– Tuńǵyshbaı aǵa, ónerde júrgenińizge elý jyldaı bolypty. Osy jyldarda ulttyq teatrymyz ben kınomyzǵa bir kisideı eńbegińiz sińdi. Abylaı han, Ábilhaıyr, Qaıyrhan, Jánibek han, Mahambet, Qunanbaı sııaqty qazaq tarıhynda erekshe orny bar tulǵalar obrazyn somdap, kórermenniń yqylasyna bólendińiz. О́z paıymyńyz boıynsha, elińizge qandaı eńbek sińirdim dep bilesiz? Jalpy elge eńbek etý uǵymyn qalaı túsindirgen bolar edińiz?
– О́nerge ómirimdi arnaǵanyma elý jyl boldy. Az emes, ájeptáýir ýaqyt... Joǵaryda attary atalǵan tulǵalardyń ómiri men muń-sherin sahna men ekran arqyly keshý – taǵdyr-talaıyma buıyrǵany basyma qonǵan baq dep sanaımyn.Ultymyzdyń uıaty men ar-namysy bolǵan arýaqty tulǵalar meni eseıtti, saraıymdy ashty, ózderindeı bıikteýdiń jolyna saldy... Eń birinshi elime degen esepsiz mahabbat pen perzenttik paryzdy qan-júregime qadap, ultyma degen patrıottyq sezimimdi semdirmesteı shegeledi. Sahna men ekrannan birde Qaıyrhan, birde Abylaı han bop atoı salyp, ǵasyrlar qoınaýynda qalǵan qymbattarymyz ben joǵymyzdy izdep-joqtap júrip, arydaǵy ata-baba amanaty men tereńge tartqan tarıhymyzǵa essiz ǵashyq boldym. Qyrdym-joıdym, qyrýar eńbek sińirdim dep semiz sóılemeı-aq qoıaıyn, zamanalar kóshinde umyt qalǵan, kezeńder kerishinde tat bop qatqan shejiremizdi izdep sherlenýge, esimizdi jııýǵa, aldymen ózimniń, ózim arqyly ózegim-elimniń jadysyn jańǵyrtýǵa, uıqyda jatqan qazaqtyń ulttyq namysyn oıatýǵa septigim tıgenin zor eńbektiń bir pushpaǵy dep esepteımin. Elge eńbek etý – mindet qylýdan emes, ony esepsiz súıýden bastalady. Qaǵynan jerigen qulannyń kúıinen aýlaq bolý, barymyzdy bajaılaý, joǵymyzdy túgendeý – egemendik alyp esin jıǵan bizdiń urpaqtyń kókeıkesti maqsaty, boryshy dep esepteımin. Eliń barda – ultyń bar, urpaǵyń bar, óneriń bar... О́ner – bilektiń, erikkenniń ermegi emes – ulttyń júregi, elińniń mańdaıyndaǵy jarqyraǵan gaýhar tasy. Eliń amanda, egemendigiń barda, ýaıymyń azda, azamatyń men urpaǵyńnyń eli men erteńine degen senimi molda jarqyraıdy ol gaýhar tas!
– Osy tusta ózińiz bilim alǵan qara shańyraq jaıynda, bilikti ustaz Hadısha Bókeeva týraly sóz qozǵamaı ketpeýge bolmas. Qazaq mádenıeti men ónerinde aıryqsha orny bar tulǵalar eńbek etken sheberhana Sizge ne úıretti?
