Arqalyq qus fabrıkasy Qostanaı oblysy ákiminiń qaýlysymen karantınge jabylyp, ýaqytsha jumysyn toqtatty, dep habarlaıdy Egemen.kz
Bir jetiniń ishinde munda 296 myń 446 qus qyrylyp qalǵan. Fabrıka ornalasqan Arqalyqqa qarasty Rodına aýylynda da karantın jarııalandy. Qazir qus fabrıkasyndaǵy ólgen qustar órtelip, dezınfeksııalaý jumystary júrip jatyr. Rodına aýylynyń shekarasyna tosqaýyl beketteri qoıyldy. Kirgen-shyqqan turǵyndar qadaǵalaýǵa alynyp, jergilikti turǵyndarǵa túsindirý jumystary júrip jatyr. Karantın aımaǵynan qus eti men jumyrtqa alyp shyǵýǵa tyıym salyndy.
"Búgingi tańda oblystaǵy jeke sektorlarda barlyǵy 3284 bas qus óldi. 4 aýyldyq eldi mekenge oblys ákiminiń sheshimimen karantın jarııalandy. Baspasóz betterinde respýblıka boıynsha eń kóp qus qyrylǵan aımaq Qostanaı oblysy degen aqparat júr. Buǵan sebep bolyp otyrǵan Arqalyqqa qarasty Rodına aýylynda ornalasqan "Agroınterqus" jaýapkershiligi shekteýli seriktestikke tıesili qustardyń qyrylýy. Negizinde jeke sektordy bólip alatyn bolsaq, búginge deıin 3284 bas qustyń ólimi tirkelip otyr. Bizdiń kórsetkishimizdi kóterip jiberip otyrǵan sol jalǵyz kásiporyn. Sońǵy málimet boıynsha, Arqalyq qus fabrıkasynda ólgen qustyń sany 296 myń 446 bas. Oǵan jeke sektorda ólgen qusty qosatyn bolsaq, oblysta qyrylǵan qustyń sany 299 730-ǵa baryp", tireledi dedi veterınarııa basqarmasy basshysynyń orynbasary Baýyrjan Beket.
Qus tumaýy dertiniń qozdyrǵyshyn negizinen sýda júzetin jabaıy qustar tasymaldaıdy eken. Biraq ózen-kólderdi tekserip shyqqan mamandar jabaıy qanattylardyń óligi kózge shalynbaǵandyǵyn aıtady. Munyń syrtynda, qus tumaýy belgileriniń torǵaı, kógershinderden tabylǵany týraly málimet bar. Arqalyq qus zaýytynda qus azyǵyn, jem qospalaryn daıyndaıtyn sehtarǵa aýrý torǵaı nemese kógershin kirip ketýi múmkin, qustardyń qynadaı qyrylýy sodan bolýy múmkin degen boljam bar.
Aımaqtaǵy 4 iri qus fabrıkasyn qosqanda Qostanaı oblysynda jalpy sany 5 mln 52 myń qus bar. Aýylsharýashylyq kásiporyndary 2 mıllıonnyń ústinde qus baǵyp otyr. Jeke sharýa qojalyqtarynda 32 myń, al jeke sektorda 2 mln 900 myńnyń ústinde qus bar.
Qazir oblys aýmaǵynda bekitilgen erejege sáıkes, indettiń taralý qaýpi bar býferlik zona anyqtalyp, indet oshaǵynyń aınalasynda 20-25 shaqyrym qashyqtyqta ornalasqan eldi mekenderdiń qustaryna mindetti túrde vaksına egý jumystary bastaldy.
"Búgingi tańda biz qus tumaýyna qarsy 366 myń 218 doza vaksına aldyq. Bul Otar qalasyndaǵy obaǵa qarsy stansııada jasalǵan ózimizdiń otandyq vaksına. О́te tıimdi vaksına ekenin kórsetip otyr. Jeke sektorlarda 138 myń 393 bas qusqa vaksına egildi otyr. Qus fabrıkalaryndaǵy 196 myń 286 bas qusty qosqanda, barlyǵy 334 679 qusqa vaksına egildi. "Saqtansań, saqtaıdy" demekshi, oblystaǵy "Jas qanat", "Sever Ptısa" sııaqty iri qus fabrıkalary qaýipti aımaqqa enbese de indettiń aldyn alý maqsatynda óz qarjylaryna vaksına satyp alyp, egý jumystaryn júrgizip jatyr", dedi veterınarııa basqarmasy basshysynyń orynbasary.
Al Arqalyqtaǵy "Agroınterqus" barlyǵy 500 myńnyń ústinde qus bar. Mundaǵy qyrylǵan qustardy órteý, dezınfeksııalaý barysy Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligine qarasty aýmaqtyq ınspeksııanyń baqylaýymen júrgizilip jatyr. Bul jumystardy Qostanaı oblysynda ornalasqan respýblıkalyq epızotııalyq otrıadtyń fılıaly atqaryp jatyr.
"Indet oshaǵyna aınalǵan qus fabrıkasyndaǵy qustar tegis joıyla ma, álde saý qalǵan qustar qala ma?" degen máseleni veterınarııalyq komıtet sheshedi.
29-qyrkúıekte óńirlik kommýnıkasııa qyzmetinde baspasóz jıynyn ótkizgen Arqalyq qalasynyń ákimi Qaırat Ábishev "Agroınterqus" seriktestigindegi qus qyrǵynyna qatysty saýalǵa jaýap berdi.
"Búginge deıin 360 myńnan astam qus qyrylyp qaldy. О́lgen qus túgel joıylyp, akt qujattary toltyryldy. Arqalyq qus zaýytyna respýblıkalyq bıýdjetten ótemaqy tólenedi. Qus qyrylyp qaldy eken dep, kásiporyn jumysyn toqtatpaıdy. Bul fabrıkanyń Arqalyq turǵyndary úshin mańyzy zor. О́ıtkeni 250 adamdy jumyspen qamtyp otyr. Taıaý kúnderi tazalaý, dezınfeksııa jumystary júrgiziledi. Al Qazan aıynyń sońyna taman jańadan qus ákelemiz. Kásiporynmen birlese otyryp, 3-4 aıdyń ishinde qus sanyn qaıta qalpyna keltiremiz. Jumysshylar qysqarmaıdy", dedi Qaırat Ábishev.
Veterınar mamandar qus tumaýy indetiniń Qostanaı oblysynda buryn-sońdy bolmaǵanyn aıtady. Búginde oblystyń 8 aýdanyna qarasty 59 eldi mekende 129 veterınar maman vaksına egý jumystarymen aınalysyp jatyr.
Sonymen qatar respýblıkalyq epızotııalyq jasaq indet oshaqtaryna aınalǵan mekenderdi dezınfeksııalap, qus ólikterin órtep, qusynan aıyrylǵan otbasylardyń tizimin jasaýda. Bul tizimdi keıin oblysta qurylǵan arnaıy komıssııa qarap, taýyǵynan aıyrylǵan 2384 úıge respýblıkalyq bıýdjetten ótemaqy tólenetin bolady.
Alaıda Arqalyq qus fabrıkasyndaǵy qyrylǵan qustardy naqty sany týraly málimetterde birizdilik joq. "Agroınterqus" seriktestigi ókilderiniń aıtýynsha, búginge deıin 414 myń qus qyrylyp qalǵan.