«Gıbrıdti» súzgiler atmosferany lastaýǵa jol bermeıdi

Kásiporyn úshin bul jań­ǵyrtý kem degende 10 jyl­dyq aýqymdy ekojobanyń alǵash­­qy mańyzdy kezeńderiniń biri. Biregeı ekologııalyq baǵ­darlama – Eýrazııalyq Top­tyń eko­logııalyq jańa strategııasyn iske asyrýdaǵy qadam­da­ry­nyń biri.

Joba 2018 jyly zaýyttyń №1 peshti gazdan tazartý júıe­sin jobalaýǵa kelisimshart ja­salǵan ýaqytta bastaý aldy. Kásiporyn ekologteriniń pi­kirinshe, osy serpindi jáne ba­symdyqqa ıe jobany iske asy­rý óndiristik kórsetkishter­di turaqty ustap turý kezinde shań shyǵaryndylaryn jylyna 2 376 tonnaǵa birtindep tómendetýge múmkindik bere­di. Jańa jabdyqtyń tazalaý tıimdiligi shamamen 99,99% jáne jalpy qaladaǵy atmos­feralyq aýaǵa oń áser etedi. Kompanııa atap ótkendeı, bul jobaǵa aıtarlyqtaı ınvestısııa quıyldy – alǵashqy eki elektr súzgisin satyp alý­ǵa já­­ne montajdaýǵa shamamen ­11 mln AQSh dollary baǵyt­talǵan.

Basty oryndaýshy naryqta tanylǵan – ThyssenKrupp nemis kompanııasy. Onyń mamandary barlyq esepteýlerdi júrgizip, jańa elektr súzgileriniń negizgi elementterin jasady, sonymen qatar eskilerin bólshekteýge tikeleı qatysty.

Jańa gıbrıdti súzgiler bu­­rynǵy súzgilerdi almas­tyr­­dy. Jentekteý peshteri úshin gazdy tazartýdy qaıta qurý­dyń rettik-paralleldi ádisi tańdaldy. Pesh ekinshi súz­gi­men 50 paıyzdyq júkte­me­men jumys istep jatqan­da, birin­shisin aýystyrý ju­mys­tary qatar júrgizildi. Bul peshti toq­tatpaı aýqymdy sharýany da qatar atqarýǵa múmkindik ber­di, osylaısha onyń toqtap turýyn tómendetip, qalpyna kel­ti­rý jumystaryna baılanys­ty shyǵyndardy azaıtýǵa múm­kindik berdi.

Qazirgi elektr súzgileriniń basty aıyrmashylyǵy – olar «gıbrıdti». Ekeýi de jartylaı elektrli, jartylaı jeń­dik. Endi bul kompressorlyq jáne sorǵy stansalary qosymsha ornatylǵan tutas keshen, shań kamerasy gaz tazartý qora­by­­­men jáne sýyq aýa aǵyny júıe­­simen jabdyqtalǵan. Bú­kil álem­de bul «gıbrıdti» teh­nologııa ónerkásiptik gaz shy­ǵa­ryn­dylaryn shańnan tazartý tur­ǵysynda ozyq bolyp sana­lady. Sondyqtan Pavlodar alıý­­mı­nıı zaýytyndaǵy elektr súz­gi­lerin aýystyrýdy eń aldymen mańyzdy tabıǵatty qor­ǵaý sha­rasy retinde qaras­tyrǵan jón.

Aıta ketetin jaıt, bi­rin­­­­shi elektr fıltri aǵym­da­ǵy jyldyń basynda iske qo­syl­­ǵan bolatyn. Sol ýaqyt­ta ekin­shisinde de qury­lys-mon­­­­taj jumystary bastal­dy. Pan­de­mııa jentekteý sehyn­daǵy al­ǵashqy pesh súzgilerin qaıta qu­rýdy aıaqtaý merzimine bir­qa­tar ózgerister engizdi. Alaı­da ThyssenKrupp kompa­nııasy men «Qa­zaqstan alıý­mınııi» AQ maman­dary osy aýqymdy ju­mysty sátti aıaq­tady.

Atmosferaǵa jiberilgen shyǵaryndylarǵa júrgizil­gen alǵashqy ólsheý gaz tazartý jabdyqtarynyń turaqty jáne jaqsy jumys isteıtinin kórsetti.

Aldaǵy ýaqytta №5 pesh­tegi elektr súzgilerin jańǵyr­tý josparlanǵan. Uzaq mer­zim­di baǵdarlama aıasynda Pav­lo­dar alıýmınıı zaýytynda bar­lyq elektr súzgilerin qaı­ta qurý kózdelip otyr. Olar­­dyń barlyǵy prosester­di bas­qarýdyń jáne shyǵatyn tútin gazdaryndaǵy lastaý­shy zattardyń shoǵyr­la­nýyn baqylaý úshin qazirgi za­­man­ǵy júıelermen avtomattandyrylatyn bolady.