– Adaldyqty úırendim, tazalyqty úırendim... О́nerde ásireqyzyldyqtan aýlaq bolýdy, arzan ataqqa boı urmaýdy, qyzǵanysh pen kisápirlikke qul bolmaýdy, kerdeń minezben kókirek qaqpaýdy, sahna men ekranda bıik, ómirde kishik bolýdy, ózińnen burynǵyny syılaýdy, keıingini baǵalaýdy, barǵa mázir, joqqa sabyr kórsetýdi úırendim. Ne aıtsań da, ne jasasań da biliktilikpen jasaýdy úırendim, bilimdi bolýǵa talpyndym. Shalalyqqa, shalapaılyqqa qarsymyn. Úırene almaǵan birim bar, ol – ádiletsizdikke qarsylyq kórsetpeýge, ádiletke arasha túspeýge... «Neǵylaıynyń bolsyn» deıtin Ustazym... Osyny ádet qyla almadym, qysastyqty kóre tura, kórmegendeı bola almaımyn. «Neǵylaıyn», meniń ne sharýam bar dep, shet qala almaıtyn shataq minezim bar, taıaqty sodan kóp jeımin.
– О́nerge degen qushtarlyq boıǵa bala kezden darıtyny zańdylyq. Degenmen, nelikten osy joldy tańdadyńyz?
– Nelikten derińiz bar ma... О́mir boıǵy armanym edi dep aıta almaımyn, sebepten-sebep boldy da. Kitap oqýǵa qumartyp, poezııaǵa áýeıi boldym. Mektepte júrip ánge, dombyraǵa áýestendim. Tipti kanıkýl kezinde aýyldyq klýbta ártis te bolyp áýrelendik. Odan buryndary, árip tanymaı turyp ta, kirásin shamnyń alakeýim jaryǵynyń aınalasyna jınalǵan atam-ájem, áke-sheshem jylap otyryp tyńdaıtyn ertegi-qıssa, jyrlardy oqıtyn ákemniń de kóz jasyn syǵyp otyryp ándetetini esimdi alatyn. «Darıǵa-qyz», «Myń bir tún», «Rústem-dastannyń» shym-shytyryq ýaqıǵalary uıyqtap ketken meniń shym-shymdap túsime sapar shegetin. Biraq ónerge baram dep shyndap oılamadym. Ákem temirjolshy bolǵandyqtan ba, tehnıkalyq mamandyqty kóbirek oılaýshy edim. Máskeýdegi Baýman atyndaǵy joǵarǵy tehnıkalyq oqý ornyna túsýdi armandadym, kosmonavt bolý úshin emes árıne... Odaqtaǵy eń ataqty ýnıversıtet bolǵany úshin... Bozbala kóńili aspanda edi ǵoı. Biraq sorymyzǵa qaraı biz bitirgen jyldarda «blat» degen aýrý boı kótergen. Qoı, Máskeý seni neǵylsyn, bir aılyqqa qaraǵan ákeńniń on bir balasyn asyraýǵa ázer jetetin taqyl-tuqyl aqshasy jol kireńe de jetpes degen oımen, óz elime, Tarazdaǵy tehnıkalyq oqý ornyna at basyn tiredim. Ánge qumarlyq onda da jalǵasty, stýdenttik orkestrde dombyra tarttyq. Úshinshi kýrsta Áýlıeataǵa Asqar Toqpanov kelip, men bitirgen Asa orta mektebiniń dırektory Erimbet Qonaqbaev arqyly taýyp aldy. Boldy... Esim aýdy... «Shaıtan túrtti...»
– Stýdent kezińizden Áýezov teatrynyń akterlik quramyna alyndyńyz. S.Qojamqulov, E.О́mirzaqov, Á.Moldabekov, Y.Noǵaıbaev, H.Bókeeva, S.Maıqanova, B.Rımova, Sh.Jandarbekova, F.Sháripova t.b. qazaq óneriniń tulǵalarymen birge eńbek etken jyldar nesimen esińizde qaldy? Qazaq teatr óneriniń órlegen tusy «Mámbetov dáýirindegi» teatr qandaı edi?
