Jetisýda juqpaly indettiń jolyn kesýdiń barlyq múmkindigi jasalyp jatyr. Qazir óńirdegi aýrýhanalardy qajetti qurylǵylarmen jabdyqtaý isi qarqyn alǵan. Dertke daýa bolarlyq dári-dármek tapshylyǵyn boldyrmaý maqsatynda birqatar jumys atqarylýda. Ásirese, aýyldaǵy aǵaıynnyń densaýlyǵyn saqtaýǵa barynsha kóńil bólinip otyr.
Ádette, medısına qyzmetiniń sapasy týraly aıtqanda biz ortalyq qalalardaǵy jaǵdaıdy ǵana sarapqa salyp júrmiz. Al densaýlyq saqtaý qyzmetiniń negizgi ózegi alys aýyldarda turatyn naýqastardy saýyqtyrý men emdeýge baǵyttalǵanyn eskerýge tıispiz. О́ıtkeni aımaqtaǵy jurttyń aýqymdy bóligi bas aýyryp, baltyr syzdaǵanda oblys ortalyǵyndaǵy ámbebap aýrýhanalardy jaǵalamaıtyny anyq. Iаǵnı eldi mekenderdegi emdeý mekemeleriniń mańyzy basty orynǵa shyǵady. Demek alǵashqy medısına kómegin kórsetetin shaǵyn emhana men ambýlatorııalarǵa degen suranys el ishinde óte joǵary kúıinde qalyp otyr. Máselen, Almaty oblysynda 235 dárigerlik ambýlatorııa, 104 feldsherlik-akýsherlik pýnkti jáne 220 medısına beketi bar eken. Turǵyndarynyń 80 paıyzǵa jýyǵy aýyldy mekendeıtin aımaq úshin bul kórsetkish máseleni tolyq sheshe almaı otyr. Naqtysy, oblystaǵy 2 mln jannyń basyna shaqqanda alǵashqy medısına kómegin kórsetetin oryndardyń tapshylyǵyn joıý atqarýshy bıliktiń mańyzdy jumysynyń biri bolyp turǵany anyq. Al bul baǵytta birqatar is qolǵa alynǵan eken.
– Bıyl 12 densaýlyq saqtaý nysany, onyń ishinde 9 dárigerlik ambýlatorııany salýǵa jergilikti bıýdjetten 3 mlrd 494 mln teńge qarjy bólingen. Mundaǵy 10 nysannyń qurylysy jyl sońyna deıin aıaqtalýy tıis, al ekeýi kelesi jylǵa aýysady. Jalpy, bıyl eldi mekenderdegi 8 dárigerlik ambýlatorııa paıdalanýǵa beriledi, – deıdi oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy О́mirzaq Nııazbekov.
Sondaı-aq «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy» aıasynda respýblıkalyq bıýdjetten 4 medısınalyq ambýlatorııa men 1 medısına ortalyǵynyń qurylysyna 1 mlrd 621,2 mln teńge qarjy bólingen. Bul nysandardyń bári bıyl paıdalanýǵa beriledi degen jospar bar. Buǵan qosa taǵy 4 jáne 2 dárigerlik ambýlatorııany, 4 feldsherlik-akýsherlik pýnktti kúrdeli jóndeýden ótkizý úshin jobalyq-smetalyq qujattar daıyndalǵan. Jalpy, jyl sońyna deıin oblys boıynsha 13 dárigerlik ambýlatorııa men 1 medısına beketi iske qosylmaq.
