Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev óz Joldaýynda medısınanyń damýyna tyń serpin beriletinin atap ótti. Ásirese, aýyldyq eldi mekenderdegi tıimdi densaýlyq saqtaý júıesin jetildirýge 3 jyldaı ýaqyt qajettigin aıtty. Shyn máninde, bul – ıgi bastama. Memleketimizdiń qundylyǵy – halyq desek, halyq úshin bastysy – densaýlyq. Eldi mekenderdegi halyq densaýlyǵy, ásirese, ózekti.
Muny men dáriger retinde ǵana emes, aýylda týyp-ósken, eńbek etip júrgen azamat retinde aıtyp otyrmyn. Kóptegen aýyldaǵy turǵyndar qarapaıym medısınalyq kómekke muqtaj. Onyń ústine, dárihanalardyń joqtyǵy qınaltady.
Meniń dáriger retindegi armanym eldi mekende kabınet ashý bolatyn. Osydan 4-5 jyl buryn sol armanǵa qol jetkizip, Qyzylorda oblysynyń Mahambet aýylynan kishkene ǵana klınıka men dárihana ashtyq. О́tkende ǵana koronavırýs pandemııasynyń ýshyǵyp turǵan kezinde qanshama aýyl adamy dári izdep jan-jaqty sharlap ketti. Sol kezde halyq úshin dárihananyń qajettiligine taǵy bir kóz jetkizdim.
Sonymen qatar Prezıdent alys eldi mekenderde kóliktik medısınany jańǵyrtýdy qolǵa alýdy atap ótti. Buryn bul sala jaqsy damyǵan edi. Qazir qaıta jańǵyrtar bolsa, nur ústine nur bolady.
Jalpy, memleketimizdegi bıliktiń halyqtyń muń-muqtajyn tyńdap, zaman aǵymyna sáıkes ózgere bilýi qýantady.
Qazir respýblıka deńgeıinde densaýlyq saqtaý júıesiniń máz emes ekeni barshaǵa málim. Ásirese, materıaldy-tehnıkalyq bazanyń jetkiliksizdigi, bilikti mamandardyń azdyǵy, medısınalyq qyzmet sapasynyń tómendigi, eń bastysy dárigerler aılyǵynyń azdyǵy medısına salasyna jańa kadrlardyń barýyna kedergi.
Mysaly, AQSh medısına salasyna jylyna ishki jalpy óniminiń 16,4 paıyzyn jumsaıdy, al Shveısarııa 12,1 paıyzyn bóledi. Bizdiń elimizdegi bul kórsetkish 3,4 paıyz shamasynda ǵana.
Jalpy, kez kelgen eldiń densaýlyq saqtaý júıesin sol eldegi adam ómiriniń uzaqtyǵymen ólsheıdi. Bul jaǵynan Qazaqstannyń jaǵdaıy máz emes. Adam ómiriniń uzaqtyǵy boıynsha elimiz álemde 111-orynda. Buǵan adamǵa der kezinde shuǵyl kómek berý, emniń kóptegen túrin jergilikti jerlerde kórsetý, taǵy basqa faktorlar áser eteri sózsiz. Árıne, halyqtyń da ómir súrý saltyna ózgeris engizý qajet. Salamatty ómir salty, taza aýa, dene shynyqtyrý, durys tamaqtaný – óte ózekti.
Memleket medısına salasynyń ınfraqurylymyn damytýdy, osy salaǵa mán berýdi qolǵa aldy. Endeshe, biz de óz tarapymyzdan barynsha qoldan kelgendi aıamaıtyn bolamyz.
Mahmud ESENGELDIEV,
dáriger