– Stýdent kezimde sumdyq talantty bolǵandyǵymnan emes, Hadısha apam meniń jupyny kıimime kózi tústi me, álde estııarlyǵymnan bolar, múmkin orysshaǵa táýirligimnen be, áıteýir Áýezov teatryna ilespe aýdarma bólimine ornalastyrýǵa sebepker boldy. Ol oryndaǵy kisi aýyryp qaldy ma eken, bilmedim. Soraıyp júrip, sondaǵy attary men ataǵynan at úrketin súleılerdiń kózine ilinippin. Qadyr Jetpisbaev aǵamyz bir kishigirim rólge jekpesi bar ma! Júregim jarylyp kete jazdady! Shatyp-putyp júrip, ekinshi quramda oınadym, alaıda ne oınaǵanymdy bilmeımin... Qoıshy, áıteýir Tarazdaǵy tehnıkalyq VÝZ-dy tastap, qaıtadan birinshi kýrsyna túsken joǵary oqýymdy, konservatorııanyń akterlik bólimin qyzyl dıplommen bitirgen jalǵyz meni, «qudaı jarylqap» Ázekeńniń ózi attaı qalap, ákemteatrǵa alynýym jaıynda joǵarydaǵy mınıstrlikke joldama bergizdirdi. Ol kezde mamandardy jumysqa ornalastyrýmen mınıstrlik aınalysatyn. Hosh deńiz, óner eline, onyń ishinde has ónerpazdardyń, «samorodok sary altyndardyń» ortasyna túsýim – basyma baq qusynyń qonǵany ekenin kóp uzamaı túsindim, túısindim. Seraǵadan bastap, halyqtyń súıiktisine aınalǵan sýretkerlerdiń sońynan erdim, qoldaryna sý quıdym, tálimin terdim, tárbıesin aldym. О́nerdiń qudireti men kepıetin uqtym, aýzymdy ashyp, kózimdi jumdym. Aǵa-apalaryma ǵashyq boldym, sahnany essiz súıdim! Sol kezderim, ónerdiń óreli, baǵaly kezderi, qazir oılasam, kózdi ashyp-jumǵandaı zý etip óte shyǵypty. Ol jyldarym – jyǵylǵan-turǵan, júgirgen-súringen, kúızelgen-jylaǵan, úrikken-qoryqqan, túńilgen jyldardaı emes, zymyrap ushqan, qanattanyp aspandaǵan, bıikke talpynǵan, tereńge úńilgen, keńdikke qulash sermegen súırikti jyldarym eken. Maǵan qanat bitirgen sol aǵalarym men apalarymnyń tektilikteri men tańdaı qaqtyrar qarapaıymdylyqtary. Ázirbaıjan Mámbetov aǵamyzdyń da «altyn ǵasyry» osy arýaqtylardyń arqasy shyǵar deımin. Odaqtyń kezindegi ortan qoldaı ataqty teatr boldyq. Máskeý bardyq, Fransııa, Iran astyq, tatar, bashqurt elin tamsandyrdyq, qyrǵyz, ózbekti tańǵaldyrdyq. Chehov pen Shekspırdi shemishkeshe shaqtyq, Áýezov pen Músirepovtiń shyǵarmalaryn tulpar ǵyp jalyn taradyq, at qyp minip, báıgege qostyq...
– Kınoda qyryqqa, teatrda jetpiske taıaý rólderdi somdaǵan ekensiz. Jalpy, Siz úshin teatr men kınonyń arasy qandaı? Shyǵarmashylyǵyńyzǵa qaısysy jaqyn? Búgingi ulttyq kıno, teatrdyń betalysy qandaı?
