Pandemııa saldarynan kúndelikti tirshilik adam tanymastaı ózgergeni aıan. Indettiń keń jaıylýy túrli salaǵa ózgeris engizip, turmysymyzdy túrlendirdi. Qysyltaıań shaqta adamzattyń eń izgi nıeti de synǵa alyndy.
Volonterlik jaıy koronavırýs ınfeksııasynyń taralǵan tusynda kóp sóz boldy. Bireýleri eriktilerdi naýqastar emdelip jatqan aýrýhanaǵa kómekke shaqyrsa, endi bireýi úılerinde otyrǵan egde jastaǵy ne turmysy tómen otbasylarǵa azyq-túlik pen kerekti zattardy jetkizip turdy. Mamandar úlgermeı jatqan qyzmetti erikti jandar óz moınyna aldy. Birikken Ulttar Uıymynyń volonterler baǵdarlamasy pandemııa kezinde 50-den asa uıymǵa múshe elde 6 myńnan astam eriktini koronavırýspen kúreske jumyldyrdy. Osy sekildi ózge de uıymdar men memleketter pandemııa kezinde indetpen kúresti jeńildetýge atsalysqan eriktilerdiń jumysyn joǵary baǵalady. Tipti volonterler qyzmeti vırýsty aýyzdyqtaýda mańyzdy ról atqarǵany da basa aıtylady. Densaýlyq saqtaý ókilderiniń keńesi boıynsha jasy úlken kisiler úıinde oqshaýlanǵan tusta jastar halyqqa qol ushyn sozýdan jaltarmaı, vırýs juqtyryp alý qaýpine qaramaı túrli jumysqa belsene kirisken. Máselen, Qyzyl krest uıymy 25 jasqa deıingi eriktiler sanynyń úsh ese óskenin habarlady. Osylaısha úıinde oqshaýlanýǵa májbúr bolǵan egde jastaǵy eriktilerdiń ornyn toltyrýǵa múmkindik týǵan.
Jalpy, BUU usynǵan málimetke sensek, dúnıe júzinde jylda 1 mlrd adam volonterlik qyzmetke aralasady eken. Olardyń ishinde turǵylyqty jerinde qoǵamǵa ıgi isimen úlgi bolyp júrgendermen qatar, shetelderge baryp halyqaralyq deńgeıde kómektesetin jandar da bar.
UNICEF balalar qory da Qazaqstanda #PaıdasyBarKarantın jobasyn bastady. Alǵashynda 200 balanyń qatysýmen bastalǵan qozǵalys búginde 1500 jasty qyzyqtyryp úlgergen. Indettiń balalarǵa áseri densaýlyǵyna tóngen qaýipten de orasan. Olardyń bilim alýy, qatarlastarymen aralasyp damýy, josparlaǵan sharalaryna qatysa almaýy psıhıkalyq kúıine de áser etetini sózsiz. Osy tusta olarǵa bolyp jatqan oqıǵalar men sharalardyń sebebin durys túsindirý arqyly kómektesýge, jaǵdaıdyń qıyn ekenin aıtyp kómek suraýǵa da bolady. Jobaǵa qosylǵan eriktiler óz qatarlastaryna onlaın platformalar arqyly indet jaıly tolyq málimet berip, mańyzdy áleýmettik habarlardy jetkizýde úlken jumys atqarǵan. Mektep jasyndaǵy balalardyń úlkenderden góri ózimen qatar jastardyń aıtqanyna kóbirek senentinin túsingen uıymdastyrýshylar bul mańyzdy mıssııany jastardyń ózine tapsyrdy. Olardyń ortaq til tabysýy, kúndelikti qoldanatyn onlaın platformalardy jetik meńgerýi kóp kómektesti. Osylaısha joba mektep jabylǵanda eskerýsiz qalǵan oqýshylardyń úıdegi ýaqytyn tıimdi paıdalanýǵa arnaldy.
Bul elimizdegi pandemııa kezindegi volonterlik qyzmettiń bir ǵana mysaly. Odan ózge qıyn sátte ıgi iske ortaq bolǵan jandardyń qatary kóp. Indettiń asa órshigen jaz aıynda halyq bolyp qarajat jınap naýqastarǵa jetpeı jatqan ottegi konsentrattaryn shetelden aldyrtqany esimizde. Bul iske otandastarymyz qolynan kelgenshe aıanbady. Sondaı-aq aýrýhanalarǵa túsken júktemeniń saldarynan medısına qyzmetkerleriniń jetispeýshiligi anyq baıqaldy. Sol sátte dárigerler men meıirgerlerdiń kómekke erikti jastar keldi. Sanıtar bolyp kelgen olar emdelýshilerdiń barlyq jaǵdaıyn jasaýǵa tyrysty, aýyr ottegi ballondaryn qabattan qabatqa tasyp, bosaǵandaryn qaıta toltyrýǵa jiberip otyrdy. Jeke kásipkerler aımaqtarda bos ballondardy ottegige qaıta toltyryp berip otyrdy, tigin sehteri maska taratty, sý kompanııalary emhanalarǵa aýyz sý jetkizip turdy, meıramhanalar men tamaq ishý oryndary dárigerlerge tamaq tasydy.
