AQSh – Polsha kelisiminiń máni nede?

Eki el arasyndaǵy qor­ǵanys jónin­degi kelisimge sáıkes, AQSh tarapy Pol­sha­daǵy áskeriniń sanyn art­tyrady. Sondaı-aq Amerıka Qurama Shtattary atalǵan eldi Eýro­padaǵy negizgi áskerı ortalyǵyna aınaldyrmaq. «Keńeıtilgen qorǵanys yntymaqtastyǵy kelisimi» dep atalatyn bul qujatqa Polshanyń qor­ǵanys mınıstri Marıýsh Blashak pen AQSh-tyń mem­lekettik hatshysy Maık Pompeo qol qoıdy.

«Bul qadam Polshaǵa nemese AQSh-qa qaýip tónse, sar­bazdarymyzdyń kez kel­gen qıyndyqqa birlese qar­sy turýyna kepil bolyp, ynty­­maq­tastyqty kúsheıte túsedi», dedi Polsha prezı­denti Andjeı Dýda qol qoıý rásiminen keıin.

Aq úı basshysy Donald Tramp osy oqıǵaǵa baılanysty málimdeme jasady. «Bul kelisim bizdiń áskerı yntymaqtastyǵymyzdy arttyryp, AQSh sarbazdarynyń Polshadaǵy sanyn kóbeıtip, NATO-nyń áleýetin odan ári kúsheıtedi, Eýropadaǵy qaýip­sizdikti qamtamasyz etedi ári demokratııa, erkin­dik pen egemen­dikti saqtaý­ǵa kómektesedi», delingen málimdemede.

Qosymsha sarbaz ákelýden bólek, kelisim aıasynda AQSh-tyń 5-shi armııa­lyq korpýsynyń Eýropadaǵy bas shtaby osy Polshada orna­laspaq. Son­daı-aq ofıserlik quramnyń 200-ge jýyq ókili de osy elde boryshyn óteıdi.

Qazirgi tańda Polshada AQSh-tyń 4500 sarbazy bar. Esh memlekette olar­dyń naqty áskerı bazasy ornalaspaǵan. Buǵan deıin Polsha talaı márte óz elin­de turaqty áskerı baza ashýǵa ynta bildirgen-di. El bıligi osy arqyly shyǵystan keletin qaýipke tosqaýyl bolýdan úmitti.

«Múmkindigimiz mol, oǵan jet­kilikti resýrs ta bar. Ás­kerdiń qabi­leti ma­ńyzǵa ıe. Álem qazir bu­ryn­­­ǵy­daı emes», degen M.Pom­peo amerı­ka­lyq sarbaz­dar Polshaǵa ǵarysh, kıber­qaýipsizdik, jalǵan aqpa­ratpen kúres salasynda da kómektesetinin jetkizdi.

Polshanyń syrtqy ister mınıstri Iаsek Chapýtovıch AQSh áskeriniń kelýi mem­lekettiń qorǵanys qabiletin kú­sheı­te túsedi dep esepteıdi. Onyń pa­ıym­­daýynsha, elde kez kelgen sátte qaq­­tyǵys týyndaý yqtımaldyǵy joǵary.

Ekijaqty qorǵanys jó­­nin­­degi kelisimniń uzyn-yrǵasy osy. Bir qara­ǵan­da mańyz aýdararlyq esh­teńe joq sekildi kóringeni­men, Aq úı bıligi Pol­shamen áske­rı yntymaq­tastyqty kú­sheı­tý arqyly «eki jep, bıge shy­ǵý­dy» kózdegenin ańǵarý qıyn emes.

Polshadaǵy sarbazdary­nyń sanyn arttyrý arqyly AQSh Shyǵys Eýropadaǵy óz yqpalyn kúsheıtip, Reseıden keletin kez kelgen qaýipke tosqaýyl bolýǵa talpynady. Onyń ústine, qorǵanys jónindegi kelisim aıasynda amerıkalyq sardarlar Polshanyń birqatar áskerı nysandaryn qoldanýǵa múm­kindik almaq. Olar Reseıdi dál ókpe tusynan baqy­laýǵa osylaısha qol jetkizip otyrǵandaı.

Álbette, Aq úıdiń mun­daı qadamy Kremlge una­ǵan joq. Reseı syrtqy is­ter mı­nıstriniń resmı óki­li Marııa Zaharova osy oqı­ǵaǵa baılanysty pikir bil­di­rip, amerıkalyq ás­ker­diń Re­seı shekarasyna ja­qyn­­daýy jaǵdaıdy odan ári kúr­­delendire túsedi dep málimdedi.

«Mynaǵan taǵy nazar aýdarǵym keledi. Polsha­daǵy amerıkalyq áskerdiń sanyn arttyrý qaýipsizdik má­selesin sheshpeıdi, qaıta Reseıdiń ba­tys shekarasynda týyndaǵan qıyn jaǵ­daıdy odan ári kúrdelendirip, shıe­lenisti kúsheıtip, kútpegen oqı­ǵaǵa dýshar etýi múmkin», dedi M.Zaharova.

Polshamen aradaǵy ke­li­­simnen eki apta bu­ryn Vashıngton bıligi Ger­ma­nııadan 12 myń sarbazyn áketetinin habarlaǵan. Onyń jartysyna jýyǵy NATO-ǵa múshe basqa elderge kóshirilse, qalǵany elge qaıtarylmaq. D.Tramp ákimshiligi buǵan deıin talaı márte Germanııany synap, NATO-daǵy mindetin durys oryndamaı otyrǵanyn jıi kóterip kelgen. Oǵan qosa, nemisterdiń «Sol­tús­tik aǵyn – 2» gaz qubyry jobasyna qyzyǵýy da Aq úıge unaǵan joq. Osylardyń bárin eskere kele, D.Tramp Germanııaǵa sarbazdaryn áketý arqyly eskertý jasap qoıýdy jón kórgen syńaıly.

Aıtpaqshy, Maık Pompeo men Andjeı Dýda kelisimge qol qoıyl­ǵan­nan keıin Polshadaǵy Belgisiz sarbaz eskertkishine gúl shoqtaryn qoıdy. Bir aıta keterligi, bul eskertkish 1920 jylǵy soǵysta Polshanyń reseılik bolshevıkterdi jeńgeni úshin qoıylǵan-dy.