Qarjy polısııasy qaralaıtyn mekeme emes

Bıylǵy jyldyń shildesinde qarjy polısııasy qyzmetkerine 2 mln. teńge kóleminde para berdi degen kúdikpen «Turǵyn úı» MKQM-niń buryn­ǵy dırektory N.Túrejanov jáne «Strong Bazıs» JShS-niń basshysy M.Jamalov ustaldy. Qyrkúıekte M. degen azamat­shadan ony dekrettik demalys­tan shy­ǵýyna baılanys­ty jáne qaıta jumys­qa qabyldaý úshin 75 myń teńge kóle­minde para talap etti degen kúdik­pen Shym­kent qalasynyń №70 «Shol­pan» bó­bek­jaı-balabaqshasynyń meńge­rý­shisi Z.Myrzabaeva ustaldy.

Bıylǵy jyldyń shildesinde qarjy polısııasy qyzmetkerine 2 mln. teńge kóleminde para berdi degen kúdikpen «Turǵyn úı» MKQM-niń buryn­ǵy dırektory N.Túrejanov jáne «Strong Bazıs» JShS-niń basshysy M.Jamalov ustaldy. Qyrkúıekte M. degen azamat­shadan ony dekrettik demalys­tan shy­ǵýyna baılanys­ty jáne qaıta jumys­qa qabyldaý úshin 75 myń teńge kóle­minde para talap etti degen kúdik­pen Shym­kent qalasynyń №70 «Shol­pan» bó­bek­jaı-balabaqshasynyń meńge­rý­shisi Z.Myrzabaeva ustaldy.О́zbek­stan Respýblıkasyna eki júk kóligin keder­gisiz tezdetip ótki­zý úshin shtattan tys qyzmetker A.Er­janov degen azamat arqyly K. degen azamattan 30 myń teńge­ni para retinde aldy degen kúdikpen Qap­­lan­bek keden beketiniń bas mamany M.Qasymbekov ustaldy. Ál-Farabı aýdan­dyq SES mekemesiniń bas mamany «Qýa­nysh» kafesiniń tazalyǵyna kóz ju­ma qaraǵany úshin 15 myń teńge para alǵan...

Oblystyq qarjy polısııasynyń baspasóz qyzmetinen elektrondyq poshtamyzǵa osyndaı eldi eleń etkizerlik jańalyqtar jıi túsip turady. Sodan bolar, jylt etken jańalyqty elge jyldam jetkizý­­­ge tyrysatyn qalam ustaǵan tilshi qaýymynyń da, osyndaı aqparat­­­tardy oqıtyn qarapaıym halyqtyń da túsiniginde qarjy polısııasy tek qolǵa kisen salatyn, topyrlatyp ustaı beretin mekeme sııaqty elesteıtini jasyryn emes. «Árıne, qarjy polısııasy organdary jedel-izdes­tirý qyzmetin, aldyn ala tergeý jáne anyqtaý, ekonomıkalyq jáne qarjylyq qyzmet, sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres salasynda adam men azamattyń quqyqtaryna qol suǵýshylyqtyń aldyn alýǵa baǵyttalǵan qyzmetti júzege asyrady, – deıdi Ońtústik Qazaqstan oblysy boıynsha ekonomıkalyq qylmysqa jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres departamentiniń bastyǵy Serikbaı Erimbetov. – Biraq, bizdiń mekeme, eń aldymen, memlekettiń ekonomıka­lyq qaýipsizdigin, kásipkerlerdiń zańdy quqyqtary men múddelerin qam­tamasyz etedi. Eń bastysy, ekonomıkalyq qarjylyq jáne sybaılas jemqorlyq qylmystardyń aldyn alý, jolyn kesý bolyp tabylady. Prezıdent N.Nazarbaev Qazaqstan halqyna arnaǵan Jol­daýynda «Biz quqyq qorǵaý organdary men arnaıy qyzmetterdiń re­formasyn jalǵastyrýǵa tıispiz. Onsyz biz tártipsizdikke múldem tózbeýdi qalyptastyrý jáne jemqorlyqty túbirimen joıý jónindegi mindetterdi sheshe almaımyz», dep aıtqan bolatyn. Sondaı-aq, Elbasynyń «Qazirgi tańda halyqaralyq sarapshylardyń baǵasy boıynsha Qazaqstannyń sybaılas jemqorlyqqa qarsy zańnamasy eń tıimdilerdiń biri dep tanylǵan. Bizdiń bul baǵyt­taǵy is-áreketterimiz memlekettik apparattaǵy sybaılas jemqorlyq deńgeıin edáýir tómendetti. Muny halyqaralyq sarapshylar atap aıtýda. Alaıda, bizge sybaılas jemqorlyqpen kúrestiń jańa strategııasyn jasaý qajet. Paraqorlardy anyqtaý jáne sotqa tartý jetkiliksiz. Jańa quqyqtyq tetikterdi, aqparattyq múmkindikterdi paıdalaný, jurt­shylyqty jemqorlyq tártip buzý­shylyqty eskertý men aldyn alýǵa keńinen tartý kerek», dep aıtqany bir jaǵy bizdiń jumy­­­symyzǵa berilgen baǵa, bir jaǵy aldaǵy jumy­symyzdyń baǵyt-baǵdary ekeni anyq. Shynynda, sońǵy jyldary quqyq qorǵaý organdarynda birqatar nátıjeli reformalar júrgizilip, bazasy jaqsartyldy. Fýnksııalary naqty aıqyndaldy. Qyzmettiń qaıtalanýy joıyldy».

