Qazirgi tańda aımaqtarda jumys saparymen júrgen Májilis depýtattary jańa oqý jylyna daıyndyq jaǵdaıyn da nazarǵa alýda.
Máselen, Májilis depýtaty J.Nurmanbetova elordanyń birqatar bilim oshaqtarynda bolyp, pandemııa kezinde oqýshylar men stýdentterdi qashyqtan oqytý múmkindigine baqylaý jasady. L.N.Gýmılev atyndaǵy EUÝ-de atalǵan oqý orny ustazdarymen jáne orta mektep muǵalimderimen kezdesýde depýtat oqýshylardy qajetti oqýlyqtarmen, sıfrlyq tehnıkalarmen, ınternetke qoljetimdilikti qamtamasyz etý, ustazdardyń IT múmkindigin qalyptastyrý, kezekshi toptar uıymdastyrý jáne basqa da ózekti máselelerdi talqylady. Depýtat mektepterdi aralaý barysynda kompıýtermen qamtý, joǵary jyldamdyqty ınternet, aıryqsha bilim qajettiligin talap etetin balalar oqýyn uıymdastyrý, bastaýysh synyptardy orys tili, basqa da pánder boıynsha ustazdardyń, defektologtar men logopedter jetispeýshiligi syndy máselelerdi anyqtaǵan bolatyn. Nur-Sultan qalasy Bilim basqarmasy ókilderiniń aıtýynsha, jalpy bilim beretin mektepter boıynsha qalada 13 616 kompıýter bar, al qashyqtan oqytý júıesin qosa eseptegende atalǵan tehnıkaǵa tolyq qajettilik 35 737 birlikti quraıdy. J.Nurmanbetova, sondaı-aq A.Qunanbaev atyndaǵy № 87 bilim ordasynda boldy. Bul jerde «Habar» agenttiginiń 8 stýdııasy ornalastyrylǵan. Kún saıyn 80-ge jýyq televızııalyq sabaqtar túsiriledi. Túsirilimge Nur-Sultan, Almaty qalalarynyń, Aqmola, Qaraǵandy, Qostanaı jáne Pavlodar oblystarynyń ustazdary qamtylǵan. Quzyrly mınıstrliktiń málimetterine súıensek, 1 qarashaǵa deıin 1 jáne 2 toqsan úshin barlyǵy 6 636 beıne sabaq ázirleý josparlanǵan.
* * *
Senat depýtaty N.Tóreǵalıev Batys Qazaqstan oblysyna barǵan saparynda óńirde salynyp jatqan áleýmettik nysandardyń qurylys barysyna basa nazar aýdardy.
Senator Syrym aýdanyna arnaıy baryp, júrgizilip jatqan jol jóndeý jumystarynyń jaı-kúıimen tanysty. Sondaı-aq mektepterdiń jańa oqý jylyna daıyndyǵy jáne kóshelerdi abattandyrý máselelerine erekshe kóńil bóldi. Sonymen qatar ol aýdandyq aýrýhanada bolyp, medısınalyq qyzmetkerlermen kezdesti. Jergilikti mamandardyń aıtýynsha, qazir aýdan boıynsha koronavırýs indetin juqtyrǵan naýqastardyń bári derlik emdelip shyqqan. Depýtat aýdandyq aýrýhanada jáne jergilikti dárihanalarda pandemııamen kúres úshin qajetti dári-dármektiń jetkilikti ekenin de óz kózimen kórip shyqty.
Odan basqa senator Jympıty-Kenashy sý qubyrynyń qurylysymen tanysty. Bul nysannyń uzyndyǵy 77 shaqyrymdy quraıdy. Jalpy quny – 2,2 mıllıard teńge. Narıman Tóreǵalıev aımaqta aýyz sý máselesi óte ózekti ekenine nazar aýdaryp, bul jobanyń aýdan úshin mańyzy zor ekenin jetkizdi. Atalǵan sý qubyry «О́ńirlerdi damytý» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda respýblıka bıýdjetiniń esebinen salynyp jatyr. Búginde qurylys jumystary aıaqtalyp qalǵan. Aıta keteıik, Kenashy eldi mekeninde úsh skvajına bar. Atalǵan sý kózderi Shaǵyrlyoı, Bulan, Jambyl, Qosoba aýyldaryn aýyz sýmen qamtamasyz etýge múmkindik beredi. Aýdanda atqarylyp jatqan jumystardyń jaı-kúıimen tanysyp shyqqan senator jergilikti bılik ókilderine bıýdjet qarajatynyń tıimdi jumsalýyn udaıy baqylaýda ustaý kerektigin aıtty. Depýtat, ásirese, óńir turǵyndary úshin áleýmettik mańyzy bar nysandardy salý barysynda baqylaý jumystaryn kúsheıtý qajettigin de sóz etti.