– Osy jyldarda keıipkerlerimniń ǵumyryn keshtim, ómirin súrdim... Teatr jaqyn... Ekeýiniń arasy alys emes, bir «aýrý», bir «dert»... Ekeýine de essiz berilgendik, bıik talǵam, parasat pen tolaǵaı bilim kerek. Kınoakterlerdiń kóbi teatrdyń talabyna, tártibine par kele almaıdy, jandy óner jasaı almaıdy, kórermenniń aldynda janyn jalańashtap, búkil zaldy sońynan ertip, ertegige sendire almaıdy. Olardyń kórermeni – obektıv, kamera ǵana. Olardyń kómekshisi, súıeneri tehnıka, qaıtalap oınaýǵa dýbl degen múmkindigi bar. Al teatr akterleriniń ondaı múmkindigi joq, sondyqtan jalǵyz kómekshisi, súıeneri sýretkerlik júregi. Kınoda da sol júrek, sol bilik, sol sýretkerlik... Tereńdigiń men júregińniń lúpilin, qyzýyń men sýyǵyńdy úlkeıtip, kórermenniń kóz aldyna ákeler tehnıkalyq sıqyry bar kıno, áıgililikke tez jetkizedi, muny moıyndaý kerek. Alaıda kıno – qımyldaıtyn sýret sekildi, ǵashyǵyń, kóńildesiń syndy. Kıno tóńireginde aıqaı kóbeıip ketti... Aqsha kóp bólingen soń, balǵa úımelegen aradaı, táttiden dámelilerdiń ishinde sýyq qoldar sýmańdaıdy... Bólingen qarjydan bólisý degen dert bar... Bul dertke kóbine «saptaıaqqa as quıyp, sabynan qaraýyl qaraıtyn» dókeıler shaldyqqan. Aýyz tıgizbegen astam prodıýser men rejısser shúmekten qaǵylady. Amal joq, dókeıdiń qolyn maılaıdy da, taza óner kirlenip, óresi men qýaty arzandaǵan shala dúnıe týady. Bul qalaı boldy dep tergeıtinder dókeıdiń dúmpýinen qaımyǵady da, jabýly qazan jabýly kúıinde qala beredi. Bizde sumdyǵy sol, bul dert ádetke aınalyp barady. Sýretkerlik ojdanyna berik bolmaǵan óner adamy jaltaq, jaǵympaz bolǵan soń, erkindiginen aıyrylady. Shynaıy óner qursaý men kisende týmaıdy, búgingiler Qurmanǵazy men Mádı emes.
Burynǵydaı ne túsirem, kimdi túsirem deıtin erkindigi men pátigi bıik Begalınder men qamaly buzylmas Qarsaqbaevtardyń, sheneýniktiń shekpenine qul emes Qojyqovtardyń zamany kelmeske ketken...
– «Tamasha» oıyn-saýyq otaýy Sizdiń shyǵarmashylyǵyńyzda erekshe orny bar ujym bolǵany belgili. Búginde oıyn-saýyq otaýynda Meıirman, Toqsyn, Ýaıs aǵalarymyzdyń orny oısyrap turǵany baıqalady. Qazaq satıra sahnasynyń mektebi týraly sóz etkende jetistigimiz qandaı, kemshiligimiz nede deısiz?
– Aldymen «Tamashadan» men ketip, bir oısyrattym-aý deımin... Estrada janry kezeńdik, ýaqytsha óner. Zamana kóshi talǵamdy da tarazylaıdy, ásirese estrada ónerinde. Quny arzandamas, biraz jylǵa azyq bolarlyq taqyryptar barshylyq árıne, neken-saıaq alaıda... Bul janr ózi, feleton syndy... Kezindegi «Ara», «Krokodıl» degen satıralyq jýrnaldar qaıda ketti? Ol kezderde sol jýrnalǵa shyqqan feletonnyń arty úlken ýaqıǵa bolatyn, syqaqqa ilingen sheneýnik ornynan alynyp, sottalyp ta ketetin. Al qazir she? «Oıbaı, óltirip jatyr» deseń de, qoǵam selt etpeıdi... Kereń qoǵamda ómir súrip kelemiz... Onyń ústine qazirgi estrada aqsha qýyp, arzan kúlki men orynsyz yrjańdy aınalsoqtap júr. Halyqtyń bolashaqty, eldiń erteńin, urpaqtyń qamyn oılap qamyqtyrmaý úshin, tek oısyz, nársiz kúlkige toıǵyzyp, esin jıǵyzbaı, qymbat ónerge ash qarnyn «toıǵyzýda»... Bile-bilgenge bul qylmyspen para-par! Ulttyń jadysyna, talǵam-tarazysyna shabýyl jasaýdan artyq qandaı qylmys bar! Biz onsyz da talaı qymbatymyzdy joǵaltyp alǵan, tilimiz ben dinimizden, armanymyzdan, salt-dástúrimizden aıyryla jazdaǵan jurtpyz! Birese orysqa, birese arabqa eliktep, óz ózegimizden adasa bastaǵan elmiz. О́nerdiń taqyryby osy bolmaqqa kerek, án de, jyr da, ázil de, ospaq ta, ádepti, mádenıetti, tálimdi, tárbıeli túrde, aqshanyń qamyn emes, el sózin óner tilinde aıtpaq kerek. Maǵan Prezıdentimiz Qasym-Jomart Kemelulynyń «el sózin estıtin memleket ornatýymyz kerek» degen bastamasy óte unaıdy. О́ner adamdary qoǵamnyń barometri ispetti, olardy kóbirek tyńdaý kerek, baǵalaý kerek. Áleýmettik jelide aıǵaı salǵannan góri, óner tilinde oı salǵan oryndy. Árıne, ol uly maqsat oıy buzyq, qoly sýyq, qulaǵy biteý, peıili aram, bilimsiz, júreksiz sheneýnikter joq elde oryndalady.
