­ıynsha oblys dárihanalary tó­ńireginde kúndelikti monıtorıng júrgizedi. Top quramyna oblystyq máslıhat depýtattary, qoǵamdyq jáne úkimettik emes uıymdardyń ókilderi, eriktiler, sondaı-aq múddeli memlekettik organdar ókilderi endi. Petropavl qalasy boıynsha barlyǵy osyndaı 8 brıgada qurylyp, onyń árbir múshesi respýblıkada eń tapshy bolyp sanalatyn dárilik preparattardyń tizbesi týraly habardar etildi.

Múddeli vedomstvolar men uıymdardyń kúsh-jigerin biriktirý úshin prokýratýra organdarynyń bastamasy boıynsha «Ahýaldyq ortalyq» ta quryldy, ol oblys ákiminiń ókimine sáıkes kún saıy­n pandemııaǵa qarsy is-qımyl bo­ıyn­sha jaǵdaıdy qadaǵalap, taldaıdy. Ortalyqtyń qyzmetine sybaılas jemqorlyqqa qarsy vedomstvonyń, «Qyzyljar – adal­dyq alańy» jobalyq keń­sesiniń qyzmetkerleri, qu­qyq qorǵaý qu­rylymdary men qadaǵalaý ve­domstvosynyń ókilderi belsendi qatysýda.

Búgingi tańda Soltústik Qazaq­stan oblysynda 7 kóterme jetki­zýshiniń beseýi basqa qalalardaǵy ortalyq keńseleri arqyly preparattar men medısınalyq ónimderdi jetkizý boıynsha qyzmetin júzege asyrýda, 2 kóterme jetkizýshi óz­diginen dári-dármekter men medısınalyq buıymdarǵa tapsy­rys berip, dárihanalar je­li­sine satady. Árbir kóterme jetkizýshimen oblys aýmaǵyna joǵary suranysqa ıe dárilik zattardy ákelý máselesin talqylaý boıynsha jeke kezdesý ótkizildi. Oblys ákimi Q.Aqsaqalovtyń sheshimi boıynsha halyqqa dári-dármek satyp alýǵa oblystyq bıýd­jetten qosymsha 200 mln teńge bólindi. Osyndaı birlesken áre­ketter óńirge dári-dármekter men medısınalyq buıymdardy kedergisiz jetkizý úshin qolaıly jaǵdaılar jasaldy.

Al kelip túsken gýmanıtarlyq kómek oblystyń medısınalyq mekemeleri arasynda bólinýde. О́z quzyretimizdiń aıasynda biz de osy jumysqa qosyldyq. Gýmanıtarlyq kómektiń satylymǵa shyǵýyna jol bermeý úshin ár ónimge «Tegin. Sa­týǵa bolmaıdy» degen mór bas­tyrýdamyz.

Qalyptasqan jaǵdaıdy monı­torıngileý barysynda «Ahýal­dyq ortalyq» músheleri jáne Lıder.kz qozǵalysynyń eriktileri oblystyń barlyq provızorlyq jáne ınfek­sııalyq stasıonarlaryn aralap shyqty. О́JJ apparattarynyń, ottegi konsentrattarynyń, medı­sınalyq preparattardyń bolýy tekserildi. Qosymsha satyp alý úshin bar qajettilikterdi anyqtap, baıandadyq.

Qoǵam ókilderi men eriktilerdiń ıgi iske aralasýy – olardyń jeke erligi men janqııarlyǵynyń kó­rinisi ekenin atap ótý kerek. Qazaq eli eshqashan osyndaı jomart, batyl adamdardan kende bolmaǵan. Árqashan, barlyq ýaqytta biz kúsh-jigerimizdi biriktire otyryp, kez kelgen náýbetke qarsy tura alamyz. Bul qalyptasqan dás­túrlerge negizdelgen jáne bizdiń halqymyzdyń qanynda, onyń genetıkasynda oryn alǵan qasıet.