* * *
Májilistegi «Aq jol» partııasy fraksııasynyń jetekshisi A.Perýashev jáne Májilis depýtaty E.Barlybaev Almatydaǵy «Suńqar» jekemenshik klınıkasynyń bazasyndaǵy provızorlyq ortalyqtyń jumysymen tanysty.
Sondaı-aq depýtattar dárigerlerdiń jumys jaǵdaıy jóninde, koronavırýs juqtyrǵan onkologııalyq aýrýy bar naýqastar týraly málimetterge qanyqty. Klınıka koronavırýs juqtyrǵandarǵa kómek kórsetý maqsatynda qaıta jasaqtalǵan. Ár palataǵa, operasııa jáne jansaqtaý bólimderine avtonomdyq arnalar tartylǵan. Sondaı-aq ambýlatorlyq kómekter kórsetiledi. Alaıda jekemenshik klınıka óz bazasyn usynǵanymen memleketten nemese MÁMS-ten qosymsha qarjylandyrylmaǵan. Tek ǵana qaıyrymdylyq qorlarynyń áriptestik kómegine júginedi. Qazir aýrýhanada jıyrmaǵa jýyq adam em qabyldaýda. Mekeme qyzmetkerleriniń qarjylandyrý jónindegi ótinishin tyńdaǵan depýtattar bul máseleniń sheshimin tabýyna aralasýǵa daıyn ekenderin jetkizdi.
* * *
Senat depýtattary N.Beknazarov pen A.Qapbarova Shymkent qalasynyń jumyspen qamtý ortalyǵynda boldy. Senatorlar karantınge baılanysty qarjylyq qıyndyqqa tap bolǵan otbasylarǵa qoldaý kórsetý sharalaryn talqylady.
Ortalyq mamandary ataýly áleýmettik kómek kórsetý boıynsha kelip túsken ótinishterdi jedel óńdeıtinderin aıtty. Tótenshe jaǵdaı rejımi bastalǵannan beri jarty mıllıonnan astam shymkenttik aqsha tabý múmkindigin joǵaltqan. Qujattaryn tapsyrǵan jumyssyzdardyń barlyǵy derlik memleketten aqshalaı ótemaqy aldy. Turǵyndardy qoldaý maqsatynda jalpy somasy 19,9 mıllıard teńge bólingen. Senatorlar jumysqa ornalastyrý jáne týyndaǵan áleýmettik problemalardy jedel sheshý arqyly halyqqa odan ári de kómek kórsetý kerek ekenin, ásirese, adamdardyń ótinishterine sergek qaraý qajet ekenin jetkizdi.
Sonymen qatar Ortalyq jalpy somasy 6 mıllıard teńgege taǵy 141,5 myń turǵynǵa materıaldyq kómek kórsetti. Senatorlar, sondaı-aq ákimdik pen qaıyrymdylyq uıymdarynyń ókilderine az qamtylǵan jáne kópbalaly otbasylarǵa azyq-túlikpen kómek kórsetýdi toqtatpaý týraly ótinish bildirdi.
* * *
Májilis depýtaty I.Aronova Qostanaı oblysy boıynsha jańa oqý jylyna daıyndyq jaǵdaıymen tanysty.
Jazǵy demalys kezinde atalǵan óńir boıynsha barlyq mektepte aǵymdaǵy jáne kúrdeli jóndeý jumystary júrgizilip, materıaldyq-tehnıkalyq baza nyǵaıtyldy. Jergilikti bilim salasy mamandarynyń aıtýynsha, osy jyly 9,2 mlrd teńge qarjy bólinip, 130 nysanǵa kúrdeli jóndeý júrgizilgen. Depýtat oblystyq ustazdar qaýymymen ótken onlaın konferensııada qazirgi karantın jaǵdaıynda bilim berý jumysyn uıymdastyrý taqyrybyn talqylady. Málim bolǵandaı, barlyq mektepterde sabaq qashyqtan oqytýdan bastalady. Onlaın kezdesý barysynda ustazdar men olardyń otbasyn áleýmettik qoldaý jaıy da nazardan tys qalmady. Naqty aıtqanda, koronavırýs indetin juqtyrǵan muǵalimderdi saýyqtyrý máselesi áńgime ózegine aınaldy. Ustazdar qaýymy bıyl tuńǵysh ret bastaýysh synyptar úshin uıymdastyrlatyn «kezekshi synyptar» máselesine nazar aýdardy.