– Bir suhbatyńyzda «Meniń jolym – aýyr, tuzym – sor. Keıbir «sheneýnikterdiń» shúıligýinen, shettetýinen sahnadan ajyradym. Sóıtip 10-15 jyldaı rólsiz júrdim» deısiz... Jalpy qarapaıym kórermen teatr álemin parasatty orda, rýhanııat mekeni dep qabyldaıdy. Pendeshilik áreketter beleń ala berse, teatrdan qadir qashpaı ma? Sońǵy jyldardyń ózinde teatr aınalasynda jaǵymsyz áńgimeler kóp aıtylyp júr.
– Bul suraǵyńyzǵa joǵaryda jaýap bergendeımin... Men teatrdy, kúpirlik bolmasyn, qasıetti Qaǵbaǵa teńeımin! Qaǵbany aınala bir Jaratýshyǵa jalbarynǵan, úlken-kishi, baı men kedeı, bastyq pen jalshy, ataqty da, ataqsyz, ulty men jurty esinde joq, kómeski kóptiń biri bop júrgen mıllıardtaǵan pendelerdiń sol tusta júreginde ıman, pıǵylynda kirshik joq! О́ner sahnasynda da solaı bolmasa, ishtarlyq pen pendeshilik beleń alsa, ózin ózgelerden zor tutsa, keýdege nan pisip kisápirlense, óz talǵamyn ózgege zorlap tańatyn tákápparlyq bılese, tóńiregindegi áriptesterin mensinbeı, aıarlyqqa júginse, birin zor, birin qor sanap, ónerdegi ádilettiń belinen bassa, esekti tulpar, qarǵany suńqar etse – onda ol teatr ólik, yryń-jyryń, ósek-aıań jaılaǵan, mal da jaıylmaıtyn, qus ta sańǵymaıtyn, shóbi qýraǵan, eli kóship ketken, ádira qalǵan jurt. Kez kelgen óner ujymy basqarýshynyń talǵam-bilimine týra proporsıonaldy ekeni meniń ashqan jańalyǵym emes... Bizdiń teatr Mámbetov ketken kezden biraz keıin joǵarydaǵy keleńsiz jaǵdaıdy bastan keshti... Sol «aýrýdan» aryltpaq bolǵan meniń ary shaýyp, beri shapqan alańǵasar eńbegim esh boldy. Basshy bolyp, bar-joǵy toǵyz jylǵa shydas bere aldym... Imandy bolǵyr bir mınıstr (ólgenniń artynan ózge sóz aıtqym joq) belgili bolǵanmen, berekesiz aǵalarymnyń, Ázekeńniń kezindegi erke bolǵan totaılardyń yǵyna jyǵylyp, kýrstas redaktorlardyń gazetterinde shýyldatyp, bir meniń ornyma úsh týys-jamaǵaıynyn otyrǵyzyp tyndy... Sodan teatr da tyndy... Sóz qylýǵa tatymas keshegi eks-mınıstrdiń kezinde jaǵdaı odan saıyn ýshyqty... Amalyn taýyp, ataq alyp, sahnany saýyq-saıranǵa aınaldyrar súıiktileri kelip, kezinde Hadısha, Sholpan, Bıken, Farıdalardyń pák júrekterimen úılesim tapqan qazaqtyń has sulýlarynyń súırikti sózin salqyn sóılep, ımenbeı syrǵasyn taqty... Basshylyqqa paraqorlar men alaıaqtar keldi... Qaǵbalyq qasıet qaradaı qor boldy...