Qıyn jaǵdaıǵa qaramastan, biz óskeleń urpaqty tárbıeleýge ba­ǵyttalǵan aqparattyq jumys­tardy da júrgizip jatyrmyz. Jas­tardyń quqyqtyq sanasyn art­tyrý jáne adamgershiligin ny­ǵaıtý úshin dástúrli ádister ǵana emes, sonymen qatar mánerli tá­silder de qoldanylady. Mysaly, búkil álem moıyndaǵan uly oıshyl ál-Farabıdiń mereıtoıyna arnalǵan «Adaldyq saǵaty» beıne-dárisi ázirlenip, ótkizildi. Ol óz shyǵarmalarynda, onyń ishinde «Qaıyrymdy qala turǵyndary» eńbeginde tárbıe, meıirimdilik, parasattylyq jáne ádildik jaıly oı qozǵaǵan. Uly oıshyldardyń eńbekterin keń kólemde dáripteý – sanaly urpaqty tárbıeleýdiń jarqyn úlgisi.

Buzýshylyqtardy anyqtaýdan basqa monıtorıng júrgizý kezinde memlekettik organdar tarapynan ákimshilik kedergilerdi joıý bo­ıyn­sha bıznes ókilderine kómek kórsetý isteri de nazardan tys qal­maıdy. Osy baǵytta «Bıznes pen ınvestısııalardy qorǵaý» jobasy belsendi iske asyrylýda.

Departamenttiń negizgi joba­laryn iske asyrý boıynsha da ju­mystar belsendiligin artty­rýda. Bul jobalar qataryna «Qy­zyljar – adaldyq alańy», «Adal kómek», «Adal jol», «Sapa­ly jol» jáne t.b. engen. Osy­laı­sha, bizdiń jumysymyzda Mem­le­ket basshysynyń tapsyrmala­ryn iske asyrý jáne «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tu­jyrymdamasy aıasynda qoǵam men memleket arasyndaǵy syndarly dıalog qurý boıynsha jańa kezeń bastaldy.

Osynyń bári bir maqsattaǵy jumysty iske asyrýǵa baǵyttalǵan. Bizdiń negizgi ıdeıamyz – sybaılas jemqorlyqtan ada qoǵam qurýǵa baǵyttalǵan kúsh-jigerdi biriktirý. Sóıtip, adamdarymyzǵa ózderiniń azamattyq quqyqtaryn iske asyrý úshin jańa múmkindikter týǵyzý, adaldyq pen parasattylyq ıdeıalaryn ilgeriletý.

Ústimizdegi jyldyń 6 aıynyń qorytyndysy boıynsha bizde 54 qyl­mys tirkelgen, onyń ishin­de 37-si ne­mese 69%-y sybaılas jemqorlyq fak­tileri. 84 qyl­mystyq is óndirisi aıaqtalyp, 36 is sotqa jiberildi. Aıaq­tal­ǵan qyl­mystyq ister boıynsha kel­tirilgen zalal 458,2 mln teńgeni qurasa so­nyń 98,6% óteldi (451,8 mln tg.). Mem­lekettik organdardyń 5 bi­rin­shi basshysy áshkerelendi.

Osy baǵyttaǵy jumystar kú­sheıtile túsetinin Agenttik Tór­aǵasy Alık Shpekbaev ta aıtqan bo­latyn. Vedomstvo basshysy bıýd­­jet qarajatyn jymqyrýǵa jol bermeı, «Sıfrly Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasyn iske asyrýǵa barynsha kirisý qajettigin atap ótti. Bizde de sıfrlyq damý jáne bilim berý mınıstrlikteriniń joǵary laýazymdy tulǵalaryna qatysty 2 qylmystyq is tergeýde ekenin habarlaǵym keledi.

Qazaqstan azamattary áleý­mettik baǵdarlamalardy iske asy­rý kezinde halyq qarajatyn talan-tarajǵa» salýdyń aldyn alý jáne jolyn kesýdi oryndy ta­lap etedi. Aldyn alýdyń tıim­di sharasy retinde sybaılas jem­qor­lyqqa qarsy aýdıtti atap óter edim. О́ıtkeni, ol yqtımal ur­lyq pen teris paıdalanýdyń alǵy­sharttaryn boldyrmaýǵa múm­kindik beredi. Osylaısha, biz aldyn alý keńistiginde de, son­daı-aq jedel-tergeý jolymen de mem­lekettik baǵdarlamalardy súıe­meldeýdi qamtamasyz etýge nıettimiz.

Ernar BAIаNǴAZIN,

Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttigi Soltústik Qazaqstan oblysy boıynsha departamentiniń basshysy