Elordanyń ózinde jastar «Biz birgemiz» uıymymen birlesip turǵyndarǵa 2 mln 200 myńǵa jýyq maska taratypty. Olar arnaıy reıdterge qatysyp, baqylaý beketterinde boldy, aýyr syrqaty bar myńnan astam naýqastyń úıine dári-dármek jetkizip berdi. Jastardyń eńbegi baǵalanyp, úlkenderden bata aldy, al memleket tarapynan alǵys hattarmen marapattaldy. Respýblıka boıynsha qansha adamnyń volonterlikpen aınalysqanyn esepteý dál qazir múmkin bolmaǵanymen, qoǵamda ózgelerge janashyrlyq tanytyp, qol ushyn sozǵandardyń sany kóbeıgenin baıqamaý múmkin emes. Endi tek osy jumysty pandemııa bitken soń da aıaqsyz qaldyrmaı, bir júıege keltirip, ári qaraı damytýdyń joldaryn qarastyrý qalady.
Sonymen qatar bul oqıǵalardyń bıyl elimizde jarııalanǵan Volonter jylymen tuspa-tus kelgeni taǵy bar.
Volonterlik qyzmet júıege qoıylǵan órkenıetti elderde de erikti jandardyń kóbeıgeni, olardyń koronavırýspen kúreste atqarǵan róli jıi sóz bolyp júr. Máselen, Ulybrıtanııada indetke baılanysty engizilgen qatań sharalar kezinde 10 mln adamnyń turǵylyqty jerinde erikti bolǵany málim boldy. Al olardyń 78 paıyzy pandemııa aıaqtalǵan soń da qyzmetin jalǵastyratynyn aıtady. Jalpy, turǵyndar oqshaýlaný kezinde eldiń birligi artqanyn jáne daǵdarysta shaǵyn qaýymdastyqtardyń qarym-qatynasy nyǵaıa túskenin alǵa tartady. Ulttyq volonterlik uıymdardyń biri jeke adamdar ǵana emes bıznestiń de qaıyrymdylyqqa kóbirek nazar aýdara bastaǵanyn aıtady. Indetti joıýǵa baǵyttalǵan araqashyqtyq saqtaý ne úıden shyqpaý sekildi sharalar eriktilerdiń qyzmetine de áser etpeı qoımady. Jalpy, volonterlik sóz bolǵanda Ulybrıtanııanyń mysaly alǵa shyǵatyny beker emes. Atalǵan elde ıgi ispen jarysatyn qoǵamda erikti bolý turǵyndardyń sanasyna kúndelikti atqaratyn jumys sekildi qalyptasqan. Qaıyrymdy bolǵysy keletinder bizde de kóp, tek kóbi neden, qalaı bastaryn bilmeı jatady. Osy tusta volonterge birizdi júıeniń bolýy kóp kómektesedi. Batystaǵy eriktilerdiń karantın kezindegi kúndelikti qyzmeti de qyzyq: úıinde oqshaýlanǵan turǵyndar úshin saýda jasaý, ıtin serýenge alyp shyǵý, azyq-túlik jetkizý, naýqastardy tasý. Tipti jasy úlken qarııalarǵa habarlasyp qal-jaǵdaıyn suraý men áńgime-dúken qurý da bir ıgi is eken. Batysta jalǵyz turatyn egde jastaǵy adamdardyń kóptigin eskersek, bul qyzmettiń olardyń psıhıkalyq kúıine qanshalyqty jaǵymdy áseri bar ekenin aıtý artyq. Al damyǵan elder adamnyń fızıkalyq densaýlyǵymen qatar mentaldy jaǵdaıyna da asa mán beretini beseneden belgili.
Ulybrıtanııada turaqty túrde erikti bolýǵa kóbine 65-74 jastaǵy turǵyndar nıetti eken. Al endigi kezekte jastardy tartý múmkindigi artady dep úmittenip otyr. Bizdiń elde de bul bir rettik naýqan bolyp qalmaı, jastardan bólek basqa da azamattardy jumyldyratyn ulttyq qozǵalystyń bastamasy bolaryna senemiz. О́ıtkeni túpki maqsat – qaıyrymdy jandardyń nıetin bir tolqynǵa toǵystyryp, aqsap turǵan salaǵa qaraı baǵyttaý jáne volonterlerdiń qaýipsizdigin qamtamasyz etý.