Qoınaýy munaı men gaz sekildi tabıǵı baılyqqa mol bolǵanymen, Atyraý jurtshylyǵyn tolǵandyratyn basty problema bar. Bul – ekologııa máselesi. О́ıtkeni jel ekpini kúsheıse, Atyraýdy shańdy daýyl basady. Al jazdyń aptap ystyǵynda saıa bolar jasyl jelegi tym az. О́ńirdegi osy máselege alańdaǵan qoǵam belsendileri qalanyń birneshe shaǵyn aýdanynan saıabaq ashýdy usynyp keledi. Bul másele oblys basshylaryn da oılandyryp otyr.
Oblys ákiminiń orynbasary Erjan Ábilhanovtyń aıtýynsha, Atyraý qalasyn kógaldandyrý jobasyna qorshaǵan ortaǵa zııandy lastaýshy zattar shyǵaratyn iri kásiporyndardy tartý josparlanypty. Osyǵan oraı on jyl boıy iske asyrylatyn joba Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń eldi jappaı kógaldandyrý týraly tapsyrmasyna oraı qolǵa alynyp otyr.
– Prezıdenttiń tapsyrmasyna baılanysty oblys ákimdigi Atyraý qalasy men onyń aınalasynda tal egýdi júzege asyratyn irgeli jobany daıyndady. Bul – on jylǵa sozylatyn joba. Jaqynda kógaldandyrýǵa arnalǵan ýchaskeler, jaýapty oryndaýshy, sondaı-aq tal egý kestesi aıqyndalady, – deıdi E.Ábilhanov.
Árıne, atalǵan jobany júzege asyrý ońaı emes. О́ıtkeni jobaǵa ınvestısııa qajet. Sol sebepten jabaǵa atmosferalyq aýaǵa qaldyq shyǵaratyn munaı-gaz óndirý jáne munaı óńdeý kásiporyndaryn ınvestor retinde atsalysýǵa tartý kózdelip otyr. Osy oraıda «Lastaýshy qalpyna keltiredi» qaǵıdasy eskerilipti. Soǵan sáıkes «Teńizshevroıl», NCOC, «Embimunaıgaz», Atyraý munaı óńdeý zaýyty sekildi jetekshi kásiporyndar anyqtaldy. Bul kásiporyndarǵa kógaldandyrýdy júrgizý, úsh-bes jyl boıy alǵashqy kútim jasaý úshin arnaıy ýchaskeler bekitilmek. Bul ýchaskeler qalalyq nemese orman sharýashylyǵy jáne janýarlar dúnıesi aýmaqtyq ınspeksııasy balansyna beriledi.
Jobany usynýshylardyń aıtýynsha, kelesi jyly Atyraý qalasynyń mańynan «jasyl beldeý» qurý ıdeıasy iske asyryla bastaıdy. Ony oblystyń orman sharýashylyǵynda ósirilgen, Atyraýdyń qatal klımatyna beıimdelgen kóshettermen qamtý jospary bar. Bul jobaǵa qazirdiń ózinde «Teńizshevroıl», NCOC, Atyraý munaı óńdeý zaýyty, «Embimunaıgaz», ózge de kompanııalar qatysatynyn rastap otyr. Jaqynda munaı-gaz ónerkásibi salasyndaǵy kásiporyndarmen memorandýmǵa qol qoıylyp, jumys bastaý alady.
– Bul jobany iske asyrý aımaqtaǵy ekologııalyq ahýaldy jaqsartady. Qala turǵyndary úshin jańadan demalys ári serýendeıtin oryndar paıda bolady. Kóp uzamaı biz qalamyzdy «Jasyl Atyraý» dep aıtatyn kúnge jetemiz, – deıdi oblys ákiminiń orynbasary E.Ábilhanov.
Al Atyraý qalasynyń ákimdigi baspasóz qyzmetiniń málimetine súıensek, shahardy kógaldandyrý jumysyna 4,69 mlrd teńge bólinip otyr. Osy oraıda jasyl jelek egýdi memleket-jeke menshik áriptestigi baǵdarlamasy aıasynda jeke serikteske berý týraly sheshim qabyldanypty.
– Jobany iske asyrý merzimi – 5 jyl, jalpy somasy – 4,69 mlrd teńgeden astam. Bıyl «Atyraý qalasyn kógaldandyrý» memleket-jekemenshik áriptestik jobasy aıasynda 375 myń gúl egildi. Sondaı-aq qalanyń 38 kóshesinde, 15 saıabaǵy men alańynda egilgen óskinderge, aǵashtarǵa, jalpy alańy 40 612 sharshy metrlik gúlzarlarǵa, butaly qorshaýlarǵa kútim jasaý qolǵa alyndy. Birneshe jyldyq tarıhy bar «Sýtıagın baǵy» aýmaǵynyń 1,5 gektary qaıta jandandy. Jeńis saıabaǵynda jemis aǵashtary egildi. Qazir onyń 900-y tamyr jaıdy. Sondaı-aq qalanyń 12 kóshesinde 200 shaqyrymdyq sýarý jelisin jańǵyrtýdy aıaqtaý kózdelip otyr, – dep habarlady qalalyq ákimdiktiń baspasóz qyzmeti.
О́tken aptada Atyraý qalasynyń «Balyqshy» shaǵyn aýdanyndaǵy jańa saıabaqqa 1 myń jemis aǵashynyń kóshetin egý aksıasy bastaldy. Alǵashqy kúni saıabaqtyń 2 gektar aýmaǵyna 380 kóshet egildi. Saıabaqqa kóshet ekkenderdiń qatarynda oblys ákimi Mahambet Dosmuhambetov te bar.
– Jyl basynan beri qalany kógaldandyrý josparyna sáıkes, 20 myńǵa jýyq tal egilgen edi. Atyraýdy jasyl qalaǵa aınaldyrý alda da jalǵasady. Osyǵan oraı naqty jobamyz bar, – deıdi Atyraý qalasynyń ákimi Qaırat Orazbaev.
Atyraý oblysy