– Rejısser retinde «Týrandot hanshaıym», «Tomırıs», t.b. dúnıelerdi sahnaǵa shyǵardyńyz. Bul otandyq teatr ónerindegi bir kezeń desek, búgingi rejıssýranyń deńgeıi, dárejesi týraly qandaı oı-pikir bildirgen bolar edińiz? Júzege asqan josparlaryńyz, tyń qoıylymdar bar ma? Aldaǵy josparlaryńyz jaıynda aıtyp ótseńiz.
– Siz eske alǵan «Tomırıs», «Qazaqtar», «Týrandot hanshaıym» atty rejısserlik týyndylarymnan jalǵyz saq patshaıymy Tomırıs jaıyndaǵy budan 20 jyl buryn qoıylǵan qoıylym ǵana keıindergi «qasań» qasapshylardyń pyshaǵyna ilinbeı aman qaldy... О́zim sahnada ómirin keshken, muńyn shertken, kórermenniń kózaıymyna aınalǵan Abylaı handar, Mahambet, Jáńgirler, Ábilqaıyrlar, Syrymdar men Edıp patshalar arhıvke sapar shekti... Sherhan Murtazanyń sheri, qan júreginen jaryp shyqqan «Aı men Aısha» qoıylymy da kórkemdik jetekshiniń «kóńilinen shyqpaı» tórt jylǵa qańtarylyp edi, óıtip-búıtip júrip bıyl kóktemde Jeńistiń 75 jyldyǵy dep «tiriltip» edik, pandemııa tusaý bop ázirge repertýardaǵy barlyq qoıylymdarmen birge toqtap tur... Qaısybirin aıtaıyq... Bári joǵaryda sóz qylǵan ujym basshysynyń talǵamy men sýretkerlik ojdanyna baılanysty. Ho-osh deńiz... Alaıda aýyzdy qý shóppen súrtpeıik, «baqsy ketti, jyn tarady» degendeı... Máńgilik eshteńe joq qoı. Júregi, analyq meıirimi bar, jaǵymdy minezdi jańa mınıstr keldi. Qudyqtan shyǵyp, dertten aıyǵa bastaǵandaımyz. Jas rejısserler kelip, taza óner teńiziniń jaǵasyna shyqqandaımyz. Jas rejısser Juldyzbek erekshe stıldegi eki qoıylymdy, O.Bókeıdiń «Qar qyzy» men hakim Abaıdyń qara sózderin sahnaǵa shyǵardy. Farhat Moldaǵalıev degen talǵamy erekshe jigit jaqsy sózge iligip júr... Josparlarym kóp... T.Ahtanovtyń «Antyn» jańa úrdiste qaıta qoısam, V.Shekspırdiń «Antonıı men Kleopatrasyn» da sahnalasam degen dámelerim bar... Kezinde álgi eks-basshynyń pármenimen óz betimmen, 70 jyldyǵyma oraı daıyndaǵan «Qýyrshaqtaryma» tól teatrymnyń kishi zaly da buıyrmap edi... Sony da sóıletsem deımin... Shúkir, jańa basshymyz mádenıettilik pen sýretkerlik sabyrlyq tanytyp, burynǵylardyń bylyǵyn aqyryn júrip, anyq basyp jóndeýge tyrysyp júr. Akterlik trýppanyń shtaty jóndi-jónsiz tolǵan, óz shákirtteri men sybaı serileriniń selteńbaılary men bıkeleri bir orynǵa eki adamnan nyǵyzdalǵan... Meniki ǵana jón dep «eki jep bıge shyqqan» basshyǵa senip, ujymǵa jańa alynǵan jaýtańkóz jastarǵa obal...
