Qurdymǵa bet alǵan kınoteatrlar

Eski fılmder eshkimdi qyzyqtyrmaıdy

Qazaqstan kınoteatr ıeleri qaýym­das­tyǵynyń prezıdenti Mýnıra Iаgýdınanyń habarlaýynsha, jaǵdaı dál osylaı jalǵasa berse, elimizdegi árbir besinshi kınoteatr jabylýy múmkin. Al naryqtaǵy shyǵyn kóleminiń naqty aýqymyn esepteý qıynǵa soǵýda. Sebebi saladaǵy belgisizdik boljam jasaýǵa múmkindik bermeı otyr.

– Kınoteatr – kıno óndirisi naryǵyndaǵy sońǵy aıaldama. Sondyqtan bizdiń ju­mys­qa kirisýimiz úshin eń aldymen kontent, sa­nıtarlyq dárigerlerdiń normasy, kıno­teatr­lardyń daıyndyǵy sekildi birneshe faktor saqtalýy kerek. Úsheýi úsh bólek másele, – deıdi ol.

Aldymen kontent jaıly. Kontent dep otyrǵanymyz – kórermenge usynylatyn fılm. CINEMAX kınoteatrlar jelisiniń bas dırektory Baýyrjan Bısımbaevtyń pikir­inshe, halyq eski fılmderge qyzyq­paıdy.

Al jaryqqa shyqqan jańa fılmder joq dese de bolady. Sebebi pandemııa jalpy kınoóndiristiń qarqynyn baıaý­latty. Bul ózekti máselege aınalýda.

– Qazir TMD kórermenderiniń kóńili­nen shyqqan birneshe jańa fılm­niń bar ekenin bildik. Kontent jaǵynan ázirshe sol dúnıeler kóńilge úmit uıalatýda, – deıdi Mýnıra Iаgýdına.

Belgisizdik boljam jasatpaı otyr

Qaýymdastyq basshysynyń aıtýynsha, kórshiles memleketter kınoteatr­lar­dyń máselesin retteýge tyrysýda. О́ki­nishke qaraı, bizdegi jaǵdaı kóńilge qýanysh uıalatpaı otyr.

– Epıdemııanyń taralýy tó­men­dedi. Karantın talaptary da birtindep jeńildedi. Biraq mu­nyń kınoteatrlarǵa qaty­sy joq sekildi. Naýryzda jabyl­ǵan­nan­ áli ashylmadyq. Bul jaǵ­daı­­dyń qashanǵa deıin jalǵasa­ty­nyn dóp basyp boljaý da múm­­kin bol­­maı tur. Sondyqtan sanı­tar­lyq dári­ger­lerdiń ár baıan­dama­syn taǵat­syzdana kútip júrgen jaı­ymyz bar, – deıdi M.Iаgýdına.

Taýarlar men qyzmetterdiń sapa­syn jáne qaýipsizdigin baqy­laý komıteti­niń resmı ókili Erjan Baıtanaevtyń aıtýyn­sha, sanı­tarlyq talaptardy qatań saqtaǵan jaǵdaıda ǵana kınoteatrlardyń jumysyna ruqsat berilýi múmkin. Qazir komıtet osyǵan baılanysty birneshe nusqany qarastyryp jatqan kórinedi.

– Koronavırýs ınfeksııasyn taratpaý jónindegi vedomstvo­ara­lyq komıssııanyń taıaýdaǵy oty­ry­synda kınoteatrlardyń qyz­metin qaıta iske qosý usy­ny­lady. Biraq zaldardy júz paıyz toltyrýǵa tyıym salyna­dy. Sondaı-aq kınoteatr ıeleri sanı­tarlyq-epıdemııa­lyq sharalardy qatań saqtaý­ǵa mindetti. Komıtet tıisti nusqalar­dy usyn­ǵanymen, sheshimdi komıssııa qa­byldaıdy, – dedi ol BAQ-qa bergen suhbatynda.

Mýnıra Iаgýdına turǵyndar ara­synda kınoteatrǵa barý má­denıeti jaqsy qalyptasyp kele jat­qanyn, pandemııa adamdardy osy daǵ­dydan jańyldyrǵanyn qyn­­jy­la aıtty. Onyń qalpyna ke­lýi úshin birshama ýaqyt kerek eken.

– Sońǵy eki jylda qalyptas­qan ádet boıynsha aıyna eki márte otbasymyzben kınoteatrǵa baramyz. О́zim bas bolyp osy daǵdyny qalyptastyryp edim. Qyzdarym birden úırendi. Kelinshegim ar­tyq shyǵyn ǵoı dep qarsylyq bil­dir­genimen, ol da kóndi. Keıin «jaq­sy fılmder shyǵypty» dep ózi usynys jasaıtyndy shy­­ǵar­­dy. Kádimgideı demalyp qaıta­­myz. Keshki ýaqytta aıadaı ǵana Eki­bas­­tuzdyń kınoteatryn­da 20-30 adam otyrady. Mine, kıno­teatr­dyń esigin ashpa­ǵaly da jeti aıdan asypty. Umy­tyla basta­ǵan daǵ­dyny qaıta jańǵyr­tar sát týa­ry­na senemin, – deıdi Ekibas­tuz qa­lasynyń turǵyny Erik Oralbaev.

Naryqqa Koreıa kele me?

Qaýymdastyq prezıdentiniń aıtýyn­sha, jeti aılyq úzilis na­ryqty bes jyl burynǵy deń­geıge deıin tómendetip jibergen.

