Oblystyq isker áıelder qaýymdastyǵyna basshylyq etken bes jyl ishinde talaı-talaı taǵdyr ıelerimen tanysty. О́mirdiń ókpek jeli quzar shyńnyń basyna ıterip aparyp, jol tappaı ańtarylǵandardy da, taǵdyr qansha synaǵyna alsa da, taýy shaǵylyp kórmegenderdi de bildi.
О́mirdiń ózi kúres eken. Al kúres qashanda qajyr men qaıratty tileıdi. Ol bolmasa qadam basqan saıyn jigeriń qum, salyń sýǵa ketetini anyq. Kómekteskisi kelgen. Jan jylýyn boıǵa darytatyn jyly sózimen de, materıaldyq kómegimen de. Zárý dúnıe qashan taýsylǵan? Dámeli Qoıshına kúlli álemdi jalǵyz qaýyzǵa syıǵyzǵan jaman tumaý qaharyn tógip kelgen kezde, el úıinen shyǵa almaı osharylyp, qareketsiz qalǵan ýaqytta bir sát tynym tapqan emes. Burynǵy burynǵy ma, jumysy toqtap, kásibi júrmeı ańtarylǵan qanshama adam kómek suraǵan. Kásipkerlerge qaıta-qaıta qolqa salýǵa týra keldi. Quddy bir ózi úshin, óziniń otbasy úshin surap turǵandaı qysylatyn. Áıtse de, mynaý jaryq dúnıede izgi nıetti adamnyń adamgershiliktiń aq jolymen qaıyrymdylyq jasaý paryz ekenin uqtyrǵan. Bir jaqsysy, aıtqan sózi, tilegen tilegi jerde qalǵan emes. О́zi de eldiń osyndaı meıirimdi, qysylǵan ýaqytta qolushyn sozatyn, qos qoltyǵynan perishtedeı jebep, demep áketetin janashyr jandardyń barlyǵyna, kóptigine ishteı razy. El bolǵan soń birin-biri elemese, birin-biri jebemese bola ma?
Karantın qos búıirden qysyp, pendeniń peıilin taryltyp turǵan ýaqytta 125 otbasyna azyq-túlik sebetin taratyp, kómek kórsetti. Dastarqany júdeı bastaǵan júzge jýyq otbasyǵa 50 myń teńgeden qarjylaı járdem uıymdastyrdy. Kásipker áıelderdiń basyn qosyp, jalǵyzilikti, kópbalaly áıelderge meıirim shýaǵyn tókken. Bul synaqtan da qamqorlyqqa muqtaj qanshama otbasy el birligi arqyly ótti.
«Perishte balalar» jobasyna da atsalysty. Osy oraıda, aýrý-syrqaý bala baǵyp otyrǵan analar ózderiniń mynaý álemde jalǵyz emes ekendikterin uqqan, qoldaýshy men qorǵaýshy bar eken, birge ekenbiz, birimizdiń ıyǵymyzǵa túsken zilmaýyr salmaqty ekinshimiz ıyǵymyzdy tosyp kóterýge beıil ekenbiz. Zárý jandar omyraýyn jasqa shylap júrse de, isker áıelder qaýymdastyǵynyń kómegi aldarynan bir úmitti sáýle jaǵyp turǵandaı sezingen. Bul oraıdaǵy eń qıyn is hırýrgııalyq ota jasalýy tıisti balalardy emdeýge atsalysý. Jergilikti jerde múmkin bolmaǵan ota alys-jaqyn shetelde táp-táýir júzege asyp jatyr. Biraq, qyrýar qarajatty tileıdi. Dámeli Qoıshına bastaǵan jomart júrek jandar Selınograd, Ereımentaý, Aqkól tárizdi birneshe aýdannyń jıyrmaǵa jýyq balasyna shet elderde ota jasaýǵa járdemdesti. Aıtpaqshy, bul oraıda naǵyz azamatqa tán peıil men meıir tanytyp júrgen atymtaı jomarttar az emes.
– Máselen, Selınograd aýdanyndaǵy Saıra Mataıbaeva, Ereımentaýdaǵy Torǵyn Álıeva, Stepnıaktaǵy Gúlmaıra Baımaqova, Býrabaı aýdanyndaǵy Gaýhar Hamzınalardyń esimderin aıryqsha iltıpatpen aıta ketýge bolady, – deıdi Dámeli Qoıshına, – ásirese, Saıra Áıtenqyzynyń eńbegi alabóten. Ol Qosshy aýylynda jalpy quny 350 mln teńge turatyn 2630 sharshy metrlik, 200 oqýshyǵa arnalǵan sý jańa mektep salyp berdi.
Qaýymdastyq qyrýar sharýa tyndyrǵan eken. Taıaýda «Qyzyl otaý» mektebin ashypty. Osy mektepte kásip isteımin degen, eshkimge alaqan jaımaı, óz betinshe tirshilik etemin degen áıelderdi oqytpaq. Qazir jıyrmadan astam áıel ártúrli kásipti ıgerýde. Dámeli Qýatqyzynyń pikirinshe, eń qaýiptisi – masyldyq. Tegin kómekti aıdalada jatqan batpanquıryq esebinde kóretinder de bar. Kómek suraǵan bir áıelge jylǵa jýyq járdemdesken. Azyq-túlikpen de, azyn-aýlaq qarjymen de. Sóıtse, ol áıel kúıeýimen birge turyp jatsa da, zańdy túrde ajyrastyq dep qujat túzgen. Tepse temir úzetin otaǵasy shybyq basyn syndyrmaı, qarap jatady da, áıel baıǵus kúnimdi kóre almaı jatyrmyn dep árkimge alaqan jaıady.
– Qoǵamdy masyldyqtan aryltý úshin eńbek etýge tárbıeleýimiz kerek. Sonda ǵana kisige kúnimiz túspeıdi, – deıdi Dámeli Qýatqyzy, – on eki múshesi saý adamnyń ózgeden kómek suraıtyny túsiniksiz.
Birneshe kópbalaly ananyń baspanaly bolýyna járdemi tıipti. Máselen, jeti balanyń anasy Marına Behtold baspanaǵa zar bolyp qınalǵanda, A.Myrzahmetov atyndaǵy Kókshetaý ýnıversıtetiniń rektory Mádı Elýbaevqa bedelin salyp barýyna týra kelgen. Mádı Saǵyntaıuly óziniń bir kezdegi ustazynyń tilegin eki etpeı, kópbalaly anaǵa baspana satyp áperipti.
Qanshama jandy júrek jylýymen qanattandyryp kele jatqan isker áıelder qaýymdastyǵy aldaǵy ýaqytta da meıirim shapaǵatyn tóge bermek.
Aqmola oblysy