– Shyǵarmashylyqpen qatar ustazdyqty da qatar alyp kelesiz. Búginde ónerge kelgen stýdentterdiń betalysy, ónerdi qabyldaýy turǵysynda pedagogtik paıymyńyz qandaı?
– Qyryq eki jyldan beri ustazdyq etip kelemin. Hadısha apam amanattap ketken akterlik mektepti jalǵastyrýdamyn. Ol mektep apam aıtyp ketken adaldyq pen tazalyqty tý etip keledi. Joǵaryda ózim sóz etken adam retindegi ustanymdarym men ónerpaz retindegi talǵam tarazysyn shákirtterimniń júrekteri men sanalaryna sińdirýge tyrysamyn. Men – óner bilektiń emes, júrektiń isi dep esepteımin, olar da osy oıda... Eki júzge taıaý shákirtim bar. Basym kópshiligi ónerde óz ornyn tapqan talanttar. Qazaqstannyń 56 teatrynyń kóbinde qyzmet etip júr. Biren-sarany ǵana pendelikpen syrt aınalǵany bolmasa, túgeldeı derlik shákirttik shart pen adamdyq qasıetterden alystaǵan joq. Qıyn jyldarymda túgelimen meniń tóńiregimde boldy...
– Desek te, teatrdan qol úzgen joqsyz? Qara shańyraq óz talanttaryn qalaı qorǵap, qandaı qamqorlyq kórsetip keledi?
– Iá, eńbek etip júrmin. Aǵymdy repertýardaǵy qoıylymdardyń birazynda súıekti rólderdemin. Al talanttar tek qara shańyraqtyń ǵana emes, memleket qamqorlyǵynda bolǵany jón. О́rkenıetti elderdiń bárinde osyndaı. Germanııa kansleriniń óner men mádenıet jaıynda aıtqandaryn estigen shyǵarsyz... Elbasymyz ben Prezıdentimiz Q.J.Toqaev ta osy pikirde ekenin bilemin.
– О́nerli ortada ósken balalaryńyzdyń betalysy qandaı? Olar tańdaǵan mamandyqtyń ónerge jaqyny bar ma?
– Balalarymnyń eshqaısysyna ónerdi tańdatpadym. О́zim kórgen «qorlyqqa» qımadym... Ártúrli salada júr, biri dıplomat, biri bank qyzmetkeri, biri kedenshi. Aıtpaqshy Aqsultan atty ulym, kezinde óz armanym bolǵan Máskeýdiń Baýman atyndaǵy joǵarǵy oqý ornyn bitirip, magıstratýrasyn aıaqtaýǵa jaqyn. Uldan kishim bıyl mektep bitiredi, kenje qyzym 8-synypta, ánge, sýret salýǵa, sportqa qumar. Bári qazaq mektebinde.
– Búgingi bıigińizden qaraǵanda qandaı armanǵa ıek artqan bolar edińiz?
– Elimniń erteńi baıandy bolsa degen arman. Analar jylamasa, balalar baqytty bolsa. Babadan qalǵan keń baıtaq jerimizdiń rızyǵyn qazaq kórse... Tilimiz tuǵyrly bolsa, óıtkeni til joǵalsa, bári tul. Eń birinshi óner ádira qalady. О́nersiz eldiń bolashaǵy joq. О́kinip, «áttegen-aı» deıtin jastan kettik. Bolary-boldy, boıaýy sińdi, ótken ótti. Eshkimge de ókpe joq. Bul – ómir. Tek qazaq degen ulttyń qany suıylmaı, qadiri qashpasa degen úmit úzilmese eken.
– Áńgimeńizge rahmet.
Áńgimelesken
Elvıra SERIKQYZY,
«Egemen Qazaqstan»