– Qazirgi ahýalǵa qarap-aq ja­qyn bolashaqta bul naryq­qa jańa ınvestorlar men oıynshylardyń kelmeıtinin boljaýǵa bolady. Jańa tehnologııalar engizilýi de kádik. О́ıtkeni kıno­teatr tá­ýe­­kel­ge toly bıznes ekenin anyq baı­qatty. Álbette, áý basta jos­­par­lanǵan jobalar qalaıda júzege asyrylady. Al jańa jobalar týraly áńgime qozǵaýdyń ózi artyq sekildi. Onyń ústine keı­bir kınoteatrlardyń qarjy tapshy­lyǵyna baılanysty jabylatyny qazirden belgili, – dedi ol.

CINEMAX-tyń bas dırektory B.Bısımbaevtyń aıtýynsha, Qazaq­standa qalyptasqan ahýaldy sheteldik oıynshylar tıimdi paıdalanýy múmkin.

– Byltyrdyń ózinde Ońtústik Koreıa ınvestorlary Qazaqstanǵa qyzy­­ǵý­shylyq tanyta bastady. Al qazir olardyń bizdegi kınoteatrlardy tıyn-tebenge satyp alýǵa múmkindigi bar. Árıne, bul ındýstrııa úshin jaqsy qadam emes. О́ıtkeni otandyq óndiris aýyr soqqy alady. Sondyqtan memleket paıyzsyz nesıe berse deımiz, – dedi ol.

Jeti kınoteatr jabyldy

Derekterge súıensek, Qazaq­standa 92 kınoteatr bar. Bul naryq­ta 5-6 myń adam eńbek etedi. Bel­gili bolǵandaı, qazir­diń ózinde 7 kınoteatr jumysyn toqtat­qan. Atap aıtqanda, Almaty, Jańa­ózen qalalaryndaǵy jáne Shyǵys Qazaq­­stan oblysyndaǵy kınoteatrlar jaby­lyp qalǵan. Negizinen jelileri joq kishig­i­rim kınoteatrlar qaýipti aımaqta tur.

– Kıno – óner men bıznestiń sın­tezi. Eger naryqta jelileri bar iri kompanııalar ústemdik etse, kishi oıynshylar qurdymǵa kete­­di. Al búginde otandyq naryq­tyń jar­tysyn dál osy kishigi­rim kıno­­­teatr­lar quraıdy. Bular­dyń da óz qyzyǵy bar, árıne. Son­dyq­­­­tan búgingideı almaǵaıyp ke­zeń­­­­de iri oıynshylar ǵana qıyn­dyq­­­­qa shydas beredi. Almaty men Nur-Sul­tandaǵy kishigirim kıno­teatr­­lar pandemııaǵa deıin de qalt-qult etip júrgen edi, – deıdi M.Iаgýdına.

Chaplin Cinemas kınoteatrlar jeli­siniń kommersııalyq dırektory Dmıtrıı Kırıenkonyń aıtýynsha, otandyq naryqty daǵdarys shyrmaǵandyqtan, qyzmetkerler amaly joqtyqtan basqa jumys izdeýde.

– Jyldar boıy iriktelip, jınaq­talǵan komandadan aıyryl­ǵaly turmyz, – deıdi ol.

Qaýymdastyq tıisti memleket­tik organdarǵa kómek surap hat jazǵan. Biraq ázirshe odan nátıje bolmaı tur.

– Kınoteatrlar jumysqa qaı­ta kirisken soń, salyq ustaýdy jeńil­detse deımiz. Ekonomıkanyń eleýsiz ǵana bóligi bolǵandyqtan, biz­diń únimizge qulaq asqan eshkim joq. Ras, bizge nesıeni tóleý min­­­det­temesin keıinge qaldyrý je­ńil­­digi berildi. Alaıda basqa da shy­ǵy­n­dar bar. Ashylǵan kún­niń ózinde zaldy toltyrýdyń ózi qıyn­­ǵa soǵady. Tıisinshe, seans­tar­­dyń sany da az bolady. Birden mol paı­daǵa kenelemiz degen oı joq. Ázirshe saladaǵy kadrlar men kórer­men­derdi saqtap qala alsaq, sonyń ózi úlken olja bolmaq, – deıdi M.Iаgýdına.

Eske sala keteıik, osy jazda Qazaq­stan kınoteatr ıeleri qaýymdastyǵy quryl­ǵan bolatyn. Oǵan elimizdiń 14 qala­syndaǵy 30-dan astam kınoteatr múshe. Maqsat – otandyq kınoteatrlar­dy qol­daý, damytý jáne ortaq másele­lerdi birlesip sheshý. Olar­dyń bıyl qıyn­dyqpen betpe-bet kelip, tıtyqtaýy bir týdyń astyna jınalýǵa túrtki boldy.

Aıtpaqshy, osy jazda tártip saqshy­lary Pavlodar qalasynda turǵyn úıdiń ishinde zańsyz jumys istep turǵan kınoteatrdy áshkerelegen edi ǵoı. Karantınniń kúıip turǵan shaǵynda jumysyn jalǵastyrǵan kınoteatrǵa qatys­ty keleńsiz jaǵdaı ózgelerge sabaq bolǵan sekildi. Osydan keıin bul salaǵa qatysty zańbuzýshylyqtar tirkelmegen.

Kınoteatrdyń ashylǵanyn kórer­mender de, ıeleri de kútip júr. Saryla kútken taǵy bir top bar. Ol – saýda, oıyn-saýyq orta­lyq­tarynyń ókilderi. Sebebi kınoteatr el qazynasynan bólek, dál osyndaı ortalyqtardy da shómish­ten qaǵyp otyr. Olar úshin kınoteatr «zákirlik» joba. О́ıt­keni kelýshilerdiń deni sonyń aına­lasynda toptasady. Korona­vırýs ınfeksııasyn taratpaý jónin­degi vedomstvoaralyq komıs­sııanyń kınoteatrlardyń jumysyna ruqsat bermeýiniń bir syry osynda jatqan syńaıly.