Osy tizimde kórsetilgen ambýlatorııanyń biri jaqynda Kóksý aýdanynda ashylǵan bolatyn. Kóksý temir jol beketinde ashylǵan dárigerlik ambýlatorııa zamanaýı talapqa tolyqtaı saı eken. Nysanda balalar men júkti áıelder, kúndizgi em qabyldaıtyn bólim jáne zerthanalyq ortalyq jumys isteıdi. Qajetti medısınalyq quraldarmen jabdyqtalyp, jıhazdarmen tolyqtyrylǵan jańa mekeme «О́ńirlerdi damytý» baǵdarlamasy aıasynda iske qosylypty. Qurylysqa oblystyq bıýdjetten 341 mln teńge bólingen. Kóksýlyqtar buǵan deıin tar bólmeli, tozyǵy jetken ambýlatorııaǵa baryp júrgen edi. Endi aýyl dárigerleri kúnine 30 adamǵa deıin qabyldap, medısınalyq kómek kórsete alady.
– Kóksý temir jol beketi aýdan ortalyǵynan 30 shaqyrym qashyqta ornalasqan. Sondyqtan ǵımarat pen medısınalyq qural-jabdyqtyń múmkindigi joq bolǵandyqtan alǵashqy dárigerlik kómek kórsetý máselesi týyndap kelgen edi. Naýqasty tasymaldaý kezinde qınalyp, ári táýekelge toly sátter de bolyp turdy. Al jańa ambýlatorııanyń ashylýymen bul qıyndyqty eńseremiz dep oılaımyn. О́ıtkeni jańa nysanda jedel kómek kórsetýge, naýqastardy qabyldaýǵa, em júrgizýge tolyq jaǵdaı jasalǵan. Qurylǵylar da jańadan qoıyldy. Mekemede jalpy 12 adam jumys isteıdi. Onyń ishinde 1 dáriger jáne 8 orta býyn qyzmetkeri bar. Jumysqa jas mamandardy qabyldaýǵa da múmkindik týdy, – deıdi Kóksý beketi dárigerlik ambýlatorııasy dırektorynyń orynbasary Mıra Qanaeva.
Al aımaqta byltyr 4 dárigerlik ambýlatorııa paıdalanýǵa berilgen edi. Sonyń biri Uıǵyr aýdanyndaǵy Qaljat aýylynan ashylǵan medısınalyq nysan edi. Bir mezette 25 adamǵa qyzmet kórsetetin dárigerlik ambýlatorııa qurylysyna oblystyq bıýdjetten 170 mln 207 myń teńge bólingen. Qazir shalǵaı aýyldaǵy aýyryp, syrqaǵan turǵyndar úshin bul mekeme orasan kómek kórsetip otyr.
– Qaljat aýylynda 2424 adam turady. Buǵan deıin eski ǵımaratta jumys istep keldik. Jańa ambýlatorııa qyzmet sapasyn jaqsartty. Qazir munda 12 maman, onyń ishinde 1 dáriger, 8 medısınalyq qyzmetker bar. Jabdyqtalýy jaqsy. Dárigerge deıingi qabyldaý, terapevt, balalar dárigeriniń jumys isteýine qolaıly jaǵdaı jasalǵan. Egý, emshara bólmesi men hırýrgııa kabıneti de naýqastardy qaraýǵa, alǵashqy medısınalyq járdem kórsetýge yńǵaıly etip jasalǵan, – deıdi aýyldaǵy ambýlatorııanyń aǵa dárigeri Saýtahýn Masýtov.
Aıtpaqshy, densaýlyq saqtaý salasyn sıfrlandyrý boıynsha shalǵaı eldi mekenderdegi medısına mekemelerin ǵalamtormen qamtý 84 paıyzdyń shamasyna jetip qalypty. Al oblystyq, qalalyq jáne aýdandyq deńgeıdegi aýrýhanalardyń ınternetke qosylýy 100 paıyzdyq mejeden kóringen. Jalpy, medısınalyq qujattamany qaǵazsyz júrgizýge 53 medısınalyq mekeme qosylyp, elektrondy formatqa 224 nysan kóshirilgen eken. Onyń ishinde turǵyndardyń 98,1 paıyzynda elektrondy densaýlyq pasporty bar. Iаǵnı 1 997 750 adamnyń naýqas tarıhyn sıfrly júıe arqyly zerdeleýge múmkindik bar.
Almaty oblysy