Aqtóbe, Jambyl, Qaraǵandy, Túrkistan oblystarynda jáne Shymkent qalasynda qustyń qyrylýy toqtady. Sondaı-aq Soltústik Qazaqstan, Pavlodar jáne Qostanaı oblystarynda qanattylardyń ólim-jitimi azaıyp keledi.
Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi Veterınarııalyq baqylaý jáne qadaǵalaý komıteti tóraǵasynyń mindetin atqarýshy Tursyn Qabdoldanovtyń aıtýynsha, eki oblysta jáne bir respýblıkalyq qalada qus tumaýy rastalmady. 48 eldi mekende karantındik sharalar belgilendi.
– Sońǵy táýlikte qus óliminiń tómendegenin baıqadyq. Karantınge jabylǵan eldi mekenderde epızotııaǵa qarsy otrıadtyń 733 mamany jumys isteýde jáne 148 tehnıka jumyldyrylǵan. Janýarlar arasynda asa qaýipti aýrýlardyń aldyn alý boıynsha bekitilgen veterınarlyq is-sharalar josparyna sáıkes osy jyldyń aqpan aıynda ekpe júrgizý úshin qus tumaýyna qarsy 3,3 mln-nan astam vaksına bólindi. Sonymen qatar qyrkúıek aıynda qus tumaýyn juqtyrý oshaqtaryn oqshaýlaý úshin respýblıkalyq rezervten qosymsha 3,1 mln doza qarastyryldy. Osy aptanyń sońynda taǵy 1,3 mln doza jetkiziledi. Osylaısha, óńirlerge beriletin doza kólemi 7,7 mln bolady. Vaksınasııa – otandyq ónim, tegin júrgiziledi, – dedi T.Qabdoldanov Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken brıfıngte.
Onyń aıtýynsha, búginde májbúrli vaksınasııa aıasynda 8 oblystyń 424 aýyldyq okrýgindegi 1,7 mln qusqa vaksına salynǵan.
– Qus ósirýshiler odaǵymen jáne jumyrtqa óndirýshiler qaýymdastyǵymen kelisilgen strategııa boıynsha respýblıkalyq bıýdjet esebinen tek analyq qustarǵa, sondaı-aq qus fabrıkalarynyń aınalasyndaǵy 20 shaqyrymdyq aımaqta ornalasqan jeke aýladaǵy qustarǵa jáne jabaıy qustardyń ushý jolyna profılaktıkalyq vaksınasııa júrgiziledi. Qoldanystaǵy veterınarlyq zańnamaǵa sáıkes qus fabrıkalarynyń ózderi vaksınalaý júrgizýge mindetti. Bul rette broıler baǵytyndaǵy qus fabrıkalary olardyń ómir súrý merziminiń qysqalyǵyna (36-40 kún) baılanysty ekpe júrgizbeıdi. Olar bir táýliktik balapandar men ınkýbasııalyq jumyrtqany qus fabrıkalarynan alady. Al ondaǵy analyq qus tumaýǵa qarsy egilgen. Jumyrtqa baǵytyndaǵy qus fabrıkalary taýyqtardy vaksınalaıdy, – dedi T.Qabdoldanov.
Statıstıka komıtetiniń resmı deregine súıensek, respýblıkada 46,7 mln qus bar. Onyń 14 mln-y jeke aýlalarǵa tıesili, qalǵany qus fabrıkalarynyń ıeliginde.
– Búginde búkil respýblıka aýmaǵyndaǵy qustyń shyǵynyn eseptep otyrmyz. Halyq qazir bir qus ólse de bizge habarlaıtyn boldy. Máselen, Qyzylordada 12 qus óldi. Olardan synama alynyp, zerthanada tekseriledi. Zerthanaǵa aparǵan synamanyń 50 paıyzynan qus tumaýy anyqtalmaıdy. Bul jerde tabıǵı shyǵyn da joq emes. Qazaqstanda osy ýaqytqa deıin qyrylǵan 588 myń taýyq kómilip, esepke alyndy. Biraq onyń ishinde qus tumaýynan ólgeni – 329 651 bas. Olarǵa ótemaqy tólenedi, – dep naqtylady ol.
Qus ólimi 7 oblystyń 99 eldi mekeninde tirkelgen. Jeke aýlalarda 23 854 qustyń ólgeni anyqtaldy.
T.Qabdoldanov baspasóz máslıhaty barysynda Soltústik Qazaqstan oblysy Qyzyljar aýdanynyń Iаkor aýylyndaǵy qus fabrıkasynda qyrylǵan qusqa qatysty túsinikteme berdi.
– Jumys toby atalǵan aýyldaǵy qus fabrıkasyna baryp, mán-jaıǵa qanyqty. Tekseris kezinde anyqtalǵandaı, ondaǵy qustardyń 256 myńy aýa jetpeı tunshyǵyp ólgen. Iаǵnı qus tumaýynan emes, – dedi T.Qabdoldanov.
Eske sala keteıik, osy jyldyń qyrkúıek aıynda álem boıynsha 26 elde qus tumaýynyń 429 oshaǵy tirkeldi. Bul rette, kórshiles Reseıde aýrýdyń 28 oshaǵy anyqtalǵan. Osyǵan baılanysty Qazaqstan óz tarapynan Omby jáne Chelıabi oblystarynan qus jáne qus ónimderin ákelýge, ótkizýge ýaqytsha shekteýler engizdi.