Búginde sybaılas jemqor­lyqpen­ bi­­­­tis­­­pes kúres júrip jatyr. Ja­­qyn­­da ǵana­­­­ Oń­­­­tú­s­tiktiń qarjy polısııa­­sy ­N.Beı­­se­ev­ de­gen azamattyń bas­shy­ly­ǵynda­ǵy 10 adamnan tu­ra­tyn uıymdasqan qylmystyq toptyń qyzme­tine shekteý qoıdy. Jaqyn týystardan turatyn atal­ǵan qylmystyq qoǵamdastyq 2007-2013 jyldar aralyǵynda jalǵan kásipkerlik qurý, salyq organdaryna kiris týraly málimetterdi jalǵan engizip, bıýdjetke tólenetin mindetti tólem­der men salyq tóleýden bas tartyp, ádeıi jáne qasaqana ban­krottyq jarııalaý arqyly memle­ketke iri mólsherde zalal keltir­gen. Shuǵyl-izdestirý is-sharalar júrgizý nátıjesinde atalǵan toptyń jaqyn týystaryna jáne qaıtys bolyp ketken adamdarǵa rásimdelgen 20-ǵa jýyq jalǵan kásiporyn anyqtaldy. Olar keltirgen zalaldyń somasy búgingi tańda 15 mlrd. teńgeni quraıdy. Qazirgi tańda atalǵan derek boıynsha 2 qylmystyq is qozǵalyp, toptyń basshysy N.Beıseevke izdeý jarııalandy.

– Jasyratyny joq, «bireýdi qarjy polısııasyna shaqyrypty, tergepti» degendi estisek, «onyń sharýasy bitti degen sóz» dep syrttaı ton piship qoıatynymyz bar. «Shynynda, bizdiń polısııaǵa shaqyrylyp, tergeýge tartylǵan azamattarǵa ártúrli oı kelýi múmkin, – deıdi bul jóninde Serik­baı Sadyquly. – Biraq, qarjy polı­sııasy qorqytatyn nemese adamdy tek qaralaıtyn mekeme emes. Jáne qylmystyq is qozǵaý nemese tergeýge shaqyrý bul mindetti túrde sottalasyń degen de sóz emes. Bul jerde azamattardyń konstıtýsııalyq quqyqtaryn saqtaýda óte muqııat bolý kerek. Aıtaıyn degenim, qarjy po­lı­sııa­synyń árbir qyzmetkeri zań sheńberinde ár nárseniń baıybyna baryp, zerttep, sodan keıin sheshim qabyldaýy tıis. Elbasymyz aıtqandaı, quqyq qorǵaý organynda qyzmet etetin adam­darǵa bizdiń turǵyndardyń senimi erek­she bolýy kerek. Sol sebepten, qazirgi jaǵ­daıda biz ózimizdiń qatarymyzdy taza mamandarmen tolyqtyrýymyz qajet. Qazir bizdiń oblysta 140-tan astam joba iske asyp jatyr. Sonyń 48-i memlekettik baǵdarlamalardyń aıasynda qolǵa alynýda. Buǵan memleket tarapynan qyrýar qarjy bólingen. Mine, osy qarjylardyń tıimdi jáne óz maqsatyna jum­salýy qarjy polısııasynyń baqylaýynda. Áıtse de, bul baǵytta kóptegen kemshilikterdiń bar ekenin moıyndaýymyz qajet. Jaqynda ǵana Ordabasy aýdandyq turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq bóliminiń bastyǵy jaýapqa tartyldy. Aýyzsý baǵdarlamasy boıynsha eldi mekenderge bólingen qarjy talan-tarajǵa túsipti. Eń jamany, basshy jaýapqa tartylǵanymen, bireýlerdiń salǵyrttyǵy, jaýap­syzdyǵynan qanshama aýyl aýyzsýsyz qaldy deseıshi...».

Esep-qısaptyń da uńǵyl-shuń­ǵyly óte kóp qoı. Serikbaı Sadyqulynyń sózinen ańǵarǵa­ny­myz, qarjy polısııasy esep qujattaryn jańǵaqsha shaǵyp, jik-jigin ajyratyp beretin naǵyz tekserýshi mamandarǵa zárý kórinedi. Sodan amal joq, oblystyq qarjy-baqylaý basqarmasyna, salyq basqarmasyna ótinish hat jazady. Alaıda, shetelderdegideı quqyq qorǵaý organdarynda osyndaı táji­rıbeli mamandardy toptastyratyn kún alys emes sııaqty. Bul, árıne, ekonomıkalyq qylmystardy ashý pármendiligin arttyratyny sózsiz.

Búgingi basty mindetterdiń biri – kásip­kerliktiń qaýipsizdigin qam­tamasyz etý. ESJKA tór­aǵasy Rashıd Túsipbekov bıznestiń jumysyna qarjy polısııasynyń jón-josyqsyz aralasýyn toqta­tý­dy qolǵa alǵan bolatyn. Qazir­gi jaǵdaıda qarjy polısııa­sy qyzmetin óz sheńberinde ǵana shektep qoıǵan joq. Basqa da quqyq qorǵaý organdarymen birle­sip ju­mys istep, eń bastysy, ha­lyq­tyń kómegine súıenýde. Qazir ká­sip­kerlerdiń arnaıy orta­lyǵy bar. Bul mekemeniń de turǵyn­dar­dyń qu­qyqtyq saýatyn ashýda kómegi zor.

Oralhan DÁÝIT,

«Egemen Qazaqstan».

Ońtústik Qazaqstan oblysy.