Memleket basshysy N.Á.Nazarbaev Ońtústikke kelgen saparynda jergilikti halyqtyń ejelden-aq eńbekqumar, beınetqor ekenin tilge tıek etip, bul óńirde meılinshe shaǵyn kásipkerlikti, 15-20 adam eńbek etetin jumys oryndaryn kóptep ashý kerek ekenin aıtqan bolatyn.
Memleket basshysy N.Á.Nazarbaev Ońtústikke kelgen saparynda jergilikti halyqtyń ejelden-aq eńbekqumar, beınetqor ekenin tilge tıek etip, bul óńirde meılinshe shaǵyn kásipkerlikti, 15-20 adam eńbek etetin jumys oryndaryn kóptep ashý kerek ekenin aıtqan bolatyn.
«Aýyl sharýashylyǵy salasyn, onyń ishinde jylyjaı, tamshylatyp sýarý júıesin damytý, kókónis, jemis-jıdek saqtaıtyn qoımalardy kóbeıtý qajet. Qazir Keden odaǵynyń arqasynda Ońtústik Qazaqstan oblysy aýyl sharýashylyǵy taýarlaryn Reseıge saýdalap jatyr. Bul úlken múmkindik. Eger qoımalarymyz kóp bolsa, ónimdi saqtap, qystyń kúnderi qymbatqa satyp, dıqan qaýymnyń kóp paıda tabýyna múmkindik týar edi» degen edi Elbasy. Osy aptada Shymkent qalasynyń shetinen oryn tepken «Asar» shaǵyn aýdanynda jańa óndiristik nysannyń tusaýy kesildi. Naqtyraq aıtsaq, osyndaǵy «Asar kz» qyzmet kórsetý-daıyndaý kesheninde bir mezgilde jalpy syıymdylyǵy 5600 tonnany quraıtyn jemis-kókónis saqtaý qoımasy iske qosyldy. Bul joba «QazAgroQarjy» AQ arqyly qarjylandyrylyp, qurylystyń jalpy quny 489 mln. 259 000 teńgeni qurady.
Árıne, qoıma degende tórt qabyrǵasyn qalap, tóbesin shoshaıtyp jaýyp, ishi únemi qońyr salqyn tartyp turatyn úńgir ispettes qarasha úı eken dep oılap qalmańyz. Bul qurylysty júrgizýde tehnologııanyń sońǵy jetistikteri paıdalanylypty. Iаǵnı, ıspan eliniń tehnologııasy boıynsha salynǵan bul qoımada ońtústikqazaqstandyq dıqandardyń ónimderin saqtaýǵa tolyq jaǵdaı jasalǵan, qajetti qyzmettiń barlyq túri bar. Tońazytqyshtary bir tetikpen basqarylatyn bul keshenniń mamandary arnaıy kýrstardan da ótipti. Taǵy bir aıta ketetini, «Asar kz» kesheni tek jergilikti dıqandardyń ónimderin saqtap, tek solarǵa ǵana telmirip otyrmaıdy. Bul keshen ózderi de 2 gektar jerge jylyjaı jasapty. Osynaý jerden jylyna 352 tonna ónim alynady. Endi bul ónim tikeleı jańa qoımaǵa jiberiledi. Jalpy, bul saqtaý orny «Asar» shaǵyn aýdanyndaǵy turǵyndar úshin de tıimdi bolyp tur. О́ıtkeni, «Asardaǵy» 1,5 myń otbasynyń árqaısysynda 3 sottyqtan jer bar. Bárin esepteı kelgende 52 gektar jerdiń ónimi jańa qoımada saqtalynbaq. Sharýalar úshin tıimdiligi sol, olar óndirgen ónimderdi qoıma basshylyǵy bazar narqymen birdeı alady eken. Sondaı-aq, bul keshen jylyjaılardan jetkizilgen kókónisterdi qabyldap qana qoımaı, azyq-túlik ónimderiniń túr-túrin syrttan satyp alýmen de aınalysatyn bolady.
Jalpy alǵanda, «QazAgroQarjy» AQ qoıma máselesinde qarqyndy jumys istep keledi. «Jemis-kókónis qoımalaryn qurý jáne jańǵyrtý» baǵyty boıynsha elimizde 17 qoımany qarjylandyrdy. Bul qoımalardyń syıymdylyǵy 91 187 tonnany quraıdy. Bıylǵy jyly 1, 438 mln. teńgege elimiz boıynsha 13 600 tonna ónimdi saqtaı alatyn 4 iri qoımany jabdyqtaý josparlanypty. Al, Ońtústik Qazaqstan oblysy boıynsha «QazAgroQarjy» AQ sońǵy 14 jylda 20,8 mlrd. teńge ınvestısııa salyp otyr. Naqtyraq aıtsaq, osy óńirdegi 238 sharýa qojalyǵyna qarjylaı qoldaý kórsetip, nátıjesinde lızıng jáne nesıe baǵyty boıynsha 312 kelisimshartqa qol qoıyldy. Osy mekeme arqyly oblystyń sharýalary úshin jalpy somasy 4 477,0 mln. teńgeni quraıtyn barlyǵy 916 tehnıka alyndy. Budan bólek sońǵy 9 jylda bıýdjetten jáne bıýdjetten tys 14 joba qarjylandyrylyp, quny 3,2 mlrd. teńgeni quraıtyn 15 tehnologııalyq jáne qaıta óńdeý jabdyqtary satyp alyndy. Bul jabdyqtar árıne, tabıǵı sýsyndar, suıyq maı, sút jáne kondıterlik ónimder, dıirmen, astyq saqtaý, jylyjaı keshenderi, qubyrlar shyǵarý óndirisine qyzmet etip jatyr.
– «Bizdiń mekeme kásipkerge 8 jylǵa 6 paıyzben nesıe beredi. Bul – jalpy somanyń 60 paıyzy degen sóz. Kókónis qoımasy endi iske qosylyp jatqandyqtan, qarjy ýaqtyly qaıtady degen oıdamyz. Jalpy, qaryzdy qaıtarý máselesinde bizde eshqandaı kedergi joq», – deıdi bizben áńgimesinde «QarAgroQarjy» AQ-tyń resmı ókili Rınat Kemeshov.
О́tken jyly Ońtústik Qazaqstan oblysynda alǵashqy ret baý-baqshadan 1 mln. tonna ónim jınaldy. Bıylǵy jyly da osy úrdis saqtalyp otyr. Kókónis pen baqshadan 2,2 mln. tonna ónim alyndy nemese 250 myń tonna artyq jınaldy. Osydan keıin qoımalardyń syıymdylyǵy 177 myń tonnaǵa jetip, 9 esege artty. Árıne, bul keshender jergilikti taýar óndirýshiler úshin arnaıy salynyp otyr. Iаǵnı, jylyjaı jumysymen aınalysatyn sharýalar úshin bul taptyrmas oryn. Endi tek qoımalardyń qadirin bilip, tıimdi paıdalana bilsek bolǵany.
Oralhan DÁÝIT,
«Egemen Qazaqstan».
Ońtústik Qazaqstan oblysy.